J. Bekius

Zakelijke brief.

* **Doel van de correspondentie:** De Z.P.C. verzoekt de directeur van de Centrale Markt in Amsterdam om statistische gegevens (soorten en hoeveelheden) betreffende de aardappelconsumptie in Amsterdam over de eerste elf maanden van het jaar 1940. * **Toon:** De brief is formeel en zakelijk, kenmerkend voor professionele correspondentie uit die periode. * **Staat van het document:** Het document bevat administratieve sporen van de ontvanger, zoals de paarse registratiestempel met de datum 27/12 (ontvangstdatum) en de handgeschreven instructie "bijvoegen", wat duidt op een interne afhandeling waarbij extra informatie aan het dossier toegevoegd moest worden. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruik gemaakt van de oude spelling (bijv. "maande" in plaats van maanden op het einde van de regel, en de buigings-n in "den Heer").

Zakelijke correspondentie (brief)

* **Inhoud:** De Z.P.C. bevestigt de ontvangst van vertrouwelijke informatie van de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van de brief is een formele toezegging van geheimhouding; de afzender belooft de gegevens niet met de pers te delen en deze als "streng vertrouwelijk" te behandelen. * **Toon:** Formeel, zakelijk en uiterst discreet. * **Visuele elementen:** Het briefhoofd straalt moderniteit en efficiëntie uit voor die tijd, versterkt door het logo van de stoomtrein (symbool voor transport en export). De vermelding van internationale telegrafische codes (A.B.C. en Bentley's) wijst op een organisatie die gewend is aan internationale handel. * **Taalfouten:** Er staat een kleine spelfout in de tekst: "hiermed" in plaats van "hiermede" (terwijl het woord even daarvoor wel correct gespeld is). ---

Getypte brief (doorslag/afschrift).

* **Kernboodschap:** De brief is een schriftelijke vastlegging van een telefoongesprek over de penibele situatie in de aardappelsector aan het begin van de Tweede Wereldoorlog (hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was). De auteur zet uiteen waarom overheidsingrijpen noodzakelijk is om de aardappelteelt voor 1940 te waarborgen. * **Problematiek:** 1. **Arbeidstekort:** Door de mobilisatie zijn veel landbouwkrachten (selecteurs) onder de wapenen geroepen. 2. **Concurrentie met tarwe:** Tarwe vereist minder arbeid en is daardoor aantrekkelijker voor boeren bij stijgende loonkosten. 3. **Veevoer-problematiek:** Door een slechte hooioogst en gebrek aan krachtvoer dreigen consumptie-aardappelen aan het vee te worden gevoerd, wat later tot tekorten voor de bevolking zou leiden. * **Overheidsmaatregel:** De regering heeft een minimumprijs van 4,5 cent per kg vastgesteld en een 'egalisatiefonds' opgericht om prijsfluctuaties te beheersen en de markt te stabiliseren. * **Opvallende details:** De schrijver noemt specifiek het 'Bintje' en de 'Amsterdamsche smaak', wat duidt op de focus op kwaliteitsaardappelen voor de stedelijke markt. De typefout "ppijs" (prijs) en het ontbreken van een spatie in "detoestand" getuigen van een snel getypt afschrift.

Zakelijke brief op officieel briefpapier.

* **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in formeel, vooroorlogs Nederlands. Dit is te zien aan de spelling (bijv. "Nederlandsche", "den heer") en de hoffelijke titulatuur ("Weledelzeergeleerde Heer"). * **Structuur:** De brief is zeer zakelijk en direct. De kernboodschap wordt in één alinea overgebracht. * **Visuele elementen:** Het briefhoofd is kenmerkend voor grote uitgeverijen uit die tijd; het toont de trots op het bedrijfspand en de enorme diversiteit aan vakbladen die zij beheerden, variërend van de bouw tot de mode en de landbouw. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notities ("ni Dir ws Opb") en het referentienummer wijzen op een zorgvuldige archivering en verwerking aan de zijde van de ontvanger (het Marktwezen in Amsterdam).

Zakelijke brief op officieel briefpapier.

* **Doel van de brief:** De redactie van het landbouwtijdschrift "De Boerderij" verzoekt om fotomateriaal van de aardappelhandel op de Amsterdamse Centrale Markt ter illustratie van een artikel van J. Bekius (directeur van de ZPC, de Friese coöperatieve vereniging voor de aardappelhandel). * **Toon en taalgebruik:** De brief is uiterst formeel en hoffelijk, wat passend is voor de tijd en de academische status van de ontvanger ("Weledelzeergeleerde Heer"). Het taalgebruik is zakelijk en efficiënt. * **Bedrijfscultuur:** Het uitgebreide briefhoofd van C. Misset N.V. toont de enorme omvang van deze uitgeverij uit Doetinchem, die destijds marktleider was in gespecialiseerde vakbladen voor vrijwel elke sector (van leder en bouw tot visserij en mode). * **Operationele details:** Er wordt gesproken over een naderend "Paaschnummer", wat een strakke deadline impliceert ("zoo spoedig mogelijk"). Men biedt ook aan een eigen fotograaf te sturen als de markt zelf geen foto's heeft.

Getypte lijst met namen en adressen, voorzien van handgeschreven correcties.

* **Structuur:** Het document is een formele lijst van functionarissen en vertegenwoordigers van diverse belangenorganisaties binnen de sector aardappelen, groente en fruit in de regio Amsterdam. * **Organisaties:** Er is een breed scala aan organisaties vertegenwoordigd: van katholieke tuinbouwbonden (St. Bonifacius) tot specifieke gilden, exportverenigingen, veilingen en bonden voor straatverkopers (venters). * **Geografie:** De adressen beslaan heel Amsterdam (West, Centrum, Zuid, Oost) en omliggende gebieden zoals Sloten, Sloterdijk en Amstelveen. Opvallend is dat de voorzitter, J. Bekius, in Leeuwarden woonachtig is. * **Handgeschreven wijzigingen:** De naam van de plaatsvervangend voorzitster is handmatig gecorrigeerd naar "A. Knoppers-Valkenier", wat duidt op een mutatie kort na het opstellen van de lijst.

Getypte lijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.

Dit document bevat de officiële samenstelling van de Amsterdamse Levensmiddelenraad per 1 september 1940. De raad is opgedeeld in een dagelijks bestuur (voorzitter, secretaris, adjuncten), een lijst met kernleden die gespecialiseerde commissies leiden (zoals aardappelen, brood, vlees, brandstoffen), en een lijst met plaatsvervangende leden. De raad weerspiegelt een breed maatschappelijk en economisch spectrum, met vertegenwoordigers van: * De gemeentelijke overheid (wethouders). * Specifieke handelssectoren (commissievoorzitters). * De Kamer van Koophandel. * Winkeliersverenigingen. * Vakcentrales (vakbonden). * Coöperaties. De handgeschreven wijzigingen tonen aan dat dit een werkdocument was. Opvallend is de vervanging van Mevr. L. Huisman-van Kol door Mevr. A. Knüpper-Valkenier en de mutaties in adressen, wat duidt op de noodzaak om de lijst actueel te houden in een dynamische tijd.

Administratief register / Grootboek van transportwerkzaamheden.

Dit document is een logboek van het transport van aardappelen vanuit de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Transportmiddelen:** De tabel toont een diversiteit aan transportmiddelen die tekenend zijn voor de tijd: * *Handkar:* Voor de kleinste ladingen. * *P. en W. (Paard en Wagen):* Het meest voorkomende vervoermiddel in de lijst. * *Gasauto:* Slechts één vermelding (J. Hoogendoorn). Dit wijst op de schaarste aan benzine; vrachtwagens reden in die tijd vaak op houtgasgeneratoren. * **Eenheden:** Er wordt gerekend in Hectoliters (H.L.). De prijs per Hectoliter lijkt constant te zijn: als we de bedragen delen door de H.L., komen we uit op een tarief van ongeveer **0,21 gulden per H.L.** (bijv. 193 H.L. voor 40,53 gulden). * **Administratieve tekens:** De "x" achter bepaalde namen en de rode markeringen duiden op een controleproces of specifieke afrekeningen door de administratie van de markt of het vervoersbedrijf "Th. Janssens".

# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

- 3 -

Div. bylagen (w.o. teek).

# TRANSCRIPTIE (Bovenaan links) J. v. Druijne S. Engelsman J. Goudketting G. Hanou W.F. Hoekstra