M. Jas

Getypte lijst (doorslag of origineel op dun papier).

Dit document is een administratieve lijst van de gemeente Amsterdam, waarschijnlijk afkomstig van de Dienst der Markten of een gerelateerde afdeling. De lijst bevat persoonsgegevens van marktkooplieden of bezoekers die een vergunning kregen voor specifieke markten in 1942. Opvallend is de concentratie van adressen in de Transvaalbuurt (zoals de Joubertstraat, Retiefstraat, en Ben Viljoenstraat) en de Oosterparkbuurt. Veel van de genoemde namen zijn van Joodse origine. De markten die het meest genoemd worden — de Gaaspstraat, de Joubertstraat en delen van de Albert Cuypstraat — waren in 1942 aangewezen als zogeheten "Joodse markten". De data in de laatste kolom (grotendeels april 1942) komen exact overeen met het moment waarop de Duitse bezetter de segregatie op markten strikt begon af te dwingen. Per 1 november 1941 was het Joden al verboden op niet-Joodse markten te staan of te kopen; begin 1942 werd dit administratief volledig vastgelegd.

Getypte namenlijst met handgeschreven aantekeningen en markeringen.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam, hoewel er handgeschreven toevoegingen zijn die deze volgorde onderbreken (zoals Gobets onderaan de eerste kolom). * **Numerieke codes:** De breuken aan de linkerzijde (zoals 7/13) verwijzen zeer waarschijnlijk naar transportnummers en volgnummers op die lijsten, of naar specifieke dossiers/kaarten in een cartotheek. * **Symboliek:** * De **'X'** achter de namen is een veelvoorkomende administratieve markering in oorlogsarchieven om aan te geven dat een persoon is "afgevoerd", overleden of dat de actie is voltooid. * De **omcirkelde 'L'** staat vaak voor "Lager" (kamp) of een specifieke barak-indicatie. * De **omcirkelde 'Z'** kan duiden op "Ziekenhuis" of "Ziek". * De handgeschreven notitie **'overl.'** (bij Matteman en Roodveldt) bevestigt dat deze personen tijdens het administratieve proces als overleden zijn geregistreerd. * **Handgeschreven correcties:** Er zijn correcties aangebracht in data en namen, wat duidt op een "levend" document dat herhaaldelijk werd bijgewerkt.

Document

- **Structuur:** Het document is ingedeeld in vier kolommen per pagina-helft. De kolom 'S.' verwijst naar een administratieve sectie, vaak alfabetisch geordend (zie groepering bij G, H en J). - **Adressering:** De adressen zijn typisch voor het Amsterdam van de jaren '40, met aanduidingen als 'hs' (huis/begane grond) en Romeinse cijfers (I t/m IV) voor de etages. Veel adressen bevinden zich in de Transvaalbuurt en de oude Jodenbuurt. - **Namen:** De namen zijn overwegend van Joodse origine (bijv. Groenteman, Hakker, de Valencia, Vas Dias, Wurms). - **Wijzigingen:** De doorgehaalde regels wijzen op een 'levende' administratie waarbij mutaties (zoals verhuizing of overlijden) werden verwerkt.

Register of administratieve lijst (mogelijk bevolkingsregister, distributielijst of een naoorlogse inventarisatie).

* **Administratieve opzet:** De kolommen aan de linkerzijde bevatten waarschijnlijk dossiernummers of verwijzingen naar andere registers. De eerste kolom (1 t/m 13) lijkt een categorisering aan te duiden, de tweede kolom een volgnummer binnen die categorie. * **Demografie:** Een opvallend groot deel van de namen (o.a. Cohen, Fransman, Groenteman, Worms, Hakker) is joods van origine. Gecombineerd met de concentratie adressen in de Transvaalbuurt wijst dit sterk op een document gerelateerd aan de Amsterdamse joodse gemeenschap. * **Correcties:** Enkele namen zijn doorgehaald (Aalvel) of voorzien van een groot kruis, wat kan duiden op een wijziging in status (verhuizing, overlijden of administratieve afhandeling). * **Staat van het document:** Het handschrift is uniform, wat suggereert dat het register door één of enkele klerken is bijgehouden.

Register/Gastenboek of Administratieve lijst (waarschijnlijk bevolkingsregister of kaartsysteem van een organisatie).

* **Handschrift:** Het betreft een zeer verzorgd administratief handschrift (waarschijnlijk een klerk). * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (C t/m L). * **Inhoud:** De personen op deze lijst hebben overwegend Joodse achternamen (Cohen, Fransman, Glasbeek, Hakker, Heilbron, Koopman). De adressen concentreren zich in de Joodse buurt (Rapenburgerstraat, Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Tugela-weg, Krugerstraat, Kraaipanstraat). * **Afkortingen:** * **a. gr. fnd / a. gr. punt:** Vermoedelijk "Adres gevonden". * **D:** Mogelijk een indicatie voor "Dood" (overleden) of "Deportatie", gezien de context van deze Amsterdamse lijsten. * **Letters O, C, Z, W, N:** Deze codes duiden vaak op de kerkelijke gezindte in Nederlandse registers (O = Onkerkelijk, C = Rooms-Katholiek/Christelijk, N = Nederlands Hervormd). De 'Z' en 'W' kunnen in deze specifieke administratie wijken of andere statussen aanduiden.

Getypte lijst van marktkooplieden/vergunninghouders.

* **Administratieve context:** Dit is een lijst van "losse plaatsen" op de Albert Cuypmarkt. In tegenstelling tot vaste standwerkers waren "losse plaatshouders" kooplieden die per dag een plek toegewezen kregen. * **Historische periode:** De namen op de lijst (zoals Agsteribbe, Baumstein, Cohen, Halberstadt, Jacobs, Jas) zijn overduidelijk van Joodse Amsterdammers. De rode onderstrepingen en de 'X'-tekens duiden op een administratieve selectie door de bezetter of de gelijkgeschakelde Amsterdamse marktpolitie. * **Handgeschreven wijzigingen:** * Bij **I. de Hond** is het woord "fruit" toegevoegd. * Bij **D. Jas** is het adres doorgehaald en vervangen door "Ruyschstr. 76 I". * **Opvallend:** Het artikel "distributiemappen" bij **J. Koekoek** bevestigt de datering in oorlogstijd, aangezien distributiestamkaarten en mappen pas toen noodzakelijk werden.

# TRANSCRIPTIE [Stempel/Aantekening bovenaan:] № 90/29/, M. 1339 25/5 [Briefhoofd:] Eerste Coöperatieve Visch-Inkoop-Vereeniging „De Toekomst” G. A. Kantoor: Nieuwsteeg No. 1 MONNIKENDAM [Handgeschreven:] Noordeinde 18. MONNIKENDAM, 24-5 1939 Den W.E. Heer T. Ter Laan. Directeur Marktwezen. [Aantekening rechtsboven:] Insp. M.H. Beleefd verzoek ik U.E. even Uw zeer gewaardeerde aandacht voor ...

# TRANSCRIPTIE No 28/139/1 m 1939 4/12 Heer den Inspecteur vh Marktwezen alhier Tegen inwilliging van het verzoek van J. Tas om gedurende zijn ziekte geen gebruik van zijn marktplaatsen te maken bestaan mij geen bezwaren, mits hij zorg draage dat zijn marktgeld op tijd voldaan wordt. [Handtekening: Meuwissen]

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, getypt:] HG. 103/26/2 M. [Rechtsboven, handgeschreven in potlood/pen:] Inspecteur Verzonden 14/4 [Rechtsboven, getypt:] 14 April 1942. [Geadresseerde, getypt:] Mw.de Wed.M.Zwalf-Morpurgo, Nieuwe Kerkstraat 90 I, Amsterdam-Centrum. Wijk 10. [Inhoud, getypt:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 11 Maart jl. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw ...

# TRANSCRIPTIE HG. 103/26/2 M. [Handgeschreven:] Extra 14 April 1942. Mw.de Wed.M.Zwalf-Morpurgo, Nieuwe Kerkstraat 90 I, Amsterdam-Centrum. Wijk 10. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 11 Maart jl. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt(en) Gaaspstraat te laten bystaan - niet vervangen - door A.Jas, geboren 2 Novem- ber 1907. De Directeur,

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Verklaring van verpleging (medisch attest). * **Instelling:** Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ), Amsterdam. * **Datum:** 5 maart 1940. * **Referentienummer:** No. 86/0/4 M. 1940 12/3. * **Betrokkene:** Jacob Tas (geboren 17-06-1913 te Amsterdam). * **Locatie:** Nieuwe Keizersgracht 110, Amsterdam.