Handgeschreven brief (zakelijke correspondentie). 13 november 1944. Jac Stam. [Rode aantekeningen bovenaan:]
Ingek. [Ingekomen]
Ter zake van emballages
dienst adm. [administratie]
te Woerden
aan den Heer
Mellema?
p/a de Boer
20-11-44
afd. [afdeling] deH

[Hoofdtekst:]
Amsterdam 13 Nov. 1944.

Deze ledige kisten, waar de fa. J Koster & Zn
over schrijft, zijn door Stegeman afgeleverd
aan N. Veerman. Veerman bracht den
laatsten tijd de visch mee, uit IJmuiden van
de fa Koster, naar de vischhal alhier, zoodoende
nam hij ook geregeld de ledige manden en
kisten, van hier, naar IJmuiden mee terug.
Zoo ging het ook met de andere aanvoerders
ieder had zijn eigen klanten, waar hij voor
vervoerde en leverde het ledige goed aan de
klanten in IJmuiden af. De laatste die
ledige kisten enz. geladen heeft was Veerman.
Daar in IJmuiden geen visch meer was,
en Veerman niet meer naar IJmuiden
durfde, wegens het vorderen van auto’s,
is Veerman met de ledige kisten naar
zijn huis in Volendam gereden. Dit is
door Stegeman geconstateerd en aan mij
meegedeeld. Dus volgens mij zullen die
bedoelde ledige kisten van Koster e.a. bij
Veerman berusten. Bewijsstukken zijn
hier niet van, dat was niet doenlijk, daar
wij niet konden zien van wie die kisten
waren, maar de vervoerders wisten het wel.

Hoogachtend
Jac Stam

[Aantekeningen in de linker marge:]
acc. 17-11-44 de Heer
Als Koster hem mij event. [eventueel] meld
dat zij ledige kisten in levering had
zou bij Veerman te Volendam, 17-11-’44
d.H. De brief is een zakelijke verklaring van Jac Stam over de logistieke afwikkeling van retour-emballage (viskisten en manden) tussen Amsterdam, IJmuiden en Volendam. De kern van het schrijven is het traceren van eigendommen van de firma J. Koster & Zn. Stam legt uit dat de vervoerder Veerman de laatste partij kisten heeft meegenomen. Omdat er in IJmuiden geen vis meer voorhanden was en het risico op inbeslagname van zijn voertuig te groot werd, heeft Veerman de kisten naar zijn eigen woonplaats Volendam gebracht in plaats van ze af te leveren bij de rechtmatige eigenaar in IJmuiden. De brief dient als een soort getuigenverklaring om de firma Koster te helpen hun eigendommen terug te vinden, aangezien formele administratie ("bewijsstukken") op dat moment door de chaos van de oorlog niet mogelijk was. Dit document dateert uit november 1944, midden in de Hongerwinter tijdens de Tweede Wereldoorlog. De tekst biedt een zeldzaam inkijkje in de dagelijkse overlevings- en bedrijfsvoering onder extreme omstandigheden:
1. Vordering van voertuigen: De opmerking "wegens het vorderen van auto’s" verwijst direct naar de praktijk van de Duitse bezetter om alle beschikbare transportmiddelen in beslag te nemen voor het front. Dit zorgde ervoor dat vervoerders niet meer durfden te rijden of alternatieve routes en schuilplaatsen zochen.
2. Voedselschaarste: De melding dat er in IJmuiden "geen visch meer was" duidt op de stilgevallen visserij en distributie, wat kenmerkend was voor de laatste maanden van de bezetting in West-Nederland.
3. Schaarste aan materiaal: Emballage (kisten en manden) was in die tijd een kostbaar goed. Zonder deze middelen kon de voedselketen, voor zover deze nog bestond, niet functioneren. Het veiligstellen van deze middelen was daarom een prioriteit voor handelaren. J. Koster N. Veerman