Lijst 745-371 p.214 — Amsterdam 1900

Archief 745

Inventaris 745-371

Pagina 214

Jaar 1942

Document

Stadsarchief

Brief/Aanvraag voor ontheffing avondklok (spertijd-vergunning).

Administratieve Lijst Handgeschreven onder 80 6 persoonsregels

handgeschreven handschrift onder 80% 4 eerst tonen 2 controle nodig

Alles Zekerder Controle nodig

Personen op deze lijst

De parser heeft deze regels uit de scan gehaald. Gekoppelde personen linken door naar hun dossier.

4 zekerder

Eerst de regels met de sterkste parse-signalen en zonder duidelijke transcriptiewaarschuwing.

#	Naam	Adres	Zekerheid	Bronregel
3	P. Smit	Overtoom 408 I	88%	\| Technisch-opzichter \| P. Smit \| Overtoom 408 I \| Amsterdam, 25-7-1893 \|
4	W.D. Fransen	Van Bossestraat 49 II	88%	\| Bankwerker-stoker \| W.D. Fransen \| Van Bossestraat 49 II \| Amsterdam, 30-12-1907 \|
5	J. Kroon	Nieuwendammerdijk 533	76%	\| Bankwerker-stoker \| J. Kroon \| Nieuwendammerdijk 533 \| Weesperkarspel, 18-5-1897 \|
6	H.G.A. Kerklingh	Hoogeweg 69 hs	88%	\| Electricien \| H.G.A. Kerklingh \| Hoogeweg 69 hs \| Amsterdam, 26-2-1893 \|

Transcriptie

Brief/Aanvraag voor ontheffing avondklok (spertijd-vergunning). De Directeur van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam. De Commandant van de Ordepolitie, Amsterdam. [Handgeschreven in blauw potlood:] Afgegeven door [...] 25/2

J/HG.

8A/17/2 M.

25 Februari 1942.

den Heer Commandant van de
Ordepolitie,
Hoofdbureau van Politie,
Marnixstraat,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 6.

Hiermede heb ik de eer U beleefd te verzoeken ver-
gunning te verleenen tot het zich op den openbaren weg bevin-
den tusschen 20 – 24 uur gedurende de geheele uitzonderings-
periode, voor de hieronder genoemde ambtenaren en werklieden
van den Dienst van het Marktwezen.

De Directeur,

Functie	Naam en voorletters	Adres	Geboorteplaats en datum
Directeur	C.F. Sixma	Stadionweg 106 bel.	Utrecht, 26-5-'86
Secretaris-plaatsvervangend directeur	J.J. Sieburgh	Stadionweg 179 III	Probolinga(Java), 29-1-'91
Technisch-opzichter	P. Smit	Overtoom 408 I	Amsterdam, 25-7-1893
Bankwerker-stoker	W.D. Fransen	Van Bossestraat 49 II	Amsterdam, 30-12-1907
Bankwerker-stoker	J. Kroon	Nieuwendammerdijk 533	Weesperkarspel, 18-5-1897
Electricien	H.G.A. Kerklingh	Hoogeweg 69 hs	Amsterdam, 26-2-1893

De aanvraag is gericht aan de Commandant van de Ordepolitie, die zetelde in het hoofdbureau aan de Marnixstraat. Tijdens de bezetting was de Nederlandse politie ondergeschikt gemaakt aan het Duitse gezag (de SS en de Grüne Polizei).

De lijst met personeelsleden bevat zowel de top van de Dienst van het Marktwezen (directeur Sixma) als essentieel technisch personeel. Het feit dat zij tussen 20:00 en 24:00 uur op straat moesten zijn, suggereert dat hun taken te maken hadden met de logistieke afhandeling of technische voorbereiding (zoals het opstoken van ketels door de bankwerker-stokers) van de markten, die cruciaal waren voor de voedselvoorziening in de stad. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de bewegingsvrijheid van burgers sterk ingeperkt door de 'Spertijd'. Wie zonder geldige reden en bijbehorend bewijs (een 'Ausweis') na het ingaan van de avondklok op straat werd aangetroffen, riskeerde arrestatie. Voor vitale stadsdiensten, zoals de Dienst van het Marktwezen (verantwoordelijk voor o.a. de Centrale Markthallen), waren dergelijke ontheffingen noodzakelijk om de infrastructuur draaiende te houden.

De persoonlijke gegevens in de tabel geven een inkijkje in de sociale geografie van Amsterdam in 1942. De adressen tonen aan dat de functionarissen verspreid over de stad woonden, van chique wijken in Zuid (Stadionweg) tot de arbeidersbuurten in West (Van Bossestraat) en het toenmalige landelijke Noord (Nieuwendammerdijk). De vermelding van J.J. Sieburgh, geboren op Java, herinnert aan de koloniale banden van die tijd. C.F. Sixma H.G.A. Kerklingh J. Kroon J.J. Sieburgh P. Smit W.D. Fransen Grüne Polizei Hoofdbureau Marktwezen Politie

Origineel

Open scan Stadsarchief

Samenvatting

Dit document is een formele aanvraag voor een ontheffing van de spertijd (avondklok) tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De datum, 25 februari 1942, is saillant: het is precies één jaar na het uitbreken van de Februaristaking. De "uitzonderingsperiode" waarnaar verwezen wordt, betreft waarschijnlijk extra strenge veiligheidsmaatregelen die door de bezetter waren ingesteld rond deze beladen datum om nieuwe onrust te voorkomen.

Historische context

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de bewegingsvrijheid van burgers sterk ingeperkt door de 'Spertijd'. Wie zonder geldige reden en bijbehorend bewijs (een 'Ausweis') na het ingaan van de avondklok op straat werd aangetroffen, riskeerde arrestatie. Voor vitale stadsdiensten, zoals de Dienst van het Marktwezen (verantwoordelijk voor o.a. de Centrale Markthallen), waren dergelijke ontheffingen noodzakelijk om de infrastructuur draaiende te houden.