Medische verklaring / doktersbriefje.
Origineel
Medische verklaring / doktersbriefje. Dr. A. Schaberg, arts te Huizen (Noord-Holland). [Gedrukt:]
DR. A. SCHABERG
ARTS
HUIZEN (N.H.), [handgeschreven:] 27/7 [gedrukt:] 194[handgeschreven:] 4
[Handgeschreven:]
H
de heer A. Visser, 70
alleen van wege
ziekte niet uitgaan
[Signatuur:]
A Schaberg
[Gedrukt, linksonder:]
K 281 Het document is een kort, handgeschreven attest van een huisarts. De tekst is kernachtig:
* H: Mogelijk een afkorting voor 'Hierbij' of een administratieve classificatie.
* de heer A. Visser, 70: De patiënt om wie het gaat, inclusief diens leeftijd.
* alleen van wege ziekte niet uitgaan: De medische vaststelling. De patiënt is vanwege zijn gezondheidstoestand niet in staat de woning te verlaten.
Het handschrift is een typisch voorbeeld van een gehaast medisch handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw, waarbij letters vloeiend in elkaar overgaan (zoals de 'v' en 'w' in 'van wege'). Dit document is gedateerd op 27 juli 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode waren officiële doktersverklaringen van groot belang voor burgers. Ze dienden vaak als bewijslast voor verschillende doeleinden:
1. Vrijstelling van dwangarbeid: Hoewel de patiënt hier 70 jaar oud is en dus te oud voor de Arbeitseinsatz, konden dergelijke briefjes ook dienen om aan te tonen dat iemand fysiek niet in staat was tot bepaalde burgerplichten (zoals spitwerk voor de verdedigingslinie).
2. Sperrtijd: Een verklaring kon nodig zijn om uit te leggen waarom iemand hulp nodig had aan huis, of waarom men zich (in noodgevallen) buiten de avondklok om moest verplaatsen.
3. Rantsoenering: Soms waren medische verklaringen nodig voor de aanvraag van extra rantsoenbonnen voor zieken.
Gezien de hoge leeftijd van de heer Visser en de tekst "niet uitgaan", lijkt dit een algemene verklaring van invaliditeit of acute ziekte om de patiënt te verontschuldigen voor officiële verplichtingen of oproepen. De datum is saillant: dit is slechts twee maanden voor Dolle Dinsdag en de daaropvolgende spoorwegstaking, een fase waarin de druk van de bezetter op de Nederlandse bevolking escaleerde. A. Schaberg A. Visser