Dienstbrief (administratieve correspondentie)
Origineel
Dienstbrief (administratieve correspondentie) 21 juli 1944 De Directeur van de G.G.D. Amsterdam. Br/G.
N$^o$ 30/30/5 [stempel] M.1944 $\frac{24}{7}$
GEMEENTELIJKE GENEESKUNDIGE
EN GEZONDHEIDSDIENST
AMSTERDAM, 21 Juli 1944.
No. 2326 G.G.D.
[Handgeschreven in rood:] initialen/paraaf
[Handgeschreven in blauw:] oude stukken s.v.p. 25/7-44
In antwoord op Uw schrijven
No. 30/30/4 vB/SV van 13 Juli j.l. kan ik U
het volgende mededeelen.
Bij onderzoek is mij gebleken, dat
het personeel van de ziekenauto tijdens de
hulpverlening aan een oude vrouw op 15 April
j.l. op de Houtmarkt van de gelegenheid ge-
bruik heeft gemaakt om voor zichzelf een
quantum visch te koopen.
Ik heb den verpleger en den chauffeur
berispt, aangezien de transactie was geschied
tijdens de uitoefening van hun functie.
De Directeur van den Gemeentelijken
Geneeskundigen en Gezondheidsdienst,
[handgeschreven handtekening]
Den Heer DIRECTEUR
van het Marktwezen
Jan van Galenstraat 14,
A M S T E R D A M - W.
G.G.D. No. 191A · Stadsdrukkerij Amsterdam 1C420-4-44-3000
[Rechtsonder handgeschreven:] 30 Deze korte brief documenteert een disciplinaire maatregel binnen de Amsterdamse gemeentediensten tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft een reactie van de directeur van de G.G.D. op een klacht of melding van de directeur van het Marktwezen.
De kern van de zaak is een incident op 15 april 1944. Een ambulancepersoneel (chauffeur en verpleger) was op de Houtmarkt aanwezig voor hulpverlening aan een oudere vrouw. Terwijl zij daar in functie waren, maakten zij van de situatie gebruik om voor eigen gebruik een "quantum visch" (een hoeveelheid vis) te kopen. De directeur van de G.G.D. bevestigt dat dit is onderzocht en dat beide medewerkers hiervoor een officiële berisping hebben ontvangen, omdat privéhandelingen tijdens diensttijd en tijdens hulpverlening niet toegestaan waren. De datum van de brief (juli 1944) en de aard van het incident (het kopen van vis) zijn veelzeggend voor de historische context van bezet Nederland:
- Voedseltekorten: In 1944 was de voedselvoorziening in de grote steden uiterst problematisch en streng gerantsoeneerd. Het feit dat ambulancepersoneel hun prioriteiten verlegde om vis te bemachtigen, wijst op de schaarste en de daaruit voortvloeiende opportunisme ("ritselen").
- Marktwezen en Controle: Het Marktwezen hield toezicht op de handel. Dat zij dit hebben gerapporteerd aan de G.G.D. duidt op een streng toezicht op zowel de distributie van schaarse goederen als op het moreel van ambtenaren.
- Houtmarkt: De Houtmarkt bevond zich in het centrum van Amsterdam (buurt van het Waterlooplein), een gebied dat door de bezetting en de deportatie van de Joodse bevolking ingrijpend was veranderd, maar waar nog steeds handel plaatsvond.
- Bureaucratie onder Bezetting: Ondanks de oorlog en de naderende hongerwinter bleven de gemeentelijke administratieve processen en de handhaving van de professionele ethiek (zoals de berisping door de directeur) formeel doorlopen. G.G.D. Amsterdam G.G.D. No Marktwezen