Afschrift van een getypte brief. 20 oktober 1936. Venters en Marktkoopliedenvereeniging "Ons Belang", Amsterdam. No. 875 L.M. 1936 No. 46/151/1 M. 1936. AFSCHRIFT.
--------------------------------------------------
VENTERS EN MARKTKOOPLIEDENVEREENIGING "ONS BELANG".

No. 158 Amsterdam, 20 October 1936.
Ltr. L/A.

Aan den Heer Wethouder voor den Dienst
der Levensmiddelenvoorziening
te
Amsterdam.

EdelAchtbare Heer,

Ons Bestuur acht zich verplicht het volgende onder Uwe aandacht te brengen.
De voorziening van versche visch [rood onderstreept] te Amsterdam, verkeert in buitengewoon slechte omstandigheden. De aanvoer is gering en de prijzen zijn buitensporig hoog. Als bewijs daarvan moge dienen, dat de vorige week de kleine schol f 12,- à f 13,- per kist opbrachten aan de Amsterdamsche afslag, hetgeen beteekent, een inkoopsprijs van 20 cent per pond. Ook de kleine schelvisch(pennen) brachten 20 tot 25 gulden per 100 pond op. Tegen deze thans geldende prijzen is het onmogelijk om deze visch aan de massa van het publiek te verkoopen. Natuurlijk zijn deze hoge prijzen een gevolg van een catastrofale daling van de aanvoer. De door het Gemeentelijk Bureau voor de Statistiek gegeven aanvoerscijfers geven het volgende beeld.

Uit de hand verkocht:

1930 1931 1933 1934 1935
3.724.120 kg. 3.913.315 kg. 3.976.913 kg. 2.127.424 kg. 1.614.741 kg.
[onderstreept in rood]

Aan de afslag verkocht:

1930 1931 1933 1934 1935
f 196.752,42 f 157.801,19 f 192.250,21 f 209.584,17 f 226.783,19

Een vergelijking van het aanvoerscijfer van 1933 met dat [rood onderstreept]
van 1935 geeft voor de uit de hand gekochte partijen een achter- [rood onderstreept]
uitgang aan van 2.362.172 kg. of niet minder dan 59%. [rood onderstreept]
De aanvoer van in de afslag verkochte partijen geeft wel eenige stijging te zien van de cijfers. Maar deze cijfers geven niet aan de hoeveelheid visch die werd aangevoerd maar wel de hoeveelheid geld die deze visch opbracht. De in de afslag bestede prijzen zijn in de meeste gevallen 100% hoger dan in de voorafgaande jaren. Wordt deze omstandigheid in aanmerking genomen dan is het duidelijk dat ook de aanvoer aan de afslag belangrijk verminderd is. Dat onder deze omstandigheid zoowel de groot- als de kleinhandel ten gronde moet gaan en voor een belangrijk deel reeds gegaan is, is te begrijpen. Ook van algemeen sociaal standpunt moet deze toestand veroordeeld worden. In de huidige omstandigheden, nu de vleeschprijzen van dien aard zijn, dat voor tienduizenden deze voeding onbereikbaar is, zou juist verruiming van de aanvoer van goedkoope visch een uitstekende compensatie zijn. De saneeringsmaatregelen, die in de visscherij worden toegepast, hebben als uitkomst een voortdurende teruggang van de aanvoer. Naar ons oordeel moet, of de aanvoersmogelijkheid te IJmuiden een krachtige uitbreiding ondergaan, of de aanvoer van buitenlandsche visch op Amsterdam moet tenminste met 2.000.000 kg per jaar uitgebreid worden. Met grote spanning verwacht ons Bestuur, dat U ons inzicht zult deelen en dienovereenkomstige maatregelen zult treffen.

Hoogachtend,
Venters en Marktkoopliedenvereeniging
"Ons Belang". adm.w.g. onleesbaar. In deze brief uit de vereniging "Ons Belang" haar ernstige zorgen over de vismarkt in Amsterdam. De kernpunten zijn:

1. Extreme prijsstijgingen: De prijs van vis (zoals schol en schelvis) is dermate gestegen dat deze onbetaalbaar is geworden voor de gewone Amsterdammer ("de massa").
2. Daling van de aanvoer: Uit statistieken blijkt een drastische daling van de directe verkoop (buiten de afslag om) met 59% tussen 1933 en 1935.
3. Schijnstijging bij de afslag: Hoewel de omzetcijfers bij de afslag stijgen, benadrukt de vereniging dat dit enkel door de hoge prijzen komt en niet door grotere volumes; de eigenlijke hoeveelheid aangevoerde vis is juist gedaald.
4. Economische en sociale nood: Zowel de groothandel als de detailhandel (de marktkooplui) lijden zware verliezen. Daarnaast wordt gewezen op het sociale belang: nu vlees te duur is, zou goedkope vis een noodzakelijk alternatief moeten zijn voor de minderbedeelden.
5. Kritiek op beleid: De vereniging hekelt de "saneeringsmaatregelen" in de visserij die de aanvoer beperken en pleit voor een forse verhoging van de aanvoer via IJmuiden of door import van buitenlandse vis. De brief is geschreven in 1936, midden in de nasleep van de Grote Depressie. Nederland kampte met hoge werkloosheid en armoede. De overheid voerde in die tijd "saneeringsbeleid" en crisismatregelen uit om markten te stabiliseren, vaak door de productie of het aanbod kunstmatig laag te houden om de prijzen voor producenten te steunen. Voor de consument en de kleine tussenhandelaar (zoals de leden van "Ons Belang") pakte dit echter rampzalig uit, omdat basisvoedsel hierdoor onbetaalbaar werd. De brief illustreert de spanning tussen overheidsingrijpen in de economie en de directe overlevingsbehoeften van de stedelijke bevolking in de jaren dertig. A.