Getypt concept (briefontwerp). De Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam ("Alhier"). VD/HB.

C o n c e p t .

Vischverdeeling:
rookersvraagstuk.

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
===========

Meermalen hebben de ondergeteekenden, zooals U wel bekend is, geschreven over de moeilijkheden, waarin de groep rookers-kleinhandelaren, die in de verdeeling zijn opgenomen, zijn komen te verkeeren, doordat de aal voor den handel is weggevallen. Op allerlei manieren is getracht de rookers aan handel te helpen: zij zijn opgenomen in de mosselenverdeeling(des winters); in de spieringverdeeling(des zomers), terwijl zij eveneens opgenomen werden in de verdeeling van visch van Scheveningen. Een bevredigende oplossing kon tot nu toe niet worden verkregen: de spieringaanvoer is te wisselvallig, terwijl de aanvoer van visch uit Scheveningen zeer is teruggeloopen.

De laatste weken komt er echter weer eenige aanvoer van laatstgenoemde plaats en konden ook de daarvoor in aanmerking komende rookers weer aan handel worden geholpen. In tegenstelling met eenige maanden geleden bestaat evenwel de aanvoer uit Scheveningen voor het allergrootste deel uit zeer kleine schol (schol IV = de kleinste maat van ongeveer 15 cm.).

Deze visch is zeer moeilijk te verkoopen en het is op verkoopplaatsen voor de rookers reeds eenige malen voorgekomen, dat deze van de schol niet konden loskomen. Wanneer de schol is ontdaan van kop en vinnen, blijft er zoo weinig van over, dat de bevolking daaraan geen olie of boter wil spendeeren.

Deze moeilijkheid werd ook in de steden Rotterdam en Den Haag ondervonden, waar men er toe is overgegaan, deze kleinste maat schol te laten rooken. Er ontstaat dan een product, dat smakelijk is en dat in bovengenoemde steden vlot wordt verkocht. De vorige week is bij wijze van proef een kleine hoeveelheid schol IV door een Amsterdamschen rooker gerookt; de deskundige commissieleden waren over het resultaat zeer tevreden. Wij geven U daarom in overweging ook in onze stad een dergelijke regeling te treffen. Het Bedrijfschap voor Visscherijproducten ondersteunt deze regeling, terwijl de Verdeelingscommissie voor visch een gunstig advies heeft uitgebracht.

De bedoeling is, dat de rookers zich tot een drie à viertal In dit document wordt een praktisch probleem in de voedselvoorziening en de lokale economie aangekaart. De kleine visrokers in Amsterdam zitten in de problemen omdat hun belangrijkste grondstof, aal (paling), niet meer beschikbaar is. Eerdere pogingen om hen te ondersteunen met de distributie van mosselen of spiering boden onvoldoende soelaas vanwege de onregelmatige aanvoer.

Er wordt een oplossing aangedragen: het roken van 'schol IV'. Dit is de kleinste sortering schol (ca. 15 cm). Voor de consument is deze vis vers niet aantrekkelijk, omdat er na het schoonmaken bijna niets van overblijft. Bovendien vinden mensen het in tijden van schaarste zonde om hun kostbare olie of boter te gebruiken voor het bakken van zulke kleine visjes. Door de vis te roken, ontstaat echter een gewild en verkoopbaar product, zoals reeds bewezen is in Rotterdam en Den Haag. Een lokale proef in Amsterdam is eveneens geslaagd. Het voorstel geniet steun van relevante sectororganisaties. Dit document stamt uit de jaren van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Dit is herkenbaar aan:
* De terminologie: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was een cruciale functie in oorlogstijd vanwege de distributie en schaarste. Het "Bedrijfschap voor Visscherijproducten" was een zogeheten publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie, kenmerkend voor de ordening van de economie tijdens de bezetting.
* Schaarste: De verwijzing naar het feit dat de bevolking geen olie of boter wil "spendeeren" aan kleine vis duidt op de strenge rantsoenering van vetten.
* Economische overleving: Het document illustreert hoe lokale overheden en bedrijfschappen probeerden kleinschalige ondernemers (de visrokers) aan het werk te houden door creatieve oplossingen te zoeken voor grondstoftekorten.
* Spelling: Het gebruik van de spelling-Marchant (visch, rookers, zooals) was de norm tot de spellinghervorming van 1947.