Getypte mededeling/nieuwsbrief (pagina 3). 28 juli 1944. Het Secretariaat van de Ondervakgroep (geschreven als 'Onderval') Koel- en Vrieshuizen. -3-

Teneinde dit te voorkomen heeft de Gemachtigde voor den Arbeid, blijkens de Nederlandsche Staatscourant van 15 dezer, no. 115, na overleg met het Nederlandsche Arbeidsfront, een beschikking uitgevaardigd, waarbij hij zijn beschikking betreffende uitbetaling van vacantiedagen dd. 1 September 1943 in dien zin wijzigt, dat het bedrag per vacantiedag in het vervolg moet worden bepaald door het gedurende de laatste 36 aan de vacantie voorafgegane dagen, waarop de arbeider heeft gewerkt, verdiende loon te deelen door 36 of, bij korter dienstverband, door het aantal dagen, waarop is gewerkt.
Onder loon wordt verstaan het bedrag, dat den arbeider in geld toekomt, met inbegrip van alle bijslagen, zonder eenigen aftrek op grond van wettelijke bepalingen, van welken aard deze ook mag zijn.
Bovenstaande bepalingen zijn echter niet van toepassing op ondernemingen op het gebied van landbouw, tuinbouw, boschbouw of veeteelt, tenzij daarvoor de Arbeidswet 1919 geldt.

Herstel van bomschade aan machines en installaties.

In het weekblad Economische Voorlichting van 27 Juni 1944 no. 27 bladz. 693 is een bericht opgenomen betreffende hersteldienst van de Bedrijfsgroep Machinebouw voor herstel van bomschade aan machines en installaties van bedrijven (waaronder bedrijven op het gebied van de Voedselvoorziening), waarnaar te dezer plaatse moge worden verwezen.

's-Gravenhage, 28 Juli 1944.
Het Secretariaat van de Onderval Koel- en Vrieshuizen
(w.g.) [handtekening]
(Mr. G.L. van der Jagt).

NAGEKOMEN BERICHTEN

Uitbetaling van schadepenningen door onderlinge molestverzekeringsmaatschappijen.

In de Ned. Staatscourant van Vrijdag 21 Juli 1944 no. 141 staat een besluit van de Secretarissen-Generaal voor Bijzondere Economische Zaken en van het Departement van Justitie, waarin wordt bepaald, dat het aan onderlinge molestverzekeringsmaatschappijen verboden is terzake van geheel vernietigde of onherstelbaar beschadigde onroerende goederen, welke herstelbare schade van vijfhonderd gulden en hooger hebben geleden, ingeval voor den herbouw of het herstel van het onroerend goed door den Algemeen Gemachtigde voor den Wederopbouw en voor de Bouwnijverheid geen goedkeuring is verleend, schadepenningen uit te betalen tot een beloop van meer dan vijf en twintig ten honderd van het volgens de verzekeringsovereenkomst uit te keeren bedrag. Dit verbod houdt op van kracht te zijn, zoodra een Rijksbijdrage in het desbetreffend schadegeval is verleend of is komen vast te staan, dat een zoodanige bijdrage niet verleend zal worden.
De Secretaris-Generaal kan ontheffing verleenen van het hiervoren genoemde verbod. Dit besluit is in werking getreden op den dag zijner afkondiging. * Spelling en Grammatica: Het document hanteert de spelling-Marchant (bijv. Nederlandsche, boschbouw, deelen). Opvallend is de typefout "Onderval" in de ondertekening, waar waarschijnlijk "Ondervakgroep" bedoeld werd.
* Bestuurlijke context: De tekst verwijst naar de Gemachtigde voor den Arbeid en het Nederlandsche Arbeidsfront (NAF). Het NAF was de nationaalsocialistische vakorganisatie die tijdens de bezetting de bestaande vakbonden verving.
* Inhoudelijke kern:
1. Arbeidsrecht: Een nieuwe berekeningswijze voor vakantiegeld gebaseerd op het gemiddelde loon van de laatste 36 gewerkte dagen.
2. Oorlogsschade: Er wordt verwezen naar gespecialiseerde hersteldiensten voor machines na bombardementen.
3. Financieel: Een strikte beperking op de uitbetaling van oorlogsschade (molestverzekeringen). Men mocht maximaal 25% uitkeren zonder expliciete toestemming van de Wederopbouw-instanties, waarschijnlijk om de schaarse bouwmaterialen en financiële middelen onder centrale controle te houden. Dit document stamt uit de late fase van de Duitse bezetting van Nederland (juli 1944), slechts enkele maanden voor de Slag om Arnhem en de daaropvolgende Hongerwinter. Het weerspiegelt de toenemende chaos en schade door geallieerde bombardementen ("bomschade") en de vergaande bemoeienis van de bezettingsautoriteiten met de economie en het arbeidsrecht.

De sector "Koel- en Vrieshuizen" was van cruciaal belang voor de Voedselvoorziening, die in 1944 onder grote druk stond. De beperking op verzekeringsuitkeringen laat zien hoe de overheid probeerde te voorkomen dat burgers zelfstandig aan de slag gingen met herstel, aangezien alle grondstoffen en mankracht door de bezetter geclaimd konden worden voor de verdediging of de Duitse oorlogsindustrie.