Afschrift van een officiële vergunning.
Origineel
Afschrift van een officiële vergunning. 6 december 1939 (handgeschreven aantekening: "Uitger. 6/12-'39"). No 39/128/8 M. 1939. [stempel: 7/12]
Mr. Müller [handgeschreven]
No. 5/193 L.M.1939.
Uitger. 6/12-'39. [handgeschreven]
Afschrift.
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam;
Gezien een adres van Sara Koopman-Bromet, geboren 16 Maart 1882, wonende Waterlooplein 41 I, waarbij vergunning wordt verzocht tot het innemen eener standplaats met een handkar ten verkoop van aardappelen, groente en fruit op den openbaren weg;
Geven adressante te kennen, dat haar, tot wederopzeggens toe, wordt toegestaan een standplaats in te nemen met een handkar ten verkoop van aardappelen, groente en fruit op den openbaren weg, den rijweg van de Uilenburgersteeg, onmiddellijk tegen en evenwijdig aan het Zuid-Oostelijke voetpad, op minstens 15 M achter de gevelrooilijn van de huizen van de Jodenbreestraat, tegenover den zijgevel van perceel Jodenbreestraat No. 27, om daarvan op de werkdagen Maandag tot en met Vrijdag, aanvangende te 8 uur voormiddags gebruik te maken gedurende de tijden waarop het venten met genoemde artikelen volgens de Verordening op de Winkelsluiting is toegestaan en voorts onder de volgende voorwaarden:
a. het verschuldigde standplaatsgeld moet bij vooruitbetaling worden voldaan;
b. de vergunninghoudster mag alleen persoonlijk van deze vergunning gebruik maken en zich bij den verkoop niet doen bijstaan;
c. boven de kar mag zich niets anders bevinden dan een zeil of een andere bedekking van een afmeting niet grooter dan de oppervlakte van de kar, welke bedekking alleen aan de kar en niet, op welke wijze ook, aan de straat of anderszins mag worden vastgemaakt;
d. aan de kar mag zich geen omheining bevinden, hetzij van zeildoek, hetzij van getimmerte, zoodat het uitzicht boven, onder en langs de kar naar alle zijden vrij blijve;
e. onder de kar of in de onmiddellijke nabijheid daarvan, mogen zich geen voorwerpen bevinden van welken aard ook;
f. als brandstof voor de met vloeibare brandstof gevulde lampen mag geen benzine worden gebruikt, terwijl de naaldafsluiter, welke zich bevindt in de brandstofleiding tusschen het brandstofreservoir en de lichtbron, van een aanslag voor den open stand moet zijn voorzien;
g. de straat onder en in de nabijheid van de kar moet rein blijven;
h. de bereiding, verpakking, bewaring, behandeling en het vervoer mag uitsluitend geschieden op zindelijke wijze en zoodanig, dat verontreiniging voldoende wordt voorkomen.
Hiertoe moeten voor het gebruik ter plaatse onmiddellijk gereedzijnde eetwaren worden bewaard, hetzij in gesloten vaatwerk, hetzij in met glas bedekte bakken of kisten;
i. de verpakking van eetwaren mag niet geschieden in papier, dat reeds voor andere doeleinden is gebruikt;
j. de vergunninghoudster moet op de eerste aanzegging der Politie de aangewezen plaats ontruimen, indien dit in het belang van de openbare orde of van het openbaar verkeer, door deze noodig wordt geoordeeld, zullende de weder ingebruikneming niet mogen geschieden, dan met haar toestemming, terwijl alle overige aanwijzingen door haar te geven, stipt moeten worden nageleefd;
k. deze vergunning zal op eerste aanvraag aan alle ambtenaren van de Politie en het Marktwezen ter inzage moeten worden overhandigd, zoomede de kwitantie betreffende het betaalde standplaatsgeld over de loopende, c.q. voorafgaande week. Dit document is een typisch voorbeeld van een gemeentelijke marktvergunning uit het interbellum. Het bevat zeer specifieke voorschriften die de orde, hygiëne en het stadsgezicht moeten waarborgen.
Opvallende punten:
* Strikte regels: De vergunning bevat gedetailleerde beperkingen voor de kar zelf (geen omheining, zeil niet groter dan de kar) om het zicht in de straat niet te belemmeren.
* Hygiëne: Voorwaarde 'i' verbiedt het gebruik van hergebruikt papier (zoals oude kranten) voor het verpakken van etenswaren, wat wijst op een groeiend bewustzijn voor volksgezondheid.
* Persoonlijke aard: De vergunninghouder moet de handel persoonlijk drijven en mag geen personeel of hulp hebben (punt 'b'). Dit onderstreept het karakter van de kleine zelfstandige straathandel.
* Locatie: De locatie (Uilenburgersteeg/Jodenbreestraat) lag in het hart van de toenmalige Joodse buurt van Amsterdam, een centrum van straathandel. Het document is gedateerd op 6 december 1939. Dit is een beladen tijdstip: de Tweede Wereldoorlog was al uitgebroken in Europa (september 1939), maar Nederland was op dat moment nog neutraal. Voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam, waartoe Sara Koopman-Bromet behoorde, was dit de laatste periode van relatieve (hoewel gespannen) vrijheid voor de Duitse inval in mei 1940.
Sara Koopman-Bromet was op dat moment 57 jaar oud. De keuze voor een standplaats met een handkar duidt op een bescheiden sociaaleconomische positie. Archiefstukken zoals deze zijn vaak de laatste sporen van het dagelijks leven van individuen die kort daarna slachtoffer zouden worden van de Holocaust. Uit externe bronnen (zoals het Joods Monument) blijkt dat Sara Koopman-Bromet de oorlog niet heeft overleefd; zij werd in 1942 in Auschwitz vermoord. Dit document vormt daarmee een tastbare herinnering aan haar laatste jaren als werkende burger in Amsterdam. Gemeente Amsterdam Marktwezen Politie