Getypte brief (doorslag op dun papier)
Origineel
Getypte brief (doorslag op dun papier) 7 augustus 1944 Een onbekende instantie/directeur (ondertekend door "De Directeur, wnd.") N.V. Werkspoor, Oostenburgermiddenstraat 62, Amsterdam-Oost 48/30/1 M. J/RP.
7 Augustus 1944.
N.V. Werkspoor,
Oostenburgermiddenstraat 62
Amsterdam-Oost.
===============
Hiermede verzoek ik U beleefd
ingesloten formulier A van een stempel
en handteekening van Uw gemachtigde
voor de materiaalbesparing te voor-
zien. Waarna ik genoemd formulier
gaarne retour ontvang.
De Directeur,
wnd. Dit korte, zakelijke schrijven is een formele administratieve instructie gericht aan de directie van het Amsterdamse industriebedrijf Werkspoor. De afzender, waarschijnlijk een overheidsinstantie of een distributiebureau belast met de oorlogseconomie, verzoekt om een officiële bekrachtiging (stempel en handtekening) van een specifiek formulier ("formulier A").
De kern van de brief draait om "materiaalbesparing". In de bureaucratische context van de bezettingstijd was dit een cruciaal begrip. Bedrijven moesten strikt verantwoorden hoe zij omgingen met schaarse grondstoffen. De brief is ondertekend door een waarnemend ("wnd.") directeur, wat gebruikelijk was in tijden waarin reguliere functies door de oorlogsomstandigheden vaak anders bezet waren. Historische context: De datum, 7 augustus 1944, plaatst dit document in de late fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De geallieerden waren twee maanden eerder geland in Normandië en rukten op naar het noorden. In bezet Nederland heerste er op dit moment extreme schaarste aan alles: van brandstof tot metaal. De Duitse bezetter en de Nederlandse bureaucratie hanteerden een streng systeem van toewijzingen en besparingsmaatregelen om de (oorlogs)industrie draaiende te houden.
Werkspoor: N.V. Werkspoor was een van de grootste en belangrijkste machine- en voertuigfabrieken van Nederland, gevestigd op Oostenburg in Amsterdam. Tijdens de oorlog werd het bedrijf door de bezetter ingezet voor de productie van onder andere spoorwegmaterieel. Vanwege de omvang en het strategische belang van het bedrijf was de administratie rondom grondstoffen en "materiaalbesparing" voor Werkspoor een dagelijkse realiteit onder toezicht van de autoriteiten. N.V. Werkspoor