Gemeentelijke distributiebon (Bestelbon A) voor groenten.
Origineel
Gemeentelijke distributiebon (Bestelbon A) voor groenten. [Links op het document:]
XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten
=====================================
Bestelbon A № 031483
GEZINSKAART No. ............................................................
Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats .......................................................... .
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.
Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.
Datum bestelling ..............................................................
[Rechts op het document:]
.......... pond roode kool
.......... ,, savoye kool
.......... ,, uien
.......... ,, wortelen
.......... ,, koolrapen
.......... ,, bieten (rauw)
.......... ,, zuurkool
Totaal ............ pond à 3 cent per kg = f..................
Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.
(Handteekening) * Functionaliteit: Dit document diende als een officieel bestelformulier voor groenten tijdens de periode van schaarste. Het koppelt de distributie aan een specifieke "gezinskaart", wat wijst op een streng gecontroleerd rantsoeneringssysteem.
* Productaanbod: De lijst met groenten (rodekool, savooiekool, uien, wortelen, koolrapen, bieten en zuurkool) is kenmerkend voor "wintergroenten" die goed bewaard konden worden en lokaal beschikbaar waren tijdens de bezettingsjaren.
* Economische gegevens: Er wordt een vaste prijs genoemd van "3 cent per kg". Dit is een kunstmatig lage prijs die paste binnen het prijsbeheersingsbeleid van de overheid tijdens de oorlog om de basisbehoeften voor de bevolking betaalbaar te houden.
* Administratieve controle: De tekst benadrukt dat verloren bonnen niet worden vergoed en dat de geldigheid strikt beperkt is tot één week na bestelling. Dit diende om hamsteren en fraude te voorkomen. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) werd vrijwel de gehele voedselvoorziening gereguleerd via een distributiesysteem. Amsterdam, als grootste stad, had een complexe gemeentelijke organisatie om de voedselstroom te beheren. De afgebeelde bon is een tastbaar bewijs van de bureaucratische controle over het dagelijks leven. In de latere oorlogsjaren, met name tijdens de Hongerwinter (1944-1945), werden dergelijke bonnen vaak waardeloos omdat de voorraden uitgeput raakten en de distributieplaatsen niets meer te leveren hadden. Het gebruik van "pond" (500 gram) als maateenheid was in die tijd de standaard in de detailhandel.