Ambtelijke interne notitie / memo.
Origineel
Ambtelijke interne notitie / memo. 16 september 1940 (hoofdtekst), met kanttekeningen tot 18 november 1940. [Rechtsboven in rode inkt:]
32/75/4
[Daaronder in zwarte inkt:]
18/11/40
1/8 [gevolgd door een grote omcirkelde letter G of cijfer 9]
[Midden boven:]
Insp
[Hoofdtekst:]
Om nader advies s.v.p.
Zoals besproken.
16-9-’40
Van de drie en twintig kooplieden
die voorheen geregeld stand-
plaatsen innamen aan
de Jan Evertsenstraat, doen dit
thans, doch zeer ongeregeld
nog slechts elf.
Geregeld komen thans nog
S. Kook, J.H. Brands, P. de Vries
(bloemen), H. Groenhuizen en
S. Schram (a.g.w.).
Aangezien thans slechts enkele
kooplieden ders. standplaatsen
aan de Jan Evertsenstraat
innemen – en verwacht kan worden
dat dit aantal en af dan
toe zal nemen, geef ik over-
weging de afsluiting van de
Jan Evertsenstraat te laten rusten
[Verticale notitie in de linker marge:]
tot de tijden weer normaal zijn ::
15-11-’40 d. Haer : Dit document is een ambtelijk advies betreffende de straathandel in de Jan Evertsenstraat in Amsterdam tijdens de vroege maanden van de Duitse bezetting. De kern van de rapportage is de sterke afname van het aantal marktkraamhouders: van de oorspronkelijke 23 zijn er nog maar 11 over, waarvan er slechts 5 op regelmatige basis verschijnen.
De genoemde kooplieden zijn:
* S. Kook
* J.H. Brands
* P. de Vries (specifiek vermeld als bloemenhandelaar)
* H. Groenhuizen
* S. Schram (met de toevoeging ‘a.g.w.’, wat waarschijnlijk staat voor ‘aardappelen, groenten en waren/wortelen’).
Vanwege deze terugloop adviseert de schrijver om het plan om de straat af te sluiten (vermoedelijk voor verkeer tijdens markttijden) voorlopig te staken (“te laten rusten”). De toevoeging in de marge door ‘d. Haer’ op 15 november 1940 onderstreept dit met de veelzeggende zin: “tot de tijden weer normaal zijn”. Het document dateert van het najaar van 1940, kort na het begin van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De Jan Evertsenstraat was (en is) een centrale winkelstraat in de wijk De Baarsjes.
De terugloop van het aantal kooplieden kan verschillende oorzaken hebben die typerend zijn voor de oorlogsperiode:
1. Schaarsere voorraden: Door de oorlogsvoering en de eerste distributiemaatregelen werd het moeilijker om aan handelswaar te komen.
2. Beperkende maatregelen: Hoewel de grootschalige uitsluiting van Joodse burgers van het openbare leven eind 1940 nog in een beginfase zat, begonnen de eerste restricties op straathandel al effect te hebben op het straatbeeld.
3. Economische onzekerheid: De "abnormale tijden" waarnaar verwezen wordt, duiden op de ontwrichting van het dagelijks leven door de bezetting.
De afkorting ‘Insp’ duidt waarschijnlijk op een Inspecteur van de Marktpolitie of een vergelijkbare gemeentelijke dienst die toezicht hield op de openbare orde en handel. H. Groenhuizen J.H. Brands P. de Vries S. Kook S. Schram