Zakelijke correspondentie (brief op briefpapier). 2 augustus 1944. N.V. Hin's Vishandel, IJmuiden. Den Heer Directeur v.h. Marktwezen, Vismarkt, Ruiterkade, Amsterdam. [Briefhoofd]
TELEFOON 5656 EN 5657
POSTGIRO 21001
BANKIERS: TWENTSE BANK N.V.
TELEGRAM-ADRES: HIN YMUIDEN

N.V. HIN'S VISHANDEL
YMUIDEN
[Illustratie van vuurtoren en havenmonding IJmuiden]

[Adressering]
Den Heer Directeur v.h.
Marktwezen
Vismarkt
Ruiterkade
AMSTERDAM

[Dateringsstempel en aantekeningen]
2 Aug. 1944
Briefje nagaan bij vish. [onleesbaar]
NO 46A/101/1 [stempel]
M. 1944 3/8 Hin [stempel]

[Inhoud]
Mijnheer,

Maandag 31 Juli l.l. kregen wij vis toegewezen, die wij volgens aanduiding op die vis, moesten doorleveren naar Uw Vismarkt. Heden ontvingen wij van U bericht dat van deze vis, een mand 50 kg. schol IV, was afgekeurd. Op Uw opbrengstnota werd deze vis niet verantwoord.

Hiermede nemen wij geen genoegen.
De vis is reeds in IJmuiden aan U toegewezen. Wij zijn alleen aangewezen als verzender. Bovendien: goederen reizen steeds voor rekening en risico van den ontvanger.

Wij begrijpen volkomen de moeilijkheid die hierin ook voor U is gelegen. Maar U zult ongetwijfeld inzien, dat wij niet verantwoordelijk gesteld kunnen worden voor zendingen, waarvan het enige is wat wij in handen hebben, de verpakking. Die was in orde. De vis is in een mand goed in ijs, matten en papier verpakt.

Uw afrekening van deze mand schol IV, f 29.50, zien we alsnog tegemoet. Op deze vergoeding zullen wij wachten vooraleer wij weer vis naar Uw markt zenden.

Hoogachtend,
N.V. HIN’S VISHANDEL
[Handtekening: P. Hin]

[Aantekeningen in rechter marge]
overgemaakt op giro 21001. f 29.50
Kasstuk No. 355

[Handgeschreven ambtelijke notitie onderaan]
Deze aangelegenheid besproken met Hr. Vijftigschild v. het bedrijfschap.
Overeengekomen aan inzender uit reservepot (vrachtpot) te vergoeden. Zaak zal echter dezer dagen principieel worden besproken. Van het standpunt dat in den vervolge moet worden ingenomen, zal het Marktwezen in kennis worden gesteld.
Ik merk hierbij op dat ik de Heer Vijftigschild de consequenties voor het Marktwezen heb voorgelegd. [Onleesbaar/Paraaf] 3-8-44.

[Berekening in potlood rechtsonder]
Afslagbriefje 4210/7
50 x 59 = 29.50

[Voettekst]
VERSE VIS - GEBAKKEN VIS - ZOUTEVIS - HARING - STOKVIS - CONSERVEN

--- * Toon en taalgebruik: De brief is zakelijk en formeel, maar zeer beslist van toon. De afzender stelt een ultimatum ("zullen wij wachten vooraleer wij weer vis naar Uw markt zenden") om betaling af te dwingen voor een partij vis die bij aankomst was afgekeurd.
* Juridisch argument: Hin's Vishandel hanteert het principe dat de vis al in IJmuiden was "toegewezen" (gealloceerd door de autoriteiten) en dat zij slechts optraden als expediteur, waarbij het transportrisico bij de ontvanger ligt.
* De partij: Het gaat om 50 kilogram 'schol IV' (een sorteringsmaat voor schol), gewaardeerd op 59 cent per kilo, totaal 29,50 gulden.
* Afhandeling: Uit de handgeschreven notities blijkt dat de zaak zeer snel is afgehandeld (binnen één dag na ontvangst). Na overleg met een vertegenwoordiger van het "Bedrijfschap" (het bestuursorgaan voor de sector tijdens de bezetting) is besloten de vishandel uit een reservepot te compenseren om de aanvoer niet in gevaar te brengen, hoewel men de principiële kwestie later nog wilde bespreken.

--- * Oorlogstijd: De brief dateert van augustus 1944, een maand voor 'Dolle Dinsdag' en de daaropvolgende spoorwegstaking en Hongerwinter. De voedselvoorziening was op dat moment strikt gereguleerd via 'Bedrijfschappen' en toewijzingssystemen.
* Systeem: In de bezette Nederlanden werd vis niet vrij verhandeld, maar toegewezen aan bepaalde markten om een eerlijke (of gecontroleerde) distributie te waarborgen. Dit verklaart waarom Hin spreekt over vis die hen was "toegewezen" om "door te leveren".
* Bureaucratie: Het document toont de nauwgezette ambtelijke molen aan; zelfs voor een relatief klein bedrag van 29,50 gulden (ongeveer de waarde van €180,- vandaag) werd er op hoog niveau overlegd en uitgebreid geannoteerd op het originele stuk.
* Locatie: De Ruijterkade in Amsterdam was destijds de plek van de Centrale Vismarkt, direct achter het Centraal Station, waar de aanvoer per schip en trein samenkwam.