N. Veerman

Verklaring (intentieverklaring voor huur)

* **Inhoud:** De heer N. Veerman uit Volendam verklaart zich bereid een standplaats te huren op de vismarkt aan de De Ruyterkade. Hij verzoekt om betaling in maandelijkse termijnen in plaats van een bedrag ineens. Tevens accepteert hij de voorwaarde dat het volledige jaargeld verschuldigd is, ongeacht het daadwerkelijke gebruik van de plek. * **Opvallende zaken:** In de tekst zijn beide opties voor de oppervlakte en prijs (10 m2 en 20 m2) doorgestreept. Volgens de voetnoot had men slechts één van beide moeten doorhalen. Dit kan duiden op een administratieve fout of een nog nader te bepalen afmeting. * **Stijl:** Het document hanteert de formele, ambtelijke spelling van voor de Tweede Wereldoorlog (bijv. "ondergeteekende", "Vischmarkt").

Administratieve lijst van vishandelaren.

* **Doel van het document:** Dit lijkt een inventarisatielijst van de visdetailhandel in een specifiek Amsterdams stadsdeel. Het doel was waarschijnlijk het controleren van vergunningen, distributierechten (tijdens de oorlog) of de sanering van de middenstand. * **Organisatie:** De lijst is gestructureerd op adres, eigenaar en type handel. Er wordt onderscheid gemaakt tussen hoofdbedrijven en filialen. * **Annotaties:** De rode markeringen zijn cruciaal. De doorgehaalde regels met de tekst "opgeheven" duiden op zaken die tussen 1939 en het moment van controle zijn gestopt. De drie onderste regels ("nieuw") tonen ondernemers die na 1939 een zaak zijn gestart. * **Typologie:** Er is een duidelijke differentiatie tussen een "vischwinkel" en een "vischhal", waarbij de vischhal vaak een grotere of meer open verkoopplaats suggereert.

Handgeschreven verklaring betreffende vishandel.

Dit document is een officiële verklaring van een visser of vishandelaar uit Volendam (N. Veerman) over de hoeveelheden aal die in de jaren voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog zijn geleverd aan een zekere heer T. Bakeman. * **Hoeveelheden:** In 1939 werd er 9.393 pond aal geleverd, en in 1940 steeg dit naar 11.394 pond. * **Administratieve sporen:** De stempels en codes bovenin ("M. 1942 29/5") wijzen op een registratie door een overheidsinstantie of controle-orgaan. De rode aantekening "3 X aal" kan duiden op een categorisering van de goederen. * **Toevoeging:** Het bovenste tekstblokje lijkt een latere toevoeging van een ambtenaar of controleur, waarin verwezen wordt naar een andere leverancier ("J. Schouten Zoontjes") en een vertegenwoordiger ("v Dil"). ---

Getypte doorslag (carbonkopie) van een lijst met ondertekenaars en sympathisanten ("adhaesie betuigers").

Dit document fungeert als een bewijsstuk van collectieve steun voor een niet nader genoemd schrijven van A.J.L. Schindeler. * **Demografie:** De lijst bevat 72 namen (personen en firma's). Opvallend is de enorme concentratie van achternamen die specifiek zijn voor Volendam en Edam (Schilder, Mooyer, Veerman, Koning, Botter, Vrees). Hoewel de afzender in Amsterdam woont, lijkt het verzoek namens een grote groep uit de vissersgemeenschap of een daarmee verbonden kring te zijn ingediend. * **Administratief proces:** Het stempel van maart 1942 geeft de ontvangst aan door een officiële instantie. De handgeschreven notitie "opbergen" van november 1942 suggereert dat de kwestie waarover geschreven werd maandenlang heeft gelopen alvorens het dossier werd gesloten.

Ambbtelijk rapport / proces-verbaal.

Dit document is een intern rapport van de Centrale Crisis-Controle-dienst (CCD) gericht aan de directie van het Amsterdams Marktwezen. De kern van de zaak is een vermoeden van illegale handel door visboer N. Veerman uit de Kinkerstraat. De CCD onderzocht of Veerman vis verkocht die buiten de officiële visafslag om was verkregen (zwarte handel). Uit het onderzoek kwamen twee verzachtende of verklarende omstandigheden naar voren: 1. Een deel van de vis was gerookt in plaats van vers verkocht, omdat een keurmeester de verse verkoop had verboden. Veerman had hier echter verzuimd schriftelijke toestemming voor te vragen. 2. De afwijkende hoeveelheden en tijdstippen van verkoop werden verklaard door de reis van de handelaar naar Volendam, waardoor hij een vervroegde toewijzing van een kleiner kwantum (80 ipv 120 pond) had aangevraagd bij een zekere heer Stam. Opvallend is dat de schrijver in de eerste alinea "30 Mei 1941" noteert, wat gezien de context van de overige data (1942) zeer waarschijnlijk een verschrijving is. Het document is op 6 juni 1942 voor gezien getekend en opgeborgen.

Typoscript op papier, vermoedelijk een fragment van een alfabetische index of ledenlijst.

Het document betreft een alfabetische opsomming van personen (beginnend bij de letters T t/m Z). De structuur bestaat uit initialen gevolgd door een achternaam. In de meeste gevallen is daarachter een datum genoteerd (formaat dag-maand-jaar), die waarschijnlijk de geboortedatum representeert (variërend van 1879 tot 1916). Opvallende afwijkingen in de lijst zijn: * **K. Visser:** Hier is een adres ("Koninginneweg") genoteerd in plaats van een datum. * **J. de Vries Stadelaar:** Hier ontbreekt een datum en wordt een samengestelde naam gebruikt. * **P. Vrees:** Er is onderscheid gemaakt tussen "Jr." en "Sr.".

Getypte lijst op papier.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Bij de meeste personen staat een geboortedatum (DD-MM-JJ), bij anderen een adres of enkel een straatnaam. * **Geografie:** De genoemde adressen (Aalsmeerweg, Jan Evertsenstraat, Nieuwe Spiegelstraat, Spaarndammerstraat, Koninginneweg) duiden op Amsterdam. * **Personen:** De lijst bevat diverse familieleden, aangeduid met "Sr." en "Jr." (bijv. Schindeler, Schoos, Sterkenburg en Vrees). De geboortedata variëren van 1879 tot 1923. * **Opmerkelijke details:** Bij "J. de Vries Stadelaar" en "Schoos" ontbreken verdere gegevens. De spelling "Spaarndammerstraat" bevat in het origineel een typfout of spatie ("Spaarndan erstraat").

Administratieve lijst of namenregister.

Het document betreft een register van personen, waarschijnlijk voor administratieve doeleinden zoals huisvesting, lidmaatschap of personeelsbeheer. * **Structuur:** De linkerzijde bevat de primaire naam met een begindatum. De rechterzijde bevat vaak een tweede naam met een latere datum, wat kan duiden op een opvolger, overdracht of mutatie. * **Annotaties:** De rode vinkjes ([v]) wijzen op een controle of verificatie. Afkortingen zoals "Jr." en "Sr." onderscheiden familieleden. Adresverwijzingen zoals "Spaarn.str" (Spaarnwouderstraat) en "Koninginnweg" suggereren een geografische context in een Nederlandse stad (mogelijk Haarlem of Amsterdam gezien de straatnamen). * **Datering:** De datums lopen uiteen van 1879 tot 1916, wat wijst op een langlopend register dat gedurende meerdere decennia is bijgehouden.

Handgeschreven brief met bijgevoegde lijst (omzetoverzicht).

* **Inhoud:** De schrijver (Veerman) reageert op een telefonisch verzoek van zijn vriend Barkman om een overzicht te geven van diens vleesomzet over de afgelopen twee jaar. Veerman geeft aan dat hij pas laat thuis was en voorlopig alleen de gegevens van 1941 heeft genoteerd. * **Kwanteit:** De getallen in de lijst refereren naar "p vlees", wat zeer waarschijnlijk staat voor **ponden** (een gangbare maatvoering in de handel destijds). De hoeveelheden variëren sterk per datum, van 84 tot 500 pond. * **Administratief spoor:** De brief is na verzending onderdeel geworden van een officieel dossier. De stempel "afwijzen" suggereert dat dit document is gebruikt in een juridische of administratieve procedure (mogelijk door de Prijsbeheersing of de Crisiscontrole-dienst) waarbij een verzoek of beroep van de betrokkenen is afgewezen. * **Schrijfstijl:** Informeel ("Waarde Vriend"), maar haastig geschreven, wat blijkt uit het ontbreken van hoofdletters aan het begin van zinnen en de directe overgang naar de cijfers.

Getypte namenlijst op papier.

Dit document is een administratieve lijst van 123 groothandelaren in vis. De lijst is opgesteld op een schrijfmachine. Wat opvalt, zijn de handgeschreven toevoegingen die wijzen op een actieve status- of controlefunctie: * **Vinkjes:** Een groot aantal namen aan de linkerkant (voornamelijk in de eerste kolom en sporadisch in de tweede) is voorzien van een handgeschreven vinkje. * **Rode strepen:** Achter veel namen staat een dikke, horizontale rode streep of stip. Deze markeringen lijken selectief te zijn aangebracht, wat suggereert dat deze handelaren een specifieke status hadden of al waren afgehandeld in een proces. * **Inhoud:** De lijst bevat bekende namen uit de IJmuidense viswereld (zoals Osendarp, Van der Zee, en diverse 'Prinsen' en 'Vissers'). De toevoegingen tussen haakjes bij sommige nummers (bijv. 102: K. Visser) duiden op naamswijzigingen of overnames. * **Fysieke staat:** Het papier vertoont vouwen en verkleuring, passend bij een werkdocument dat intensief is gebruikt.

Financieel grootboekblad / Restitutielijst.

* **Restitutiepercentage:** De administratie hanteert een strikt percentage van **2%** voor de restitutie. Dit is overal in de lijst consistent (bijv. 2% van fl. 52,50 is fl. 1,05; 2% van fl. 35,00 is fl. 0,70). * **Geografie en Sector:** De lijst bevat namen uit Amsterdam en bekende vissersplaatsen zoals IJmuiden en Volendam. Gecombineerd met de vermelding "Grossiers Gilde" wijst dit sterk op de handel in levensmiddelen, mogelijk vis of aanverwante producten. * **Administratieve Nauwkeurigheid:** Er is sprake van een lopende boekhouding waarbij totalen van vorige pagina's worden meegenomen ("Transport"). De berekening klopt exact: het transport van de vorige pagina (fl. 80,35) plus de totale restitutie van deze pagina (fl. 32,47) vormt het eindtotaal van fl. 112,82.

Handgeschreven lijst op bruin papier.

Het document betreft een namenlijst met numerieke waarden. Opvallend is dat de eerste persoon (Hieselaar Wilhelm) een waarde van '1000' heeft, terwijl alle overige personen een waarde van '1800' achter hun naam hebben staan. Achter elk getal staat een 'x', wat duidt op een controle- of afvinkmechanisme (bijvoorbeeld een gedane betaling, een ontvangen rantsoen of een voltooide taak). Het handschrift is een typisch 20e-eeuws cursief schrift. Namen zoals 'Laman Boogaard', 'Kruyff' en 'de Kort' zijn veelvoorkomende Nederlandse achternamen. De toevoeging 'Halli' bij de familie de Kort op de voorlaatste regel zou kunnen verwijzen naar een specifieke locatie, tak van de familie of een bijnaam.

Inspectierapport (Rapport)

* **Inhoud:** Het rapport beschrijft een routinecontrole op de distributie en prijsstelling van vis. De controleur heeft visboer N. Veerman gevolgd vanaf de visafslag naar zijn winkel in de Kinkerstraat. Er is gecontroleerd of de vis tegen de vastgestelde maximumprijzen werd verkocht en of de levering aan een zorginstelling (St. Jacob) correct is verlopen. * **Conclusie van de controleur:** Er zijn geen onregelmatigheden aangetroffen. De visboer hield zich aan de prijsvoorschriften en de levering aan het gesticht was conform de toewijzing. * **Bijzonderheden:** De prijzen voor schol variëren sterk per partij (F. 0,59 tot F. 2,09 per kg), wat kan duiden op verschillende kwaliteiten of grootte van de vis. De vermelding van "nummers 981 - 1000" duidt op een systeem van klanten- of distributienummers.

Een handgeschreven lijst of registerblad met gewichtsnotities, waarschijnlijk afkomstig uit de visserijsector (visafslag of groothandel).

Het document is een administratieve vastlegging van visgewichten. Per partij wordt eerst het gewicht volgens de "nota" (factuur of opgave van de schipper) vermeld, gevolgd door het feitelijke gewicht na weging ("gewogen"). Wat opvalt is het structurele verschil tussen de nota en de uiteindelijke weging: in bijna alle gevallen is het gewogen gewicht 1 tot 2 kilogram lager (bij grotere partijen zelfs 10 kg). Dit fenomeen, ook wel "afslag" of "indroging" genoemd, is gebruikelijk in de vishandel door het verlies van smeltwater (ijs) of vocht tijdens het transport en de opslag. De genoemde vissoorten zijn: * **Wijting** (en "wijting gestript", wat betekent dat de ingewanden zijn verwijderd). * **Kabeljauw**. * **Tong**.

Handgeschreven zakelijk overzicht van leveringen/aankopen.

* **Terminologie:** Het document gebruikt specifieke afkortingen voor handelswaar, waarschijnlijk gerelateerd aan de visserij in Volendam: * **schar:** Platvis (dab), een algemeen handelsproduct. * **slur.:** Vermoedelijk een lokale aanduiding (bijv. 'slier') voor een streng of bepaalde maat vis, of een verbastering van een soortnaam. * **pr.:** Kan staan voor 'ponden', 'per' of 'paar'. Gezien de context van de aantallen lijkt 'ponden' of een stuksaanduiding het meest aannemelijk. * **pen.:** Mogelijk 'pennen' (palingpennen) of een verkorting van penningen (prijsaanduiding). * **km.:** Mogelijk 'kommen', een inhoudsmaat voor vis. * **Kool:** Een afwijkende post (mogelijk koolvis of groente), genoteerd voor een vast bedrag van 80 cent. * **Notatiewijze:** De schrijver hanteert een strikt stramien: [Dag/Maand] [Aantal] x [Prijs in centen] [Eenheid/Product]. De prijzen bevatten vaak breuken (½), wat gebruikelijk was in de kleinhandel van die tijd. * **Taalgebruik:** Het woord 'oversicht' met een 's' is een archaïsche of persoonlijke spellingvariant.

Getypte brief (doorslag of archiefkopie).

De kern van deze brief is een onderzoek naar de beroepsstatus van een zeker persoon, J. Zwarthoed uit Volendam. Het Bedrijfschap voor Visscherijproducten heeft blijkbaar geïnformeerd of deze man recht heeft op erkenning als zelfstandig detaillist. Uit de brief blijkt dat: 1. **N. Veerman** uit Volendam bekend staat als "groot-kleinhandelaar" (een handelaar die zowel aan de groothandel als aan consumenten levert). 2. **J. Zwarthoed** slechts de bedrijfsleider is van de winkel van Veerman, maar nooit als zelfstandig ondernemer heeft gewerkt. 3. De **Vakgroep Detailhandel in visch** (bij monde van de heer Lammers) hem daarom niet erkent als zelfstandig kleinhandelaar. 4. De afzender adviseert om Zwarthoed vooralsnog buiten de **"verdeeling"** (distributie van visproducten) te houden totdat de Centrale Erkenningscommissie een definitief besluit heeft genomen.

Toewijzingsbewijs voor visproducten (distributiedocument).

Dit document is een officieel bewijs van een opgelegde distributiestroom. Het Bedrijfschap voor Visscherijproducten dwingt hierbij af dat 15% van de partijen schar (een platvis) die verhandeld worden door N. Veerman uit Volendam, direct geleverd moeten worden aan de Gemeentelijke Vischafslag van Amsterdam. De verwijzing naar de "Verordening op den afzet van visch 1943" toont de juridische basis van de economische controle tijdens de bezettingsjaren. De grote paarse stempel met de "M" (mogelijk staand voor 'Markt' of een specifieke administratieve sectie) en de handgeschreven notitie "besprok m. d. Dir." (besproken met de directeur) wijzen op een strikte ambtelijke controle op de visdistributie. De term "AANGETEEKEND" en de rode onderstreping benadrukken het officiële en dwingende karakter van het schrijven.

Administratieve lijst van gewichtscontroles (steekproeven) op partijen zeevis.

Het document is een register van kwaliteits- of gewichtscontroles, aangeduid als "steekproeven". Per datum wordt een naam genoteerd (waarschijnlijk de visser of handelaar), gevolgd door een specificatie van de partij: * **Aantal/Eenheid:** De getallen na de 'x' lijken te verwijzen naar het aantal vissen per kist of eenheid. * **Vissoort:** Genoemd worden schol, kabeljauw, bot en schar. * **Sortering:** De Romeinse cijfers (I, II, III) geven de grootteklasse of kwaliteitsklasse van de vis aan. * **Gewicht:** In de rechterkolom staat het gecontroleerde gewicht in kilogrammen. Opvallend is dat het gewicht bijna consequent 1 kg hoger ligt dan het ronde getal van de telling (bijv. 50 stuks weegt 51 kg), wat kan duiden op een standaardgewicht inclusief de verpakking (tara) of een vaste marge. De blauwe markeringen bij de post van 28 februari wijzen op afwijkingen die door de controleur zijn geconstateerd: bij de laatste regel van de schol is het gewicht (68 kg) lager dan het aantal (69), wat afwijkt van de eerdere trend.

Zakelijke brief / Verzoekschrift op briefpapier.

* **Inhoud:** Nicolaas Veerman, een visgroothandelaar uit Volendam, verzoekt om toestemming dat de heer Daan Flijsman namens hem de vis mag aannemen of verwerken wanneer hijzelf niet aanwezig kan zijn. * **Taalgebruik:** Het document bevat enkele typefouten, zoals "verzoektindien" (zonder spatie) en "aan wezig" (met onjuiste spatie). De afkorting "HOOGA." staat waarschijnlijk voor "Hoogachtend". * **Status:** Het verzoek is goedgekeurd, getuige de handgeschreven kanttekening "Geen bezwaar" gedateerd op 31 juli 1944, ondertekend door een functionaris (mogelijk 'Dekker').

Handgeschreven brief (zakelijke correspondentie).

De brief is een zakelijke verklaring van Jac Stam over de logistieke afwikkeling van retour-emballage (viskisten en manden) tussen Amsterdam, IJmuiden en Volendam. De kern van het schrijven is het traceren van eigendommen van de firma J. Koster & Zn. Stam legt uit dat de vervoerder Veerman de laatste partij kisten heeft meegenomen. Omdat er in IJmuiden geen vis meer voorhanden was en het risico op inbeslagname van zijn voertuig te groot werd, heeft Veerman de kisten naar zijn eigen woonplaats Volendam gebracht in plaats van ze af te leveren bij de rechtmatige eigenaar in IJmuiden. De brief dient als een soort getuigenverklaring om de firma Koster te helpen hun eigendommen terug te vinden, aangezien formele administratie ("bewijsstukken") op dat moment door de chaos van de oorlog niet mogelijk was.

# TRANSCRIPTIE N. Veerman, Volendam. V e r k l a r i n g . Hiermede bevestigt ondergeteekende, dat hij in principe bereid is om voor een kalenderjaar een plaats: *)* ~~van 10 m2 à f 100,- per jaar~~ in te nemen op de Vischmarkt aan ~~van 20 m2 à f 200,- per jaar~~ de De Ruyterkade, wanneer de Gemeenteraad de daartoe vereischte besluiten zal hebben genomen. Hij verzoekt tevens, dat Burgemeester...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief * **Datum:** 2 maart 1941 * **Afzender:** Jan Veerman, Doolhof 73, Volendam * **Geadresseerde:** Weled. Heer Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen in Amsterdam) * **Kenmerken:** Archiefnummer $N\underline{o}$ 25/30/1 M.1941 4/3; blauwe inkt op gelinieerd papier; stempel en handgeschreven notities in de marges.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief met bijgevoegde lijst (omzetoverzicht). * **Datum:** 19 oktober 1942. * **Afzender:** N. Veerman, S. Molenstraat 17, Volendam. * **Geadresseerde:** Waarde Vriend Barkman, [H.] Polostraat [II 220, Amsterdam]. * **Kenmerken:** Bevat administratieve stempels ("No 460/776/1 M. 1942"), handgeschreven aantekeningen in rood potlood en e...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief * **Datum:** 14 november 1940 * **Locatie:** Volendam * **Afzender:** Jan Veerman, Sloothof 73, Volendam * **Kenmerk:** № 25/227/s M. 1940 15/11 (gestempeld en handgeschreven linksboven) * **Taal:** Nederlands

# TRANSCRIPTIE VG/KN. 8A/138/4 M. den Heer C. Veerman, Sergeant Majoor adm. Staf 10e Reg. Inf. Veldpost. In bijlage dezes doe ik U toekomen een "Staat van Inlichtingen", welke ten spoedigste moet worden ingevuld. Ik verzoek U zoo spoedig mogelijk met dezen staat te mijnen kantore te komen om de gewenschte inlichtingen te verstrekken, of, indien dit niet mogelijk is, de met rood aangegeven vrag...