G. Mostaard

Ambtelijk rapport/verslag.

* **Inhoud:** Het rapport is opgesteld door een controleur (F. Velthuis) naar aanleiding van een verzoek van de 23-jarige G. Mostaard om officieel erkend te worden als groenten- en fruithandelaar. * **Bevindingen:** De controleur trekt de bewering van Mostaard dat hij vijf jaar ervaring heeft in twijfel. Hoewel hij sinds november 1941 een vaste standplaats op de Albert Cuypmarkt heeft, zijn er twee contra-indicaties voor zijn "ervaring": 1. Hij heeft nooit een pas gehad voor de Centrale Markt (wat nodig zou zijn voor een professionele handelaar). 2. Hij werkte in 1939 drie maanden als "nageljongen" (klinknageljongen) bij de Nederlandsche Dok en Scheepsbouw Maatschappij (NDSM), wat aantoont dat zijn loopbaan in de groentehandel niet onafgebroken was. * **Doel:** Het document dient als bewijslast voor de Bedrijfschef van het Marktwezen om te beslissen over de beroepserkenning van de aanvrager. * **Annotaties:** De handgeschreven noten onderaan duiden op de verdere administratieve afhandeling. Het rapport en een afschrift zijn eind december 1941 doorgezonden naar een andere instantie (mogelijk de N.G.C. - Nederlandse Groenten en Fruit Centrale).

Doorslag van een getypte brief (officieel schrijven).

De brief betreft de administratieve afhandeling van een lidmaatschapsaanvraag voor een handelsorganisatie. De heer **G. Mostaard**, woonachtig in de **Govert Flinckstraat 123** te Amsterdam (afgeleid uit de term "alhier"), wenst te worden toegelaten als "georganiseerde" (officieel geregistreerd lid) binnen **Groep E** (handelaren in tuinbouwgewassen). De directeur van de verzendende instantie voegt een rapportage toe van een controleur genaamd **B. Felthuis**. Dit duidt op een streng gereguleerd proces waarbij de betrouwbaarheid of de status van de handelaar eerst werd gecontroleerd voordat toelating tot de centrale kon plaatsvinden.

Getypt dagrapport op briefpapier.

Het rapport beschrijft de aanhouding van meerdere personen op het terrein van de Markthallen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting: * **A. Cohen:** Een 58-jarige bloemenkoopman die werd betrapt met gestolen aardappelen uit goederenwagons. Gezien de datum en zijn achternaam was dit voor hem een levensgevaarlijke situatie vanwege de anti-Joodse maatregelen. * **G. Mostaard, Jan Veen en Pieter Bogert:** Drie jongemannen (waaronder de 15-jarige Jan Veen) die over het hek klommen en werden overgedragen aan de marktpolitie. * **Onbekende man:** Aangehouden omdat hij geen persoonsbewijs bij zich had, wat in 1942 verplicht en streng gecontroleerd was. * **Logistiek detail:** De laatste alinea meldt dat wagons met aardappelen tijdelijk op terrein van de *Wehrmacht* (het Duitse leger) werden geplaatst. Dit illustreert de directe bemoeienis van de bezetter met de voedselvoorziening.

Administratieve lijst/register van handelaren.

* **Doel van de lijst:** Dit document lijkt een register van (markt)kooplieden of kleine zelfstandigen. Gezien de aard van de adressen (Jodenbuurt, Transvaalbuurt) en de rode onderstreping van namen, betreft dit zeer waarschijnlijk een lijst van Joodse straathandelaren die door de Duitse bezetter of een daaraan gelieerde instantie (zoals de Marktwezen-administratie of de Liro-bank) werd bijgehouden. * **Handgeschreven wijzigingen:** Er zijn diverse adreswijzigingen genoteerd. Sommige handelaren zijn verhuisd naar adressen buiten Amsterdam (Tilburg, Edam, Haarlem, Aalsmeer, Utrecht). * **Markeringen:** De 'X' achter de artikelen kan duiden op het intrekken van een vergunning, een vordering van voorraad, of een controle op de "Joodse status" van de onderneming. * **Handel:** De artikelen variëren van levensmiddelen (vis, groenten, fruit) tot galanterieën, manufacturen en consumpie-ijs.

Getypte administratieve lijst met handgeschreven (rode) annotaties en doorhalingen.

Dit document is een register van marktkooplieden die over een tijdelijke vergunning ("losse plaatsen") beschikten op de Ten Katemarkt in Amsterdam-West. Het document weerspiegelt een actieve administratie waarbij gegevens regelmatig werden bijgewerkt. De rode handgeschreven notities duiden op een controle of audit van de marktmeester, waarbij de frequentie van aanwezigheid werd genoteerd (sporadisch, af en toe, geregeld). De "X" achter de artikelen duidt waarschijnlijk op een bevestiging van de activiteit of betaling. Opvallend is de grote variëteit aan goederen: van levensmiddelen zoals verse vis (vaak uit Volendam) en bloemen, tot nicheproducten zoals likdoornzalf, zoolbeslag en eierkloppers. Er zijn diverse personen met typisch Joodse achternamen (o.a. Jacobs, Speyer, Frenkel) woonachtig in de Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Waterlooplein), wat essentieel is voor historisch onderzoek naar de Amsterdamse marktbevolking.

# TRANSCRIPTIE *Extra* [handgeschreven] VP/G. 90/14/2 M. 22 Maart 1939. den Heer C. Bout, Kastanjelaan 11, H u i z e n.(N.H.) Naar aanleiding van Uw brief d.d. 14.dezer verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt Mosplein te laten bystaan - niet vervangen - door P.Paap. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE (Handgeschreven rechtsboven:) *Inspecteur* HG. (Handgeschreven over "HG":) *Verzonden 2/3* 86/5/3 M. 2 Maart 1942. den Heer F. Coster, Zuider Amstellaan 154, Amsterdam-Zuid. Wijk 22B. Gaaspstraat. vrijstelling betaling marktgeld Gaaspstraat. Gaaspstraat 1 Februari 1942 1,20

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] *Zev. M. de Boer.* (of *Zev. M. de Raer.*) [Handgeschreven middenboven:] *extra* VP/DV. 90/15/2 M. 18 Maart 1940. den Heer P.J. Terpstra, Waddendijk 48 hs., <u>Amsterdam-Noord.</u> Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d. 6 Maart jl. verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt Mosplein in plaats van door J. van ...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] Inspecteur [Handgeschreven middenboven:] verzonden 4/5 HG. 103/45/2 M. 4 Mei 1942. den Heer M. Koster, 2e Jan Steenstraat 54, Gaaspstraat. Amsterdam-Zuid. Wijk 17. vrijstelling betaling marktgeld Gaaspstraat. Gaaspstraat 26 April 1942 XXXXXXXX

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: M. Broeck] VD/HG. den Heer C. Mosch, Secretaris L.T.B., Fabriekstraat 42, WARMENHUIZEN. 37/95/2 M. 1 October 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 23 dezer bericht ik U, dat ik het in dezen brief vervatte verzoek gaarne zal inwilligen. Ik verzoek U mij per omgaande (of indien mogelijk telefonisch) mede te deelen, hoeveel leerlingen aan deze excursie zullen d...