Zakelijke correspondentie / Inlichtingenrapport.
Origineel
Zakelijke correspondentie / Inlichtingenrapport. 4 juli 1939. Onbekende instantie (mogelijk een Nederlandse overheids- of veiligheidsdienst, gezien de referentie naar Amsterdamse adressen en een Nederlands inlichtingenbureau). Voorzien van paraaf "vP/G." en handgeschreven notitie "Verzonden 4/7.". Monsieur Ch.R. Cazenave, Représentant-Général des Chemins de Fer français (Vertegenwoordiger-Generaal van de Franse Spoorwegen), Brussel. 1/43/4 M.
[Handgeschreven: Verzonden 4/7.]
vP/G.
le 4 juillet 1939
Monsieur Ch.R. Cazenave
Représentant-Général des Chemins
de Fer français,
25-27 Boulevard Adolphe Max,
B r u x e l l e s .
Confidentiel.
En réponse à votre estimée du 22 juin '39 (votre référence ChC 211) j'ai l'honneur de vous informer que M. Berthold Daube, 101 II Stadionweg, Amsterdam-Z., m'est complètement inconnu.
J'ai obtenu les renseignements suivants d'un Bureau de renseignements: Van der Graaf en Co.N.V., dont notre service se sert d'habitude en de pareils cas. Ce Bureau m'écrit:
Berthold Daube est né le 25 mai 1882 à Konigsbach (Allemagne); le 9 mai 1911 il a épousé Frida Mayer (de Frankfurt).
Avec son frère il a eu durant de nombreuses années un commerce en gros de vins, fruits, etc. à Fribourg en Breisgau (Allemagne). En 1937 il a dû liquider son affaire et quitter l'Allemagne. Il est venu à Amsterdam où il habite, depuis le 21 décembre 1937 dans une maison qu'il a louée au deuxième étage de Stadionweg 101.
En Allemagne, Daube était probablement assez aisé, mais en émigrant il a eu des pertes considérables. Cependant il paraît posséder suffisamment pour ses besoins.
Il essaie d'avoir des représentations de maisons de commerce; principalement pour son fils Jacob Daube (et ... [tekst loopt buiten beeld]) * Doel van de brief: Het document is een antwoord op een informatieverzoek van de Franse spoorwegen in Brussel over de persoon Berthold Daube. Het doel was om de achtergrond, betrouwbaarheid en financiële status van deze persoon te verifiëren.
* Informatiebronnen: De opsteller van de brief geeft aan Daube niet zelf te kennen, maar heeft een commercieel recherchebureau ingeschakeld: "Van der Graaf en Co.N.V.". Dit wijst op een gestandaardiseerde werkwijze voor het screenen van individuen.
* Persoonsgegevens: De brief bevat gedetailleerde biografische gegevens:
* Geboorte: 25 mei 1882 te Königsbach, Duitsland.
* Huwelijk: 1911 met Frida Mayer uit Frankfurt.
* Beroepsverleden: Groothandelaar in wijn en fruit in Freiburg im Breisgau.
* Migratie: Hij moest zijn bedrijf liquideren in 1937 en vluchtte naar Amsterdam, waar hij zich op 21 december 1937 vestigde op de Stadionweg 101-II.
* Status: Er wordt opgemerkt dat hij in Duitsland vermogend was ("assez aisé"), maar door zijn emigratie veel kapitaal heeft verloren. Hij wordt echter nog steeds beschouwd als iemand die over voldoende middelen beschikt. Hij probeert op dat moment handelsvertegenwoordigingen te verwerven, met name voor zijn zoon Jacob. * Tijdsbeeld: De brief is geschreven in juli 1939, slechts twee maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De politieke spanning in Europa was op een hoogtepunt.
* Vluchtelingenproblematiek: Berthold Daube was een Joodse vluchteling uit nazi-Duitsland. De "liquidatie" van zijn zaak in 1937 was een direct gevolg van de toenemende antisemitische wetgeving en 'Arisering' van bedrijven in Duitsland. Veel van deze vluchtelingen vestigden zich in Amsterdam-Zuid, een wijk die destijds bekendstond om de opvang van de meer welgestelde Duitse emigranten.
* Toezicht: Het document illustreert hoe vluchtelingen door verschillende instanties (zowel overheid als privésector) nauwlettend in de gaten werden gehouden en nagetrokken bij internationale zakelijke of bureaucratische contacten.
* Afloop: Historische bronnen bevestigen dat Berthold Daube en zijn vrouw Frida de oorlog niet hebben overleefd; zij werden vanuit Amsterdam gedeporteerd. Berthold Daube stierf in februari 1944 in Auschwitz. Dit document vormt daarmee een aangrijpend bewijs van zijn laatste jaren van relatieve veiligheid in Nederland.