Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag op dun papier). 1 mei 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten, Amsterdam). De heer S. Schram, Van Spilbergenstraat 104 hs, Amsterdam-West. [Handgeschreven: M. de Leer]

[Handgeschreven: Verzonden 3/5]

HG.

den Heer S. Schram,
Van Spilbergenstraat 104 hs,
Amsterdam-West.
Wijk 26A.

76/5/2 M. 1 Mei 1941.

Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d. 22 April jl. ver-
leen ik U hierbij vrijstelling van Uw verplichting om een plaats
te bezetten op de markt Jan Evertsenstraat gedurende den tijd,
dat U in Frankrijk werkt.

U dient er echter zorg voor te dragen, dat het ook tij-
dens Uw afwezigheid verschuldigde marktgeld geregeld wekelijks bij
den dienstdoenden marktambtenaar wordt betaald.

De Directeur, Deze brief betreft een officiële vrijstelling voor een marktkoopman in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De heer S. Schram krijgt toestemming om zijn vaste staanplaats op de markt aan de Jan Evertsenstraat tijdelijk niet te bezetten. De reden hiervoor is dat hij in Frankrijk werkzaam is. Opmerkelijk is dat de verplichting om het wekelijkse marktgeld te betalen wel blijft bestaan, ondanks zijn afwezigheid. De betaling moet wekelijks aan de dienstdoende marktambtenaar worden voldaan, wat impliceert dat Schram iemand anders moet inschakelen om dit namens hem te doen. Het document dateert uit mei 1941, een jaar na de start van de Duitse bezetting van Nederland. De vermelding dat de heer Schram "in Frankrijk werkt" is historisch interessant. In deze periode van de Tweede Wereldoorlog werden veel Nederlandse mannen via de 'Arbeitseinsatz' ingezet voor de Duitse oorlogseconomie, vaak in Duitsland maar ook in bezet Frankrijk (bijvoorbeeld bij de bouw van de Atlantikwall door de Organisation Todt). Hoewel de uitzending in 1941 soms nog onder het mom van "vrijwilligheid" gebeurde, was er vaak sprake van zware administratieve of economische druk.

De Jan Evertsenstraat is een bekende winkelstraat in Amsterdam-West waar ook nu nog markt wordt gehouden. De adresgegevens (Van Spilbergenstraat 104 huis) situeren de geadresseerde op loopafstand van de betreffende markt. Het document laat zien hoe de gemeentelijke bureaucratie zelfs onder bezettingsomstandigheden en bij internationale tewerkstelling nauwgezet de lokale marktregels en leges bleef handhaven. M. de Leer S. Schram