R.A. Verwey

Getypte brief met handgeschreven toevoegingen en handtekening.

Deze brief van de Rijksinspecteur van het Verkeer (afdeling Goederenvervoer) is gericht aan de directie van de Centrale Markthallen in Amsterdam. Het betreft een officiële machtiging voor de toewijzing van 2000 liter benzine voor de maand oktober 1940. De kernpunten van de brief zijn: * **Doel:** De brandstof is bestemd voor distributie onder groentewinkeliers in Amsterdam. * **Procedure:** De Centrale Markthallen treden op als tussenpersoon voor de verdere verdeling. * **Deadline:** De bijgevoegde benzinebonnen moeten vóór 7 oktober worden verzilverd. * **Beperking:** De 2000 liter geldt als de volledige toewijzing voor de gehele maand oktober. Onderaan de brief zijn handgeschreven aantekeningen gemaakt, waarschijnlijk door een medewerker van de Markthallen. Hierin worden specifieke hoeveelheden (in liters) genoteerd voor individuele winkeliers (o.a. Hoogereen en Quatfas in Betondorp) en wordt melding gemaakt van eerdere toezeggingen of winkeliers die nog niets hebben ontvangen (Pietersen, Amink).

Officieel schrijven / Circulaire (Afschrift).

Dit document is een officiële richtlijn van het Departement van Sociale Zaken aan de Nederlandse gemeentebesturen, uitgevaardigd enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting. **Kernpunten:** 1. **Duitse druk:** De directe aanleiding voor deze maatregel is herhaaldelijk aandringen van de "Duitsche autoriteiten". 2. **Verbod op straatmuziek voor jongeren:** Er mag geen vergunning meer worden gegeven aan "jonge krachtige personen" voor straatmuziek. Zij moeten "productieven arbeid" verrichten. 3. **Beperking van venten:** Straatverkoop (venten) door gezonde mannen wordt gelijkgesteld aan "bedelary" en een "uitwas" genoemd. Gemeenten moeten strenger zijn met vergunningen. 4. **Arbeid in Duitsland:** De meest dwingende passage staat aan het eind: aan deze mannen moet werk worden aangeboden, "zoo noodig in Duitschland". Dit wijst op de vroege stadia van de arbeidsinzet (Arbeitseinsatz). De toon is bureaucratisch maar dwingend. Het illustreert hoe het Nederlandse ambtelijke apparaat werd ingezet om de Duitse doelstellingen (het mobiliseren van arbeidskrachten voor de oorlogseconomie) uit te voeren.

Document

Dit document is een ambtelijk besluit dat versoepelingen toestaat op de destijds geldende Arbeidswet van 1919. De kern van het besluit is het faciliteren van industriële productie die bemoeilijkt wordt door de "verduisteringsvoorschriften". **Belangrijkste punten:** * **Flexibilisering:** Er wordt toestemming gegeven om op zaterdagen langer door te werken (tot zonsondergang) of op afwijkende tijden te beginnen, afhankelijk van de specifieke winterperiode in 1940-1941. * **Inhaaluren:** Verloren uren door de verduistering mogen worden ingehaald, waarbij de maximale werkweek voor mannen tijdelijk wordt verhoogd naar 60 uur en voor vrouwen/jongeren naar 55 uur. * **Administratieve last:** Bedrijven moeten een aangepast rooster zichtbaar ophangen en dit minimaal een week van tevoren melden bij de Arbeidsinspectie. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke spelling (bijv. 'tydvak', 'moeilykheden', 'Arbeidslyst').

Officieel schrijven/besluit (pagina 2 van een meerdelig document).

Dit document is een ambtelijke mededeling of herinnering gericht aan bedrijfsleiders betreffende de wettelijke voorschriften voor rusttijden tijdens het werk. De kern van de boodschap is een verduidelijking van hoe bestaande wetgeving (de Arbeidswet van 1919 en het Werktijdenbesluit van 1936) moet worden toegepast: * Bij een normale werkdag is een rustpauze van maximaal een half uur na 4,5 uur werken voldoende. * Wanneer er (met vergunning) langer dan 8,5 uur per dag wordt gewerkt, volstaat een half uur rust na elke periode van maximaal 5 uur arbeid. Het document getuigt van een strikte administratieve handhaving van arbeidstijden, waarbij de nadruk ligt op efficiëntie binnen de wettelijke kaders.

Getypte notulen of verslag van een vergadering.

Dit document legt een cruciaal moment vast in de bureaucratische uitvoering van de Jodenvervolging in Nederland. Het toont de nauwe samenwerking – deels onder dwang, deels uit administratieve gewoonte – tussen de Joodsche Raad en Nederlandse overheidsinstanties zoals de Arbeidsbureaux en het Departement van Sociale Zaken. De kern van de bespreking is de uitbreiding van de inzet van Joodse mannen voor gedwongen tewerkstelling in werkkampen (de "werkverruiming"). Opvallend is de discussie over hoe men Joden kan bereiken die niet officieel geregistreerd staan bij Joodse gemeenten, en de mededeling dat de oproepen geschieden "op last van de bezettende overheid" om het onderscheid met reguliere arbeidsbemiddeling te markeren. Er wordt expliciet gesproken over dwangmiddelen: het stopzetten van de financiële ondersteuning voor degenen die weigeren gehoor te geven aan de oproep. De genoemde locaties (Drenthe, Sloterdijk, de Peel) waren de eerste bestemmingen in een proces dat uiteindelijk zou leiden tot de massale deportaties naar de vernietigingskampen.

ik hem voeren wilde, terwijl hij mij tevens met zijn vuist een stomp om mijn neus gaf. Eerst nadat eenige collega's mij assistentie hadden verleend, gelukte het mij bedoelde persoon over te brengen naar het kaartenkantoor van de Centrale Markt. Deze persoon verklaarde mij toen desgevraagd te zijn genaamd: **LODEWIJK VERWEIJ** geboren te Amsterdam, 24 Februari 1918, knecht en wonende Vogelenzang...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] 2m. M. de Rau- [Getypt:] DV. [Handgeschreven:] extra 27/30/2 M. 24 April 1940. den Heer A. Verhey, Baffinstraat 26 III, Amsterdam-W. Wijk 26a. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 10 dezer verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemming zich des Zaterdags op Uw plaats op de markt Ten Katestraat te laten bijstaan - niet vervangen - door Uw broer A...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Proces-verbaal (uittreksel/afschrift). * **Instantie:** Politie te Amsterdam, 2e sectie, 2e afdeeling / Marktwezen. * **Kenmerk:** No. 77/98/3 M. * **Datum incident:** 30 december 1941. * **Datum opmaak:** 16 januari 1942. * **Verbalisant:** Klaas Marinus (ambtenaar Marktwezen en onbezoldigd veldwachter). * **Betrokkene:** Lodewijk Verweij (23 ja...

# TRANSCRIPTIE R A P P O R T. **No 37/106/1.** [omkaderd: **1.194 1 1/2**] A F S C H R I F T. ================== *Handgeschreven linksboven:* Inzien Hedenmorgen omstreeks 9.30 uur, kwam J.F. Barends, sub-leider van het Plaatselijk Verdeelkantoor, Amsterdam melding maken, dat op pier A van de Centrale Markt zich een handkar bevond beladen met zakken waspeen. Naar Barends verklaarde was deze p...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven]: Zem. M. de Rau- DV. [handgeschreven]: extra 27/30/2 M. 24 April 1940. den Heer A. Verhey, Baffinstraat 26 III, Amsterdam-W. Wijk 26a. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 10 dezer verleen ik ...