Getypt verslag / Afschrift (kopie) van een ambtelijke rapportage. 22 Augustus 1940 (betreft bijlage bij brief d.d. 6 September 1940). Behoort bij brief no.72/75/3 M. d.d. 6 September 1940 aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.
No.72/75/2 M.1940 AFSCHRIFT.
=====================
22 Augustus 1940.

Jan Evertsenstraat.

Den Heer Directeur
van het Marktwezen.

        Hiermede heb ik de eer U het volgende te rapporteeren.
        In de Jan Evertsenstraat plegen te venten:

/ niet verlengd 1940/1941. x staan uitsluitend met fruit.

  Deze personen komen in het algemeen des morgens in de Jan Evertsenstraat; zij blijven den geheelen dag in deze straat en gaan, zoo mogelijk pas na de winkelsluiting naar huis. Venten, dat wil zeggen langzaam voortsukkelen, doen de heeren slechts, wanneer er een controleur in zicht is. Overigens nemen zij bijna permanent standplaats in op de hoeken der straten, welke de Jan Evertsenstraat kruisen. Dit nu is naar mijn meening een toestand, welke niet langer kan worden geduld. Niet alleen overtreden de onderhavige personen voortdurend artikel 344 a der Algemeene Politie Verordening, waardoor het noodig is, dat er regelmatig door personeel van den Dienst wordt gecontroleerd, doch zij schaden tevens de standplaatshouders, die in deze straat zijn geplaatst, omdat zij bij voorkeur slechts enkele meters van deze punten met hetzelfde artikel een clandestiene standplaats innemen; bovendien gaan daardoor inkomsten voor het Marktwezen verloren.
  Wanneer ik thans overga tot het aangeven van de verschillende mogelijkheden, die ter oplossing van het vraagstuk bestaan, moge ik in de eerste plaats verwijzen naar Uw rapport d.d. 27 Maart 1939 no.76/4/1 M. aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen. Als slotconclusie gaf U toen in overweging, vooralsnog in de Jan Evertsenstraat geen maatregelen te nemen; de Wethouder heeft deze conclusie blijkbaar overgenomen want er is inderdaad niets gebeurd. Zooals ik hierboven reeds vermeldde, is het ongewenscht deze situatie thans nog langer te handhaven.

  **A. Stichting van een dagmarkt in de Jan Evertsenstraat.**
  =========================================

  Deze oplossing kan ik niet aanbevelen; in de eerste plaats heeft een dagmarkt naar mijn meening geen levensvatbaarheid, omdat het aantal kooplieden te gering is (de bedoeling zou immers zijn de markt slechts open te stellen voor venters uit West), verder zouden de inkomsten, verkregen uit een

--- * Kernproblematiek: Het document beschrijft de overlast van "venters" (straatverkopers zonder vaste standplaats) in de Jan Evertsenstraat. Hoewel zij officieel moeten bewegen ("voortsukkelen"), gedragen zij zich als vaste standplaatshouders.
* Juridische grondslag: Er wordt expliciet verwezen naar de overtreding van artikel 344a van de Algemeene Politie Verordening (APV).
* Economische impact: De clandestiene handel schaadt de legale standplaatshouders die wel havengelden/staangeld betalen, en het Marktwezen loopt hierdoor inkomsten mis.
* Beleidsadvies: De auteur adviseert negatief over het idee om een officiële dagmarkt op te richten. De redenen zijn een gebrek aan schaal (te weinig kooplieden) en de vrees dat het financieel niet rendabel is.
* Toon: De toon is ambtelijk en streng ("een toestand, welke niet langer kan worden geduld").

--- * Tijdsbeeld: Het rapport stamt uit augustus 1940, de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de bezetting al een feit was, draaide de gemeentelijke bureaucratie van Amsterdam in deze periode nog grotendeels door op de oude voet.
* Locatie: De Jan Evertsenstraat in Amsterdam-West was (en is) een belangrijke winkelstraat. In de jaren '30 en '40 was de druk op de openbare ruimte door straathandel groot, mede door de economische malaise waarbij velen probeerden als kleine zelfstandige in hun levensonderhoud te voorzien.
* Stadsontwikkeling: De omliggende straten (zoals de Mercatorstraat en de Hudsonstraat) maken deel uit van Plan West. De strijd tussen de opkomende vaste winkelstand en de traditionele, vaak armere straatventers was een terugkerend thema in het Amsterdamse marktbeleid van die tijd.