K. Spoelders

Administratieve tabel / Transportlijst.

* **Doel van het document:** Het document dient als een logboek voor de distributie en het transport van aardappelen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het legt de prestaties en vergoedingen vast van verschillende transporteurs. * **Maateenheden:** * **H.L.:** Hectoliter (100 liter), de standaardmaat voor bulkgoederen zoals aardappelen. * **Bedrag:** Waarschijnlijk in Nederlandse guldens. De ratio H.L./Bedrag lijkt constant (ongeveer 0,21 gulden per H.L.), wat wijst op een vastgesteld tarief. * **Voertuigen:** De diversiteit aan voertuigen is kenmerkend voor de periode. Naast "paard en wagen" en "handkar" valt het gebruik van de **"gasauto"** op. Dit wijst op voertuigen die reden op houtgasgeneratoren, een noodoplossing vanwege de extreme brandstoftekorten (benzine) tijdens de bezetting. * **Administratieve tekens:** De "x" achter bepaalde namen en de handgeschreven strepen en correcties duiden op een actief gebruikt controledocument. Sommige bedragen zijn gecorrigeerd of doorgehaald.

Administratief kasboek / Transportlijst.

* **Structuur:** Het document is een strikt overzicht van transportprestaties. Per transporteur wordt de capaciteit van het voertuig vermeld, gevolgd door de wekelijkse hoeveelheid vervoerde aardappelen in Hectoliters (H.L.) en de bijbehorende verdiensten of kosten in guldens (gld.). * **Voertuigtypen:** Er is een duidelijk onderscheid tussen: * **p. en w.**: Paard en wagen (meest voorkomend, capaciteit 25-40 H.L.). * **handkar**: Voor kleinere hoeveelheden (capaciteit 10 H.L.). * **gasauto**: Een vrachtwagen rijdend op houtgas (vanwege brandstoftekorten in de oorlog). * **Rekeneenheid:** De verhouding tussen H.L. en gld. lijkt constant te liggen rond de 0,21 gulden per Hectoliter (bijv. J. de Vries: 193 H.L. voor 40.53 gld). * **Handgeschreven tekens:** Er staan kleine kruisjes (†) en vinkjes bij diverse getallen, wat duidt op administratieve controle of verificatie door een accountant of opzichter.

Administratief register / Grootboek van transportwerkzaamheden.

Dit document is een logboek van het transport van aardappelen vanuit de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Transportmiddelen:** De tabel toont een diversiteit aan transportmiddelen die tekenend zijn voor de tijd: * *Handkar:* Voor de kleinste ladingen. * *P. en W. (Paard en Wagen):* Het meest voorkomende vervoermiddel in de lijst. * *Gasauto:* Slechts één vermelding (J. Hoogendoorn). Dit wijst op de schaarste aan benzine; vrachtwagens reden in die tijd vaak op houtgasgeneratoren. * **Eenheden:** Er wordt gerekend in Hectoliters (H.L.). De prijs per Hectoliter lijkt constant te zijn: als we de bedragen delen door de H.L., komen we uit op een tarief van ongeveer **0,21 gulden per H.L.** (bijv. 193 H.L. voor 40,53 gulden). * **Administratieve tekens:** De "x" achter bepaalde namen en de rode markeringen duiden op een controleproces of specifieke afrekeningen door de administratie van de markt of het vervoersbedrijf "Th. Janssens".

Document

* **Maateenheden:** De tabel gebruikt 'H.L.' (Hectoliter) voor het volume van de aardappelen en 'Fl.' (Florijn/Gulden) voor de transportvergoeding of waarde. De vaste ratio lijkt ongeveer 0,21 gulden per hectoliter te zijn. * **Vervoersmiddelen:** Er is een duidelijk onderscheid tussen 'p. en w.' (paard en wagen) en de 'handkar'. De capaciteit (cap.) van een paard en wagen varieert tussen de 25 en 40 HL, terwijl een handkar meestal op 10 HL staat geregistreerd. * **Logistieke transitie:** Onderaan het document wordt melding gemaakt van een 'generator'. Dit duidt op een houtgasgenerator op een vrachtwagen, een veelvoorkomend verschijnsel tijdens de oorlogsjaren vanwege het nijpende tekort aan benzine. * **Vervoerders:** De lijst bevat namen van bekende Amsterdamse transportfamilies uit die tijd (zoals Portengen, Van Sunder, en 't Hart).

Logistieke staat / overzichtslijst van transportactiviteiten.

* **Vervoersmiddelen:** Het overgrote deel van het transport vindt plaats met "p. en w." (paard en wagen). Daarnaast worden handkarren ingezet voor kleinere volumes. In de sectie 'A.C. vervoer' (Aardappel Centrale) worden motorvoertuigen genoemd die rijden op "persgas" of een "generator" (houtgas). * **Eenheden:** Volumes worden gemeten in hectoliters (H.L.). De tarieven (Fl.) lijken lineair gekoppeld aan het volume (ongeveer 0,21 gulden per hectoliter). * **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op naam van de transporteur/eigenaar. Er is een duidelijke scheiding tussen particuliere transporteurs en het eigen vervoer van de Aardappel Centrale. * **Status:** Het betreft een zeer nauwkeurige administratie, waarin zelfs halve en kwart hectoliters worden genoteerd (bijv. 440¾).

# TRANSCRIPTIE P. Smit } A W Rijnders } prijs ? J Nobbe }

# TRANSCRIPTIE Schipper Kleyn. molenstraat. Den Helder <u> </u>

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]