S. Schram

Ambtelijk bijblad/notitie betreffende een marktvergunning.

* **Inhoud:** Het document is een formeel advies met betrekking tot een verzoek van een marktkoopman, S. Schram. Hij vraagt toestemming om zich op zijn marktplaats aan de Jan Evertsenstraat te laten bijstaan door G. Schemmekes. * **Besluitvorming:** De adviseur (de Haan) geeft aan dat er geen bezwaar is, mits het gaat om *assistentie* en niet om volledige *vervanging*. Dit onderscheid was cruciaal voor de marktreglementering om te voorkomen dat vergunningen onofficieel werden overgedragen. * **Procesgang:** Het verzoek is binnengekomen of doorgezonden op 9 mei 1939. Een eerste advies volgde op 10 mei, en de definitieve afhandeling (na raadpleging van het rapport van de marktopzichter) vond plaats op 18 mei. Op 23 mei is het document gearchiveerd of voorzien van een vervolgnummer (76/6/2). * **Taalgebruik:** Typisch ambtelijk jargon uit de vroege 20e eeuw, zoals "tot wederopzegging" (voorlopig, tot het wordt ingetrokken) en "m.i." (mijns inziens).

Doorslag of kantoorkopie van een officiële brief (besluit).

* **Inhoud:** De brief is een officiële toestemming aan de heer S. Schram om zich op zijn marktplaats aan de Jan Evertsenstraat te laten bijstaan door G. Schemmekes. De toestemming is "tot wederopzegging" (tijdelijk/intrekbaar) en met de expliciete voorwaarde dat de assistent de vergunninghouder niet mag vervangen ("niet vervangen"), maar enkel mag bijstaan. * **Uiterlijke kenmerken:** Het document is een typisch voorbeeld van een administratieve kopie uit het interbellum. Het gebruik van de 'y' in woorden als "hierby", "bystaan" en "Wyk" in plaats van de moderne 'ij' was destijds gangbaar op bepaalde schrijfmachines of als administratieve spellingstijl. * **Markeringen:** De handgeschreven aantekening "Verzonden 24/5" dient als bewijs van verzending voor het archief. De naam "M. de Leon" rechtsboven duidt waarschijnlijk op de ambtenaar die de brief heeft opgesteld of de verantwoordelijke behandelaar.

Officiële brief/correspondentie.

* **Taalgebruik:** Het document hanteert de spelling van voor de grote spellinghervormingen (bijv. "hierby", "bystaan", "den Heer"). Het taalgebruik is formeel en ambtelijk. * **Inhoudelijke kern:** De heer S. Schram krijgt toestemming om assistentie te krijgen op zijn marktplaats. Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen "bijstaan" en "vervangen"; de eigenaar van de marktplaats moet dus zelf aanwezig blijven. * **Juridische status:** De toestemming is "tot wederopzegging", wat betekent dat de vergunningverlener het recht behoudt om deze beslissing op elk moment in te trekken zonder dat daar een specifieke einddatum aan verbonden is.

Dagrapport van de dienst Marktwezen Amsterdam.

Dit document betreft een disciplinaire maatregel tegen een marktkoopman genaamd S. Schram in Amsterdam. De kern van de zaak is een verzoek van controleur Engelen om Schram specifiek op zaterdagen te schorsen. De reden hiervoor is pragmatisch: een schorsing op een doordeweekse dag wordt door de betrokkene blijkbaar niet als een effectieve straf ervaren, waarschijnlijk vanwege de hogere omzetten op zaterdagen. De aanleiding voor de straf is "ordeverstoring". Het procesverloop is zichtbaar in de verschillende lagen tekst: 1. **Het verzoek:** Controleur Engelen dient het verzoek in. 2. **Het voorstel:** Een ambtenaar (mogelijk 'dellar') concretiseert dit naar een schorsing voor 30 september 1939. 3. **De goedkeuring:** De directie gaat akkoord (zie rode potlood-notitie 'Accoord' op 28 september). 4. **De wijziging:** Na een bespreking met de directeur op 29 september wordt de uitvoering van de straf met een week uitgesteld naar 7 oktober 1939.

Handgeschreven ambtelijke mededeling op een gedrukt formulier ("Bijblad").

Het document is een formeel bericht aan een markthandelaar, de heer S. Schram. Het doel is de bevestiging van een uitstel van een eerder opgelegde sanctie. Schram had blijkbaar een marktverbod gekregen (mogelijk wegens een overtreding van het marktreglement), dat oorspronkelijk eerder zou ingaan. De tekst specificeert dat de straf nu loopt van zaterdag 30 september tot en met zaterdag 7 oktober 1939. De nadruk ligt op de einddatum (7 oktober), waarop het hem expliciet verboden is een standplaats in te nemen op de lokale markten. Het gebruik van een standaardformulier ("Model No. 14") en de nauwkeurige dossiernummers wijzen op een strak georganiseerde gemeentelijke administratie.

Getypt officieel schrijven / disciplinaire kennisgeving.

* **Inhoud:** Het document is een formele kennisgeving van een sanctie. De heer S. Schram krijgt een marktverbod opgelegd voor de duur van één dag (zaterdag 30 september 1939) omdat hij op 23 september de orde had verstoord op de markt aan de Jan Evertsenstraat. * **Juridische grondslag:** De directeur beroept zich op "artikel 39 lid 1 van het Reglement op de Markten". Dit wijst op een strakke regulering van de Amsterdamse markten in die tijd. * **Toon:** De toon is ambtelijk, direct en zakelijk ("Mij is gerapporteerd", "het recht ontnomen"). * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notities ("extra", "HG", en de krabbel rechtsboven) duiden op intern administratief gebruik of prioritering binnen de verzendende instantie. De onderstreping van "Amsterdam-West" diende waarschijnlijk ter verduidelijking voor de postbezorging.

Officiële kennisgeving/brief.

De kern van dit document is de mededeling van een uitstel van een administratieve straf. De heer S. Schram, een marktkoopman, had blijkbaar een overtreding begaan waarvoor hem een verbod was opgelegd om op zaterdag 30 september 1939 een marktplaats in te nemen. Deze brief bevestigt een eerdere mondelinge mededeling dat deze straf (het marktverbod) is verschoven naar de volgende week: zaterdag 7 oktober 1939. Opvallende administratieve details: * De handgeschreven notitie "Verzonden 2/10-'39" laat zien dat de brief pas twee dagen na de datering (en na de oorspronkelijke strafdatum) officieel de deur uitging, wat het uitstel noodzakelijk maakte. * De aanduiding "Wijk 26A" duidt op de administratieve indeling van de stad of de marktregio. * Het taalgebruik is formeel en typerend voor de vooroorlogse bureaucratie ("bereids", "hier ter stede", "laatstgenoemden").

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Taal en Stijl:** De brief is geschreven in een formele, beleefde toon ("WelEd. Heer", "U", "Hoogachtend"). Het taalgebruik is kenmerkend voor de vroege 20e eeuw (gebruik van de 'n' in "dezen weg", "beenen", "teeken ik"). * **Inhoud:** De afzender, S. Schram, is een fruitverkoper met een zaterdagstandplaats in de Jan Evertsenstraat (Amsterdam-West). Hij verzoekt om toestemming voor een assistent vanwege gezondheidsproblemen aan zijn benen en de grote hoeveelheid werk ("het vele fruit"). * **Persoonsgegevens:** De beoogde hulp is H. Oerlemans, een jongeman van 18 jaar oud (geboren in 1921), woonachtig in de Vespuccistraat. * **Paleografie:** Het handschrift is een duidelijk leesbaar cursief ("lopend schrift"). Er zijn kleine onregelmatigheden in spelling die typerend zijn voor die tijd of het opleidingsniveau van de schrijver (bijv. "wou" in plaats van "zou").

Ambtelijk advies / verzoekschrift met betrekking tot marktvergunningen.

* **Kern van het document:** Het document betreft een verzoek van S. Schram, een marktkoopman die een standplaats (No. 59) heeft aan de Jan Evertsenstraat in Amsterdam. Hij vraagt toestemming om H. Oerlemans (geboren op 3 mei 1921) aan te stellen als zijn tweede assistent. * **Motivering:** Er worden twee persoonlijke redenen aangevoerd voor dit verzoek: 1. De heer Schram is zelf onder medische behandeling ("onder Dr's behandeling"). 2. Zijn echtgenote is zwanger ("in positie verkeert"). * **Linguïstische details:** De term "in positie verkeeren" is een destijds gebruikelijke, enigszins eufemistische uitdrukking voor zwangerschap. De afkorting "A’dam" voor Amsterdam en de spelling "October" (met een 'c') zijn typerend voor de periode voor de spellinghervorming van 1947.

Getypte brief (doorslag of administratief afschrift).

* **Kernboodschap:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek van de heer S. Schram. Hij had blijkbaar gevraagd om een tweede assistent te mogen inzetten op zijn marktplaats. De directeur herinnert hem eraan dat hij al toestemming heeft voor één assistent, maar stelt dat een verzoek voor een tweede assistent principieel nooit wordt gehonoreerd ("wordt nimmer verleend"). * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is ambtelijk en archaïsch, kenmerkend voor de vooroorlogse bureaucratie in Nederland. Woorden als "bereids" (al), "mitsdien" (daarom/bijgevolg) en "bovenaangehaalden" zijn typerend voor deze periode. * **Administratieve notities:** De handgeschreven opmerking "2 ex. m. d. kaar." (waarschijnlijk: 2 exemplaren met de kaarten) wijst op het interne archiveringsproces waarbij kopieën van correspondentie werden toegevoegd aan de persoons- of vergunningskaarten van de marktkooplieden.

Ambtelijke interne notitie / memo.

Dit document is een ambtelijk advies betreffende de straathandel in de Jan Evertsenstraat in Amsterdam tijdens de vroege maanden van de Duitse bezetting. De kern van de rapportage is de sterke afname van het aantal marktkraamhouders: van de oorspronkelijke 23 zijn er nog maar 11 over, waarvan er slechts 5 op regelmatige basis verschijnen. De genoemde kooplieden zijn: * **S. Kook** * **J.H. Brands** * **P. de Vries** (specifiek vermeld als bloemenhandelaar) * **H. Groenhuizen** * **S. Schram** (met de toevoeging ‘a.g.w.’, wat waarschijnlijk staat voor ‘aardappelen, groenten en waren/wortelen’). Vanwege deze terugloop adviseert de schrijver om het plan om de straat af te sluiten (vermoedelijk voor verkeer tijdens markttijden) voorlopig te staken (“te laten rusten”). De toevoeging in de marge door ‘d. Haer’ op 15 november 1940 onderstreept dit met de veelzeggende zin: “tot de tijden weer normaal zijn”.

Archiefkaart / Bijblad (administratief dossierstuk).

Het document is een administratief bijblad dat gebruikt werd voor de dossiervorming rondom een individu, in dit geval geïdentificeerd als **S. Schram**, woonachtig aan de **Jan Evertsenstraat 59** (waarschijnlijk te Amsterdam, gezien de straatnaam). De chronologie van de afhandeling is duidelijk zichtbaar: 1. **24 april 1941:** Het dossier wordt "doorgezonden" (waarschijnlijk ter beoordeling). 2. **25 april 1941:** Een ambtenaar noteert "Geen bezwaar" en vermeldt dat er een "Model briefje" (standaardformulier) moet worden verzonden. Dit duidt op een goedkeuring van een aanvraag (bijv. een vergunning, aanstelling of verblijfsstatus). 3. **28 april tot 1 mei 1941:** Verdere administratieve verwerking en archivering, waarbij het dossiernummer wordt aangepast of uitgebreid in rood potlood naar **76/5/21**. De vermelding "pl" voor het huisnummer zou kunnen staan voor "Persoonslijst" of simpelweg een afkorting zijn voor de locatieaanduiding.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag op dun papier).

Deze brief betreft een officiële vrijstelling voor een marktkoopman in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De heer S. Schram krijgt toestemming om zijn vaste staanplaats op de markt aan de Jan Evertsenstraat tijdelijk niet te bezetten. De reden hiervoor is dat hij in Frankrijk werkzaam is. Opmerkelijk is dat de verplichting om het wekelijkse marktgeld te betalen wel blijft bestaan, ondanks zijn afwezigheid. De betaling moet wekelijks aan de dienstdoende marktambtenaar worden voldaan, wat impliceert dat Schram iemand anders moet inschakelen om dit namens hem te doen.

Doorslag van een getypte brief (officieel schrijven).

In deze brief wordt aan de heer S. Schram toestemming verleend om tijdelijk zijn standplaats op de markt aan de Jan Evertsenstraat in Amsterdam onbezet te laten. De reden hiervoor is dat de geadresseerde werkzaam is in Frankrijk. De directeur van de marktdienst stelt hierbij echter een strikte voorwaarde: het wekelijkse marktgeld moet doorbetaald blijven worden aan de dienstdoende ambtenaar, ondanks de afwezigheid van de koopman. Dit duidt op een bureaucratische handhaving van marktregels en inkomsten voor de gemeente, zelfs in uitzonderlijke omstandigheden.

Document

Dit document is een administratieve lijst van de Amsterdamse afdeling Sociale Zaken. Het bevat gegevens van marktkooplieden die officieel zijn "afgevoerd" (verwijderd uit het register van vergunninghouders) tussen december 1942 en mei 1943. De lijst is gestructureerd in kolommen: * **Naam:** De persoon op wie de vergunning stond. * **Geb.datum:** Geboortedatum van de handelaar. * **Adres:** Woonadres ten tijde van de registratie. * **Markt:** De specifieke marktplaats waar de handelaar actief was (o.a. Mosplein, Jan Evertsenstraat, Waterlooplein). * **Datum:** De datum waarop de afvoer werd geëffectueerd. * **Artikel:** De handelswaar (variërend van levensmiddelen zoals vis en groenten tot kleding en huishoudelijke artikelen). Opvallend is het gebruik van "idem", wat aangeeft dat de informatie in die kolom gelijk is aan de regel erboven. Ook zijn er kleine correcties met de pen aangebracht, wat duidt op actief gebruik door een ambtenaar.

Getypte administratieve lijst op doorslagpapier.

* **Doel van het document:** Het betreft een presentielijst of controlelijst van personen die "weekbetalers" worden genoemd. Dit duidt waarschijnlijk op mensen die wekelijks een uitkering of steun ontvingen en hiervoor fysiek aanwezig moesten zijn of zich moesten melden. * **Terminologie:** * **L.krt.:** Waarschijnlijk "Legitimatiekaart" of "Loonkaart". * **T / K:** De voorvoegsels bij de nummers duiden mogelijk op verschillende categorieën, regio's of kampafdelingen (bijv. 'T' voor tijdelijk en 'K' voor een specifieke locatie zoals een werkkamp). * **Aantal bezoekdagen:** De meeste personen hebben '6' dagen, wat overeenkomt met een volledige werkweek (maandag t/m zaterdag). De vermelding "niet" geeft aan dat de betreffende persoon die week niet is verschenen of niet betaald heeft/is. * **Correcties:** De naam "R.v.Ommen" (K 347) is met x-jes weggehaald, wat suggereert dat deze persoon van de lijst is afgevoerd of dat er een administratieve fout is hersteld.

# TRANSCRIPTIE 85/21/2 M. [Handgeschreven in blauwe inkt:] versonden 22/6 G/SV 22. Juni 1943. Herrn W.A. Aalders Heerengracht 555 Amsterdam-Centrum. wijk 4 ==================== Antwortlich Ihres Schreibens vom 11. Juni A.Z.: Li. Nr.6212/HA 1 - Omnia: K. 337 teile ich Ihnen mit das der hiesigen Firma M. Krammer, Nw. Hoogstraat 12 I, wegen vorausbezahlten marktsteuer noch ein Guthaben hat vo...

# TRANSCRIPTIE 46b/16/5 M. 1 vB/SV 31. März 1943. An Herrn Dr. Schellman Wirtschaftsprüfstelle, Amsterdamscheweg 133, A r n h e m (Gld) Antwortlich Ihres Schreibens vom 29.d.M. beeile ich mich zu referieren an mein Schreib...

# TRANSCRIPTIE 46b/16/5 M. 1 [Handgeschreven:] Verzonden 1/4 VB/SV 31. März 1943. An Herrn Dr. Schellman Wirtschaftsprüfstelle, Amsterdamscheweg 133, A r n h e m (Gld) Antwortlich Ihres Schreibens vom 29.d.M. beeile ich mich zu referieren an mein Schreiben vom 17.d.M. an die Wirtschaftsprüfstelle Arnhem (Herrn Weidling), wovon ich Ihnen in der Anlage Abschrift ubersende. Ihre Antwort sehe ...

# TRANSCRIPTIE Verzonden 7/7 [handgeschreven] VD/HG. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r</u> . 85/15/1 M. 7 Juli 1941. <u>Intrekking kramenvergunning</u> <u>ten name van Wed.M.Schelvis.</u> Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat de Wed.M.Schelvis, wien op 30 November 1938 onder no.811 L.M. vergunning werd verleend tot het plaatsen van kramen op de markt Uilenburg, ...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, onduidelijk: Kmaullen?] HG. [Handgeschreven: Verzonden 22/10] 85/20/1 H. 22 October 1942. Gezonden aan: ~~Stroker Tieman, Linnaeusdwarsstraat 12 f 10,63~~ S.Schelvis, Waterlooplein 56 " 2,48 M.Vos, Bonairestraat 103 II " 2,04 Hiermede breng ik onder Uw aandacht, dat U op 17 October jl. terzake van het plaatsen van kramen...