Dienstbrief (officieel schrijven)
Origineel
Dienstbrief (officieel schrijven) 4 september 1944 (verzonden), stempel mogelijk 10 of 11 [onduidelijke maand] 1944 (ontvangst). N.V. Nederlandsche Spoorwegen (NS), Commercieele Dienst, Utrecht. De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. [Bovenaan rechts:] 36. 50.000. 9-42
N.V. NEDERLANDSCHE SPOORWEGEN
GEVESTIGD TE UTRECHT
COMMERCIEELE DIENST [links]
BIJLAGEN: 1
[rechts:]
POSTREKENING 3859
Telegramadres: SPOORWEGEN UTRECHT
TELEFOON 15871 Toestel
[Rood potloodmerk in rechterbovenhoek: een golvende lijn]
[Kader met stempel en adres:]
Nº 68/2/4 [stempel:] 10 M. 1944
Aan
den heer Directeur
van het Marktwezen
Jan van Galenstraat 14
A M S T E R D A M.
Uw kenmerk [leeg] / Uw brief van [leeg] / Ons kenmerk C.D.3/45135
UTRECHT,
Datum: 4 Sept.1944
ONDERWERP: Amsterdam, spoorver-
binding naar de Gemeentelijke
Wasscherij, de Westergasfabriek
en de Centrale Markt.
In verband met het bepaalde in artikel 12^X van
de overeenkomst van 8 December 1939 betreffende
bovengenoemde spoorverbinding deelen wij U mede, dat
dat van/naar de Centrale Markt te Amsterdam wer-
den vervoerd gedurende de maand April 1944
1.388.480 kg.
Een specificatie gelieve U hierbij aan te tref-
fen.
Hoogachtend,
Voor den Chef van den Commercieelen Dienst,
[Handtekening: Ruphers (?)]
Verzoeke bij beantwoording ons kenmerk
en den datum van dezen brief te vermelden.
[Rechtsonder:] Model 7403 / K 858 * Inhoud: Het document is een administratieve mededeling over de hoeveelheid goederen die in april 1944 via de specifieke spoorwisselverbinding naar het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam is vervoerd. Het totale gewicht bedroeg ruim 1,3 miljoen kilogram.
* Taalgebruik: Formeel en zakelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "deelen", "Wasscherij", "Commercieelen").
* Opvallende details:
* Er staat een typefout in de tekst: "...mede, dat dat van/naar...".
* De gerapporteerde cijfers (april 1944) worden pas in september 1944 verstuurd, wat wijst op een aanzienlijke administratieve vertraging, waarschijnlijk door de oorlogsomstandigheden.
* De brief verwijst naar een overeenkomst uit 1939, vlak voor het uitbreken van de oorlog voor Nederland, wat aangeeft dat de commerciële afspraken tussen de NS en de gemeente Amsterdam ondanks de bezetting bleven doorlopen. * Historische datum: De datum 4 september 1944 is cruciaal. Dit is de dag vóór "Dolle Dinsdag" (5 september). Op dit moment heerste er in Nederland grote chaos en verwachting omdat de geallieerden Brussel en Antwerpen hadden bevrijd. Het is opmerkelijk dat de NS-bureaucratie op deze dag nog dergelijke routineuze transportcijfers rapporteerde.
* Spoorwegstaking: Minder dan twee weken na deze brief, op 17 september 1944, zou de landelijke spoorwegstaking uitbreken als reactie op de geallieerde luchtlandingen bij Arnhem (Operatie Market Garden). Dit document vertegenwoordigt dus een van de laatste reguliere administratieve handelingen van de NS vóór de staking het treinverkeer in het bezette deel van Nederland platlegde.
* Locatie: De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat (tegenwoordig het Food Center Amsterdam) was een vitaal punt voor de voedselvoorziening van de stad. De spoorverbinding die hier genoemd wordt, verbond het terrein direct met het landelijke spoornetwerk, essentieel voor de aanvoer van groenten, fruit en andere levensmiddelen tijdens de schaarste in de oorlogsjaren.
* Westergasfabriek: De nabijheid van de Westergasfabriek en de gemeentelijke wasserij in de rapportage benadrukt het industriële karakter van deze specifieke spoorinfrastructuur in Amsterdam-West.