J. v.d. Heydenstr
Bekijk Verhaal ➔Archiefdocumenten
Handgeschreven ambtelijk rapport/proces-verbaal.
Het document is een dagelijks rapport van een marktinspecteur die toezicht houdt op de "marktontruiming". In de herfst van 1940 gold er een strikte regelgeving over hoe laat de kramen leeg en de koopwaar ingepakt moest zijn. Vier kooplieden worden bij naam genoemd: 1. **A. Groenteman** (Plaatsnummer 117): Zijn assistent was nog vis aan het schoonmaken na het sluitingsuur. 2. **Th. Boeke** (Plaatsnummer 135): Was nog mosselen aan het afleveren in plaats van in te pakken. 3. **A. Polak** (Plaatsnummer 159): Had de waar nog niet ingepakt. 4. **A. van Velzen** (Plaatsnummer 247): Was nog niet ingepakt en leverde nog fruit af. De administratieve verwerking toont aan dat voor de meeste kooplieden een "1e melding" (eerste waarschuwing) werd geregistreerd. De aantekening onderaan suggereert een strengere straf voor een herhaalde overtreding: een schorsing van twee dagen, waarvan één dag voorwaardelijk.
Handgeschreven conceptbrief of afschrift op grauw papier.
De brief is een officiële kennisgeving van een strafmaatregel. De ontvanger wordt medegedeeld dat hij is uitgesloten van de visverdeling bij de gemeentelijke visafslag ("alhier", zijnde Amsterdam). De reden hiervoor is een overtreding van artikel 7 van het reglement van de Nederlandse Visscherijcentrale op de 21e van de maand. De uitsluiting geldt "tot nader order", wat wijst op een disciplinaire schorsing van onbepaalde duur. De verschillende namen en doorgehaalde adressen bovenaan duiden op een administratief proces waarbij de juiste gegevens van de overtreder werden gecontroleerd of bijgewerkt.
Marktwezen Rapport (proces-verbaal van bevindingen)
Dit rapport is opgesteld door een ambtenaar van het Amsterdamse Marktwezen. Het beschrijft een inspectie op de Albert Cuypmarkt waarbij een onregelmatigheid werd geconstateerd bij de heer L.A. Goldstein. * **De overtreding:** Goldstein verkocht gerookte vis zonder dat hij als erkend kleinhandelaar geregistreerd stond op de verkooplijst van de visafslag. Dit betekende dat hij de vis buiten het officiële distributiekanaal om verhandelde. Tevens was hij niet ingeschreven bij de N.V.K. (Nederlandsch Verbond van Kooplieden), wat in die tijd verplicht was. * **Handhaving:** De inspecteur koos voor een relatief milde aanpak. Omdat de betrokkene claimde "onkundig" te zijn van de regels, is volstaan met een officiële waarschuwing en een verbod op verdere verkoop, mits de vis via de afslag betrokken zou worden. * **Economische details:** De vis werd verkocht voor 1,25 gulden per kilo en was door de verkoper zelf gerookt. In de context van de oorlogseconomie en schaarste was eigen productie en directe verkoop ("buiten de afslag om") streng gereguleerd.
Handgeschreven ambtelijke lijst/register.
Het document is een kille, bureaucratische weergave van de economische beroving van de Joodse bevolking in Amsterdam. De afkorting "S.Z." staat hoogstwaarschijnlijk voor de afdeling **Sociale Zaken** van de gemeente Amsterdam, die nauw betrokken was bij de registratie van Joodse burgers en hun bezittingen. De lijst toont aan dat marktkooplieden hun "marktplaatsen" (vaak inclusief de fysieke stal, planken en voorraad zoals vis, textiel of koek) moesten opgeven of dat deze door de politie werden genoteerd wanneer de kooplieden niet meer op de markt verschenen. De data (juli tot oktober 1942) vallen precies samen met de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder. Veel van de genoemde personen op deze lijst zijn kort na de vermelde data gedeporteerd en vermoord.
Handgeschreven lijst op geruit papier (folio-formaat).
* **Structuur:** De lijst is systematisch opgezet met een volgnummer (1-25), de naam van de persoon en het woonadres. * **Afkortingen:** De schrijver gebruikt veelvuldig afkortingen voor straatnamen (str., dwstr., Haarl. dijk) en etages. De 'h' staat voor 'huis' (begane grond), de 'b' voor 'boven' en de Romeinse cijfers (I, II, III) geven de specifieke verdieping aan. * **Handschrift:** Een vlot, geoefend cursief handschrift, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw. De 'h' en 'b' zijn als superscript genoteerd. * **Geografie:** De lijst bevat een dwarsdoorsnede van Amsterdamse wijken: de Jordaan (Lindengracht, Goudsbloemdwarsstraat), West (Bentinckstraat, Bellamy), Noord (Distelweg, Aldebaranstraat) en het Centrum (Nieuwmarkt, Groenburgwal).
Administratief register / Mutatielijst (verhuizingen of signaleringen).
* **Structuur:** De lijst is strikt alfabetisch op achternaam gesorteerd. De Romeinse cijfers (I, II, III) achter de adressen duiden op de verdieping van de woning. "hs" staat voor huis (begane grond). * **Annotaties:** * De **V-tekens** in rood en blauw duiden op administratieve controle of verificatie door verschillende afdelingen. * De rode letter **'S'** bij de data is een veelvoorkomend kenmerk in registers uit de bezettingstijd, vaak duidend op 'Signalering' of een specifieke status binnen het bevolkingsregister tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Geografie:** De genoemde straten concentreren zich in de Amsterdamse wijken De Pijp (Sweelinckstraat, v. Ostadestraat), de Staatsliedenbuurt (v. Hogendorpstraat, v. Beuningenstraat) en Amsterdam-West (Kinkerstraat, Admiralengracht). ---
Document
Dit document fungeert als een register van wijzigingen ("mutaties") in het bestand van markthandelaars in Amsterdam tijdens de bezetting. De kolomstructuur biedt een gedetailleerd overzicht van de personen: * **Identificatie**: Naam en geboortedatum. * **Locatie**: Woonadres en de specifieke markt waar de handel werd gedreven. De Joubertstraat en Albert Cuypstraat komen veelvuldig voor. * **Economische activiteit**: De verhandelde goederen, variërend van dagelijkse behoeften (vis, brood) tot textiel en luxe-artikelen. * **Tijdslijn**: De datums van uitvoering (1 augustus, 1 september en 1 oktober 1943) wijzen op een systematische, administratieve afhandeling van wijzigingen. Een opvallend kenmerk is de grote aanwezigheid van Joodse familienamen op de lijst (o.a. Cohen, Davidson, Locher, Schenkkan, Zeelander). De term "Ongevoerd" bovenaan is administratief jargon dat in deze context duidt op het verwijderen of afvoeren van de handelaren uit de actieve registers.
Administratieve lijst (waarschijnlijk een transport- of kampregister).
* **Alfabetische Ordening:** De lijst is geordend op achternaam, lopend van de letter A tot L. * **Demografie:** Het betreft uitsluitend mannen. De geboortejaren variëren van 1875 tot 1930, met een zwaartepunt in de jaren '00 en '10. * **Herkomst:** Het overgrote deel van de personen is woonachtig in Amsterdam, specifiek in wijken met een grote Joodse populatie in die tijd (Amsterdam-Oost, de Jodenbuurt). Er zijn ook buitenlandse geboorteplaatsen genoteerd zoals Boedapest, Hamburg en Krakau, vaak aangeduid als 'Statenloos' (mogelijk vluchtelingen uit nazi-Duitsland). * **Administratieve tekens:** De aanhalingstekens (") worden consequent gebruikt voor herhalingen van geboorteplaats en nationaliteit. De doorgestreepte regels suggereren dat deze personen zijn afgevoerd, overgeplaatst of dat hun status is gewijzigd tijdens het bijhouden van de lijst.
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE J. Jordens. p/a Joh v. d. Heydenstraat 138 III A’dam. Verzoeke zoo spoedig mogelijk met officiële stukken te komen bij Bedrijfschef v/h Marktwezen betreffende ander toezicht stellen van Uw zoon. [in rood potlood:] 17/107/3 [onderstreept symbool, lijkt op een 'M'] [in inkt:] 8/1/’42 HG
# TRANSCRIPTIE De Weledb Heer Directeur v. d. Marktwezen J v Galenstr. 14 A. dam.
# TRANSCRIPTIE Den Heer P. Hoekhouder v. Marktwezen. Jan v. Galenstraat 14.
M. de Haan.
87 | | " 8 | P.Redert Wzn., Havenhoofd 344 | " 131 | J.Slotemaker, Jan in 't Veltstraat 123 | | | | " 135 | K.Kramer, Vijzelstr.187 | | | | " 139 | Wed.A.de Boer-Koorn, Vijzelstr.10 | 17793 - '39