A.C.

Dienstbrief / Rapportage

* **Inhoud:** De brief is een formele melding van mogelijke steunfraude. Een zekere A.C. Meyer is op 18 maart 1939 betrapt bij de Centrale Markt in Amsterdam terwijl hij probeerde binnen te komen met de pas van zijn broer. * **Kern van het geschil:** Hoewel de heer Meyer beweerde geen uitkering ("ondersteuning") te ontvangen, heeft de afzender van de brief aanwijzingen dat dit wel het geval is. De verdenking is dat Meyer naast zijn uitkering bijverdient in de bloemenhandel zonder dit op te geven. * **Toon:** De toon is ambtelijk, zakelijk en afstandelijk, kenmerkend voor de vooroorlogse overheidscommunicatie. * **Orthografie:** Er wordt gebruikgemaakt van de oude spelling met de "y" in plaats van de "ij" (bijv. *Maatschappelyken*, *zyn*, *waarschynlyk*).

Medische verklaring / doktersattest.

Dit document is een medische verklaring afgegeven door de Joodse arts Louis Heijmans Levie. De tekst is kort en zakelijk: hij stelt dat mevrouw Jalowitz vanwege haar gezondheid niet "op de markt mag staan". In de context van juni 1942 was dit een cruciale verklaring. Joodse Amsterdammers waren in deze periode onderworpen aan steeds strengere beperkingen en mochten alleen nog handelen op speciaal aangewezen "Joodse markten". Een medische vrijstelling kon bedoeld zijn om haar te ontzien van zwaar werk of om een officiële status te behouden zonder de fysieke belasting van het marktwerk. De tragiek van het document blijkt uit de latere aantekening in het kader linksonder. De afkorting "V.K." staat waarschijnlijk voor "Vertrekkaart", een administratief systeem (mogelijk van de Joodse Raad). De opmerking vermeldt dat de betreffende persoon ondanks de verklaring is gearresteerd en naar Duitsland is "vervoerd" (gedeporteerd). De formulering "volgens Mw. Jalowitz gearresteerd" kan erop duiden dat zij de bron van informatie was over een gezinslid, of dat de informatie over haar eigen arrestatie via administratieve weg is bevestigd.

Getypte lijst/programma van (sport)wedstrijden.

Het document bevat een overzicht van geplande activiteiten, zeer waarschijnlijk voetbalwedstrijden, gedurende de maand augustus in 1943. * **Data en Status:** De periode van 9 tot en met 13 augustus is gemarkeerd met een accolade en de tekst "niet gespeeld". Vanaf 25 augustus worden er weer wedstrijden genoteerd. * **Deelnemers:** De genoemde partijen lijken bedrijfs- of beroepsgerelateerde teams te zijn, zoals de "grossiers", "aard.werkers" (mogelijk aardewerkwerkers of grondwerkers), "chauff.A.C." (Chauffeurs-afdeling?), de "brandweer" en "A.G.V." (mogelijk een sportvereniging). * **Slot:** De lijst eindigt met de vermelding van de "laatste wedstrijd" op dinsdag 31 augustus 1943 tussen de aardewerkers en de brandweer.

Officieel ambtelijk schrijven of besluit van de gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document betreft een besluit om eerdere regelingen omtrent gratis woon-werkverkeer ("kostelooze huisritten") voor gemeenteambtenaren in te trekken. Dit geldt voor zowel personeel met een vaste werkplek als zij met wisselende werklocaties. * **Beleid:** De burgemeester kiest ervoor om eerdere adviezen van een Commissie niet over te nemen. In plaats daarvan wordt er aangedrongen op strikte zuinigheid bij het verstrekken van zakelijke vervoersbewijzen (dienstabonnementen en losse kaartjes). * **Toon:** De tekst is formeel en directief, typerend voor ambtelijke correspondentie uit de eerste helft van de 20e eeuw.

Handgeschreven dienstrapport of logboekblad van een prijscontroleur (waarschijnlijk Economische Controledienst).

Dit document is een officieel verslag van een controleur die toezicht hield op de prijzen en de handel in Amsterdam-Zuid tijdens de Tweede Wereldoorlog. De controleur bezocht diverse winkeliers in de Johannes Vermeerstraat, Ferdinand Bolstraat en Lutmastraat. Bij de meeste winkels was alles "accord" (in orde), wat betekent dat ze zich aan de vastgestelde prijzen hielden. Er wordt echter één overtreding gemeld: Christiaan Frederik Servais, een 16- of 17-jarige bloemenverkoper uit de Van Ostadestraat, werd betrapt op het verkopen van appels voor de prijs van 3,50 gulden per kilo. Dit werd gezien als woekerprijs of prijsopdrijving, aangezien er in deze periode strikte prijsbeheersing was. Hiervoor werd een proces-verbaal (p.v.) opgemaakt.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De heer G. de Valk verzoekt om herstel van zijn vaste staanplaats op de Albert Cuypmarkt. Hij legt uit dat hij zijn plek is kwijtgeraakt omdat hij voor werk naar Frankrijk werd gestuurd (in de context van de tijd betreft dit vrijwel zeker de *Arbeitseinsatz*). Nadat hij daar medisch werd afgekeurd, keerde hij terug naar Amsterdam. Hij pleit voor teruggave van zijn plek omdat het verlies hem niet aan te rekenen valt. * **Resultaat:** Uit de marginalia (kanttekeningen) onderaan de brief blijkt dat het verzoek is ingewilligd. Er staat genoteerd: "Vaste plaats A.C. [Albert Cuyp] uitgereikt per 1-10-1944". Het document is op 6 oktober 1944 definitief gearchiveerd ("Opbergen"). * **Paleografische kenmerken:** Het betreft een vlot en duidelijk leesbaar cursief handschrift uit het midden van de 20e eeuw. De brief bevat diverse ambtelijke stempels en archiefnummers die wijzen op een gestructureerde administratieve afhandeling door de gemeente Amsterdam.

- 3 -

# TRANSCRIPTIE 1 23 Augustus 7 92/1/4 den Heer Ir.M.E.H.Tjaden c.i. Amsterdam.

19 Dec. '41 cz

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

# TRANSCRIPTIE In afwachting J. Brand 1^E Anjelierdwarsstr: 7^II Amsterdam C