Administratief grootboek / Transportregister. Koptekst:
Aardappelen vervoer van de Centrale Markt te Amsterdam van 2 Januari t/m 2 April 1943.

Kolomkoppen (selectie):
Naam | Voertuig | Cap. HL | 2/1 - 8/1 (HL / Fl) | 9/1 - 15/1 (HL / Fl) | 16/1 - 22/1 (HL / Fl) | [vervolg data t/m 2/4]

Data (eerste 10 rijen):

(De lijst vervolgt met namen zoals H. Piet, C. Dozenbos, J. Schoonwener, J. Sickmann, H.H. Hammers, C.J.v. Haastrecht, v.d. Pol, J.R.H. Vithoven, H.v. Liempd, G.v. Hoed, Johannissen, A. Kaag, Overweg, A. Troost, F. de Lange, J. Beets, J.B. Coens, F. de Kok, H.S. Koster, T. de Jong, K. de Lange, C.v. Norden, C.J. Cats, J. de Vries, P. Kerkwijk, J.v. Rijn Jr, C.J. Jansen.) * Logistiek: De afkorting "p a w" staat voor "paard en wagen". Daarnaast wordt er veelvuldig gebruik gemaakt van de "hondkar". Dit duidt op kleinschalig transport binnen de stadsgrenzen.
* Eenheden: De volumes worden gemeten in Hectoliters (HL). De financiële afwikkeling vindt plaats in Guldens (Fl.). De verhouding tussen HL en Fl. lijkt constant per week, maar fluctueert licht over de gehele periode (waarschijnlijk door wisselende aardappelprijzen of toeslagen).
* Transportcapaciteit: Er is een grote variatie in transportcapaciteit. Waar grote ondernemers (zoals A. v.d. Werff) meer dan 1000 HL per week vervoeren, zijn er kleine zelfstandigen met hondkarren die rond de 60-100 HL zitten.
* Administratieve discipline: Het document is zeer nauwgezet bijgehouden met correcties (doorhalingen en toevoegingen met '+' tekens) die wijzen op actieve controle van de facturatie. Dit document stamt uit de kern van de Tweede Wereldoorlog (voorjaar 1943) in bezet Nederland. De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam was in deze periode het cruciale distributiepunt voor de voedselvoorziening van de stad.

Aardappelen waren tijdens de oorlogstijd het belangrijkste volksvoedsel, zeker toen andere producten schaarser werden. Het feit dat er nog zoveel gebruik wordt gemaakt van paard-en-wagen en hondkarren is tekenend voor de brandstofschaarste; gemotoriseerd transport was in 1943 vrijwel volledig gevorderd door de bezetter of onbruikbaar door gebrek aan benzine.

Dergelijke registers boden de bezetter en de voedselautoriteiten controle op de distributiestromen en hielpen zwarte handel tegen te gaan door exact te registreren wie wat vervoerde en tegen welke prijs. Voor historici biedt dit document een unieke inkijk in de Amsterdamse micro-economie en de namen van de transporteurs die de stad in oorlogstijd van voedsel voorzagen.