Ambtelijk schrijven / conceptbrief betreffende voedselvoorziening. 15 mei 1944. [Links boven:]
visch voor
Durgerdam

[Rechts boven:]
A’dam, 15/5 1944
W. h. M.

[Inhoud:]
Onder terugzending
van het met Uw kabinetsbrief
dd. 19 April jl. om advies
ontvangen stuk no: 342
L. M. 1944 hebben de onder-
getekenden de eer U te be-
richten, dat over de
vischvoorziening v. Durgerdam
vroeger meermalen is
gecorrespondeerd (vide
bijv. Uw no. 765 L. M. 1942)

Ten aanzien van de aal
en paling is de situatie
sedert geruimen tijd reeds
zoo, dat deze artikelen visch-
soort in opdracht v. de
D. A. uitsluitend wordt be-
stemd voor de Weermacht
en de zgn. Rüstungsbedrijven.
Op dit gebied kan
derhalve voor de bevolking * Taalgebruik: Het document is geschreven in formeel, ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (zoals "visch" en "zoo"). Er wordt gebruikgemaakt van Duitse termen zoals "Weermacht" en "Rüstungsbedrijven" (wapenindustrie), wat typerend is voor de administratie tijdens de bezetting.
* Inhoudelijke kern: De kern van het bericht is een afwijzing of een verklaring van schaarste. De schrijver legt uit dat bepaalde vissoorten (aal en paling) niet beschikbaar zijn voor de lokale bevolking van Durgerdam.
* Vordering: De tekst vermeldt expliciet dat deze vis in opdracht van de "D. A." (waarschijnlijk geduid op een directie binnen de voedselvoorziening of een Duitse instantie) uitsluitend bestemd is voor de Duitse Wehrmacht en arbeiders in de oorlogsindustrie (Rüstungsbedrijven). Dit illustreert de prioriteitstelling van de bezetter boven de behoeften van de Nederlandse burgerbevolking.
* Administratieve context: De verwijzing naar dossiernummers uit 1942 en 1944 duidt op een langlopende kwestie of een strikte bureaucratische afhandeling van de voedseldistributie. Dit document stamt uit mei 1944, een cruciale fase in de Tweede Wereldoorlog, vlak voor de geallieerde invasie in Normandië. In Nederland was de voedselsituatie in deze periode precair. Hoewel de grote Hongerwinter pas het volgende jaar zou toeslaan, werden schaarse en eiwitrijke producten zoals vis al op grote schaal gevorderd door de bezetter.

Durgerdam, van oorsprong een vissersdorp aan het IJsselmeer (toen nog deels open verbindingen), was direct betrokken bij de visvangst. Het feit dat zelfs een vissersgemeenschap geen toegang had tot de eigen aal en paling, toont de verregaande controle van de Duitse "Rüstungs"-economie op de lokale middelen. De "Rüstungsbedrijven" kregen extra rantsoenen om de productie voor de Duitse oorlogsmachine op peil te houden.