Ambbtelijke voordracht/adviesbrief. 25 October 1944. 46a/79/811.

M/SV.

Verzonden 25/10 H Muller [handgeschreven]

25 October 1944.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
=============

De pachter van het koffiehuis op het terrein van de Vischmarkt, M. van Meekeren met wien een pachtovereenkomst werd aangegaan voor den tijd van één jaar eindigende op 31 Mei 1945, heeft mij mondeling medegedeeld, dat hij als gevolg van de huidige tijdsomstandigheden niet langer in staat is om het koffiehuis naar behooren te exploiteeren. Gebrek aan grondstoffen en ten slotte de stopzetting van de gas- en lichttoevoer hebben hem genoodzaakt zijn bedrijf te sluiten en zich tijdelijk te vestigen ten huize zijner familie te Hindeloopen, Tuinen B 51a.

Hij heeft daarom verzocht hem tijdelijk te ontslaan van zijn verplichting tot het exploiteeren van het koffiehuis. Hij is bereid aan zijn verdere geldelijke verplichtingen van de pachtovereenkomst te blijven voldoen, maar heeft tevens verzocht hem vergunning te verleenen voor het onderverhuren van de bovenverdieping van het koffiehuis aan het Bemiddelingsbureau, Bedrijfsgoederenvervoer Paardentractie, Vakgroep Goederenvervoer lang den weg gedurende den tijd dat dit koffiehuis niet door hem kan worden geexploiteerd, tegen een huurprijs van f. 60.- per maand. Voornoemd bureau dat op den bovenverdieping zijn kantoren wil vestigen heeft zich intusschen ook met mij in verbinding gesteld en verzocht om aan het verzoek van Van Meekeren ter zake dezer onderverhuring wel te willen voldoen.

Het naar behooren exploiteeren van het koffiehuis lijkt mij onder de huidige omstandigheden niet doenlijk. De onderverhuring van de bovenverdieping als kantoorruimte aan het Bemiddelings bureau acht ik zeer in het belang van de voedselvoorziening van Amsterdam. Beide verzoeken van Van Meekeren acht ik dus wel voor inwilliging vatbaar.

Ik heb de eer U te verzoeken wel te willen bevorderen, dat door den Burgemeester een besluit wordt genomen waarbij aan M. van Meekeren ontheffing wordt verleend van de verplichting tot het exploiteeren van het koffiehuis op het terrein van de Vischmarkt gedurende den tijd dat naar het oordeel van den Burgemeester de exploitatie niet naar behoeven door Van Meekeren kan geschieden en waarbij hem tevens wordt toegestaan om de bovenverdieping van het koffiehuis gedurende dien tijd als kantoorruimte te verhuren aan het Bemiddelingsbureau, Bedrijfgoederen vervoer van Paardentractie, Vakgroep Goederen langs den weg tegen een [tekst breekt hier af] In dit document verzoekt een ambtenaar aan de Wethouder voor de Levensmiddelen om akkoord te gaan met een tijdelijke sluiting van een koffiehuis op de Vismarkt in Amsterdam. De pachter, M. van Meekeren, kan door de oorlogsomstandigheden (gebrek aan brandstof en grondstoffen) zijn zaak niet meer uitbaten en wil tijdelijk bij familie in Friesland gaan wonen.

Tegelijkertijd wordt voorgesteld om de bovenverdieping van het pand te verhuren aan een bemiddelingsbureau voor transport met paarden. De ambtenaar adviseert positief op dit verzoek, omdat dit transport essentieel wordt geacht voor de voedselvoorziening van de stad. De pachter blijft ondertussen zijn pachtsom betalen, terwijl de nieuwe huurder 60 gulden per maand zal bijdragen. Het document dateert van 25 oktober 1944, een kritieke fase in de Tweede Wereldoorlog voor West-Nederland. Na het mislukken van Operatie Market Garden in september 1944 bleef Amsterdam bezet, terwijl de aanvoer van voedsel en brandstof nagenoeg stil kwam te liggen door de spoorwegstaking en de Duitse blokkades. Dit markeert het begin van de Hongerwinter.

De details in de brief zijn zeer tekenend voor deze periode:
1. Stopzetting van gas en licht: Door een totaal tekort aan kolen viel de energievoorziening in Amsterdam in oktober 1944 nagenoeg volledig uit.
2. Paardentractie: Omdat er geen benzine meer was voor vrachtwagens, werd de stad voor de voedseldistributie volledig afhankelijk van paard en wagen. De vestiging van een bureau voor "Paardentractie" was dus letterlijk van levensbelang voor de stad.
3. Vlucht naar de provincie: De pachter vertrekt naar Hindeloopen (Friesland). Veel Amsterdammers probeerden in deze tijd naar het noorden of oosten van het land te trekken, waar de voedselvoorraad groter was dan in de uitgehongerde Randstad. M. van Meekeren Vakgroep