Getypte ambtelijke brief (doorslag of kopie). 20 juni 1944. Den Heer Directeur van het Bedrijfschap voor Visscherijproducten, 2e Adelheidstraat 300, 's-Gravenhage. [Handgeschreven: Verzonden 20/6 Imp]

46a/78/2M. 20 Juni 1944. vB/SV.

klacht Mevr. J.Westendorp-Duijs.

Den Heer Directeur van het Bedrijfschap voor Visscherijproducten,

2e Adelheidstraat 300,

's-G r a v e n h a g e.

Onder terugzending van het met Uw brief d.d. 4 Mei jl. no.9938/Verd./Of. om advies ontvangen stuk, bericht ik U, dat bij een door mijn dienst ingesteld onderzoek niet is gebleken, dat onregelmatigheden zouden hebben plaats gevonden.

Zooals U bekend is bestaat eer te dezer stede geen klantenbindingssysteem ter verdeeling van de visch onder de consumenten Wel hebben meerdere kleinhandelaren onverplichte klantenkaarten afgegeven, adressante is in het bezit van zoo'n kaart, afgegeven door den kleinhandelaar J.Braam, Middenweg 52, alhier. De kleinhandelaren zijn verplicht de, hun aan den afslag toegewezen visch, dien zelfden dag aan de consumenten te koop aan te bieden, ook wanneer zij de visch eventueel eerst laat op den dag ontvangen. Melden de klanten zich niet, dan wordt de visch vrij verkocht; het is bovendien moeilijk de visch tot den volgenden dag te bewaren, omdat er niet altijd ijs voorhanden is. De klanten dienen zich derhalve indien zij kunnen verwachten, dat hun nummer aan de beurt komt, regelmatig bij hun winkelier op de hoogte te stellen over eventueele aanvoer van visch.

De Directeur, * Taalgebruik: Het document is opgesteld in formeel, ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "visscherij", "verdeeling", "visch").
* Inhoud: De brief is een reactie op een klacht van een burger (Mevr. Westendorp-Duijs) over de distributie van vis. De afzender (waarschijnlijk een gemeentelijke instantie of distributiedienst) stelt na onderzoek vast dat er geen regels zijn overtreden.
* Logistieke uitdagingen: Er wordt expliciet verwezen naar het gebrek aan koelfaciliteiten ("niet altijd ijs voorhanden"), wat de vishandelaar dwingt om de voorraad dezelfde dag te verkopen ("vrije verkoop") als de vaste klanten met een kaart niet op tijd verschijnen.
* Systeem: Er was blijkbaar geen officieel "klantenbindingssysteem" opgelegd door de overheid, maar winkeliers hanteerden eigen, onverplichte systemen met klantenkaarten om schaarste te beheersen. Dit document stamt uit juni 1944, de laatste fase van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van enorme voedselschaarste en een streng distributiesysteem. Vis was een van de weinige eiwitbronnen die nog enigszins beschikbaar waren, maar de aanvoer was onregelmatig door de oorlogssituatie op zee en transportproblemen.

Het genoemde "Bedrijfschap voor Visscherijproducten" was een overheidsorgaan dat de productie en distributie van vis moest reguleren. De genoemde locatie van de winkelier (Middenweg 52) suggereert dat de klacht mogelijk uit Amsterdam afkomstig is. De brief illustreert de bureaucratische afhandeling van burgerklachten in een tijd waarin overleven en eerlijke verdeling van schaarse middelen dagelijkse prioriteiten waren. J. Westendorp Bedrijfschap