M. Fransman

Getypte lijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.

Dit document is een administratieve lijst van marktkooplieden die een standplaats hadden of aanvroegen voor de markt in de Joubertstraat ("Joubertstraat II"). De lijst is zeer waarschijnlijk afkomstig uit de periode van de Tweede Wereldoorlog in Amsterdam. De kolommen bevatten: 1. **Naam:** De naam van de handelaar, vaak gevolgd door een handgeschreven kruisje (+). In de context van de Jodenvervolging duiden deze kruisjes vaak op deportatie of het feit dat de persoon "afgevoerd" was. 2. **Geb.datum:** Geboortedatum, essentieel voor persoonsidentificatie. 3. **Adres:** De woonadressen bevinden zich concentreer in de Transvaalbuurt (bijv. Tugela-weg, Reitzstraat, Joubertstraat) en de Jodenbuurt (Waterlooplein, Jodenbreestraat), wat wijst op een overwegend Joodse populatie. 4. **Artikel:** De handelswaar, variërend van levensmiddelen ("aard.gr.en fr." - aardappelen, groente en fruit; visch) tot huishoudelijke artikelen en textiel. Opvallende details zijn de handgeschreven correcties. H. van Bever is bovenaan doorgehaald en lager opnieuw toegevoegd met een ander adres en de notitie "K.hulp". Onderaan is handgeschreven "J. Winnik" toegevoegd. De berekening onderaan geeft de capaciteit van de markt aan (150 plaatsen plus een marge van 20%, totaal 180), terwijl er 127 plaatsen lijken te zijn uitgereikt.

Document

Dit document is een administratieve lijst voor de toewijzing van visquota. Gezien de vermelde hoeveelheden (veelal tussen de 20 en 50 kg) betreft het waarschijnlijk een lijst van visdelers, markthandelaren of winkeliers in plaats van individuele consumenten. De lijst is alfabetisch gesorteerd. Er zijn diverse wijzigingen zichtbaar die wijzen op een actief gebruik van het document: * **Vervallenverklaring:** De grote handgeschreven tekst geeft aan dat deze lijst per 25 november 1941 niet meer geldig was en is vervangen. * **Doorhalingen:** De familie Drieenhuizen is geschrapt. De bijgaande notitie verklaart dat zij hun vis "van buiten" betrekken volgens mededeling van de C.C.C.D. (Centrale Controle van de Crisis-Diensten). Dit wijst op een streng toezicht op de distributiekanalen. * **Toevoegingen:** Aan de linkerzijde zijn onderaan drie namen met de hand toegevoegd, mogelijk ondernemers die later aan het distributienetwerk werden toegevoegd.

Getypte distributie- of rantsoeneringslijst met handgeschreven annotaties en rode doorhalingen.

* **Doel van het document:** Dit is een werkdocument voor de verdeling van vis (aal en snoekbaars) onder handelaren in Amsterdam en omstreken. De genoemde hoeveelheden (vaak 20 of 40 kg) suggereren dat dit een groothandels- of distributielijst is. * **Betekenis van de rode strepen:** De systematische rode doorhalingen van namen zijn een indicatie van uitsluiting. Gezien de aanwezigheid van veel Joodse familienamen (zoals Elsas, Ereira, Fransman, Goudeketting, Cohen, Groenteman) onder de doorgehaalde namen, is dit hoogstwaarschijnlijk een lijst waarbij Joodse handelaren uit de distributieketen werden verwijderd als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen tijdens de bezetting. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is actief bijgehouden. Er zijn namen toegevoegd (o.a. 'Commandeur Marken', 'Nic Goedhart') en hoeveelheden zijn aangepast (bijv. bij 'A. de Groot' is 40 veranderd in 80). Dit wijst op een dynamisch distributieproces waarbij de beschikbare vis van de geschrapte handelaren werd herverdeeld onder de overblijvende namen.

Getypte distributielijst met uitgebreide handgeschreven aantekeningen en berekeningen.

Dit document is een werklijst voor de distributie van aal (paling) en zoetwatervis. De vele handgeschreven correcties maken duidelijk dat dit een dynamisch document was: * **Controle:** De vinkjes (✓) duiden vermoedelijk op de daadwerkelijke ontvangst of uitgifte. * **Mutaties:** De term "afvoeren" en het doorhalen van namen wijzen op personen die van de lijst zijn geschrapt. * **Identificatie:** Bij veel voorkomende namen (zoals Van As of Gooyer) zijn adressen, bijnamen ("Fikkie") of patroniemen (Hzn., Tzn.) toegevoegd ter onderscheid. * **Notaties:** "m/r" lijkt te staan voor een correctie in de hoeveelheid (bijv. "moet recht" of een afkorting voor een herberekening). De opmerking "steun?" bij M.M. Gerber-Fransen suggereert een link met sociale steun of de Armenzorg. * **Lokaliteit:** De vermelding "Marken" en de namen van de families (veelal typisch Nederlands en Joods) plaatsen dit document in de regio Noord-Holland/Amsterdam.

Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een net, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Structuur:** Het is een rigide tabelstructuur. De 'Serie'- en 'No.'-kolommen wijzen op een systematische registratie (mogelijk een dossier- of volgnummer). De adressen bevatten vaak een Romeins cijfer (I, II, III, IV) of "hs" (huis), wat de verdieping in het pand aangeeft. * **Marginalia en Opmerkingen:** * **"p post":** Geeft aan dat de inlevering of correspondentie via de post is verlopen. * **"V.V. bij N.S.":** Dit kan een afkorting zijn voor "Verzamelpunt bij Nieuwe Stadsschouwburg" (een bekende verzamelplek voor deportaties in Amsterdam) of een andere administratieve code. * **"door Sicherheitspol.":** Bij E. Hakker (Serie 8, No 100) staat dat de inlevering of actie is uitgevoerd door de Sicherheitspolizei. * **"Overleden":** Bij de laatste entry (M. Hamel) staat expliciet "Overleden" genoteerd achter de datum 27-1-42.

Register of namenlijst in een gelinieerd schrift.

* **Indeling:** De lijst is geordend per pagina of sectie (kolom S: 5, 6, 7) en bevat volgnummers die niet strikt opeenvolgend zijn binnen de sectie, wat duidt op een selectie uit een groter register. * **Schrift:** Een duidelijk leesbaar, rechtopstaand cursief handschrift, typisch voor administratieve documenten uit de jaren '30-'40. * **Afkortingen:** Veelvoorkomende afkortingen zijn `Nw` (Nieuwe), `hs` (huis/begane grond), `dw` (dwars) en Romeinse cijfers (I, II, III) voor de verdiepingen. `Rapenb:` staat voor Rapenburgerstraat. * **Inhoud:** De namen zijn gegroepeerd per beginletter of familienaam (bijv. Cohen, Dotsch, Franschman), wat suggereert dat dit een alfabetisch register is.

Register/Gastenboek of Administratieve lijst (waarschijnlijk bevolkingsregister of kaartsysteem van een organisatie).

* **Handschrift:** Het betreft een zeer verzorgd administratief handschrift (waarschijnlijk een klerk). * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (C t/m L). * **Inhoud:** De personen op deze lijst hebben overwegend Joodse achternamen (Cohen, Fransman, Glasbeek, Hakker, Heilbron, Koopman). De adressen concentreren zich in de Joodse buurt (Rapenburgerstraat, Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Tugela-weg, Krugerstraat, Kraaipanstraat). * **Afkortingen:** * **a. gr. fnd / a. gr. punt:** Vermoedelijk "Adres gevonden". * **D:** Mogelijk een indicatie voor "Dood" (overleden) of "Deportatie", gezien de context van deze Amsterdamse lijsten. * **Letters O, C, Z, W, N:** Deze codes duiden vaak op de kerkelijke gezindte in Nederlandse registers (O = Onkerkelijk, C = Rooms-Katholiek/Christelijk, N = Nederlands Hervormd). De 'Z' en 'W' kunnen in deze specifieke administratie wijken of andere statussen aanduiden.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE [In kader linksboven] BIJBLAD VAN: M. No. 10/4/21 1941 DOORGEZONDEN: 5/8 [Handgeschreven aantekeningen rechtsboven] mi. Insp. 685 Ik lak [?] spoedig na veradvies thd 11/8 '41 [Adressering] Den Heer Inspecteur Marktwegen Amsterdam [Tekst] In overleg met U, heeft Fransman alsnog om een standplaats verzocht aan de oostzijde van de Blasiusstraat. Fransman zou dan over J. Pots komen ...

# TRANSCRIPTIE Mijnheer Daar ik u moet mede deelen als dat ik 2 maanden straf moet ondergaan verzoek ik vrij steling van markt geld Hoog achtend J. Fransman Marktplaats Joubertstraat Plaats N 94

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, linksboven:] *Verzonden 10/6* [Handgeschreven, rechtsboven:] *Inspecteur* HB. 104/17/2 M. 9 Juni 1942. den Heer J. Fransman, Lepelkruisstraat 15 II, Joubertstraat. Amsterdam-Centrum. Wijk 10. Vrijstelling betaling marktgeld. Tegoed: f 0.60. xxx xxx Joubertstraat 24 Mei 1942. xxxxxxxxxx

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven:] Hen. M. de Haas. VP/HG. 30/73/2 M. [Handgeschreven:] Verzonden 9/12-39. [Getypt:] 9 December 1939. den Heer J. Franschman, Blasiusstraat 73 hs, Amsterdam-Oost. Wijk 11. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 7 November jl. verleende ik U hierbij gedurende ten hoogste twee maanden na dato dezes, in verband met Uw gezondheidstoestand, toestemming om zich...