Afschrift van een brief. De geregelde marktbezoekers van de vischafdeeling Houtmarkt. A F S C H R I F T.

No. 371 L.M. 1944 24/4
No. 30/29/1M.1944 28/4

Amsterdam, 20 April 1944.

Zeer Edelen Achtbare,

Met een groot verzoek komen wij tot U de geregelde marktbezoekers van de vischafdeeling Houtmarkt.
Het komt ons zoo vreemd voor de verschil van prijzen, die daar afgenomen worden.
Wel is waar verschil van grooten , maar aan dezelfde kar verschil van prijzen, dat klop toch niet is onze meening. Waarom niet de prijs aan de kar op een bord bekend immers moeten de groentenwinkels zulks ook doen. Wij wilde onze naam en wel onder vermelde, maar nut heeft het niet, alleen een schadekant zit er aan vast.
Hopende dat U deze zaak eens wil laten onderzoeken en daar vertrouwen wij ter degen op.
Hoogachtend de marktbezoekers.

De Wethouder voor de Levensmiddelen,
enz. stelt deze in handen van de
Directeur van het Marktwezen en den
Gem. Adviseur om advies.
Amsterdam, 26 April 1944. In deze brief uiten de regelmatige bezoekers van de vismarkt op de Houtmarkt in Amsterdam hun ongenoegen over de prijsstelling bij de viskramen. De kernpunten van hun klacht zijn:

1. Willekeurige prijsverschillen: Er wordt geklaagd over onverklaarbare prijsverschillen bij dezelfde viskraam ("aan dezelfde kar"), zelfs als er rekening wordt gehouden met de grootte van de vis.
2. Gebrek aan transparantie: De afzenders pleiten voor een verplichte prijsaanduiding op borden bij de karren, vergelijkbaar met de regels voor groentewinkels.
3. Angst voor represailles: De briefschrijvers blijven anoniem ("Wij wilde onze naam [...] maar nut heeft het niet, alleen een schadekant zit er aan vast"). Dit wijst op een angst voor benadeling door de marktkooplui als hun identiteit bekend zou worden.
4. Ambtelijke afhandeling: Onderaan het afschrift is te zien dat de Wethouder voor Levensmiddelen de klacht serieus neemt en op 26 april 1944 doorstuurt naar de Directeur van het Marktwezen en de Gemeentelijk Adviseur voor nader advies. Dit document stamt uit april 1944, een periode midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De voedselsituatie was in deze tijd precair; schaarste was aan de orde van de dag en veel producten waren op de bon of alleen op de zwarte markt verkrijgbaar.

De klacht over prijsverschillen moet in dit licht worden gezien: in een tijd van schaarste en strikte prijsbeheersing door de overheid was "woeker" of onrechtvaardige prijsverhoging een zeer gevoelig punt voor de bevolking. De vismarkt op de Houtmarkt (vlakbij het Waterlooplein) was een belangrijke plek voor de voedselvoorziening in Amsterdam. Dat de wethouder de klacht direct doorzet voor advies, toont aan dat de autoriteiten, zelfs in oorlogstijd, probeerden de orde en de eerlijkheid in de voedseldistributie te handhaven om sociale onrust te voorkomen. De anonimiteit van de schrijvers onderstreept de gespannen sfeer en de afhankelijke positie van de consument in die tijd. Marktwezen