Handgeschreven kennisgeving/verklaring op briefkaartformaat.
Origineel
Handgeschreven kennisgeving/verklaring op briefkaartformaat. 5 mei 1942 (met administratieve aantekeningen tot 12 mei 1942). Aan den Heer Inspecteur v/h Marktwezen
[Stempel: N^o 103/46/1 M. 1942 6/5]
M. H. Hiermede verklaart ondergeteekende
dat de plaatshouder G. Kreveld N^o 118 Gaaspstraat
sinds 27 april '42 is ingesloten door de
Duitsche politie Euterpestraat.
Retiefstraat 35^II
Amsterdam 5 Mei '42
[ondertekening: B. Hijmans]
[Aantekening in rode inkt:] 12/5/42 [paraaf]
[Aantekening in rode inkt:] 103/46/2 M [handtekening]
[Onderaan in zwart/grijs potlood:]
inschrijven. Vrijstellen van betaling
marktgeld vanaf 26 April '42
f 0.60 Tegoed. [handtekening] 9/5 '42 Dit document is een aangrijpende illustratie van de administratieve afwikkeling van de Jodenvervolging in Amsterdam. Een kennis of familielid (B. Hijmans, wonend aan de Retiefstraat) informeert de inspecteur van het Marktwezen dat de marktkoopman Gerrit Kreveld is opgepakt door de Duitse politie.
- De arrestatie: Er wordt specifiek vermeld dat Kreveld is "ingesloten door de Duitsche politie Euterpestraat". De Euterpestraat (tegenwoordig de Gerrit van der Veenstraat) was berucht omdat daar het hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst (SD) en de Zentralstelle für jüdische Auswanderung gevestigd waren.
- Administratieve nuchterheid: Ondanks de dramatische context van een arrestatie door de nazi-bezetter, reageert de gemeentelijke bureaucratie puur procesmatig. De aantekeningen onderaan bevestigen dat Kreveld wordt vrijgesteld van het betalen van marktgeld vanaf de dag vóór zijn arrestatie en dat hij nog 60 cent tegoed heeft.
- Identificatie: Gerrit Kreveld (geboren in 1893) woonde inderdaad op Gaaspstraat 118. Uit historische bronnen (zoals Joods Monument) blijkt dat hij later dat jaar, op 30 september 1942, is vermoord in Auschwitz. In mei 1942 was de uitsluiting en isolatie van de Joodse bevolking in Amsterdam in volle gang. Joodse marktkooplieden waren in 1941 al verbannen naar specifieke "Joodse markten" (zoals op het Waterlooplein en de Gaaspstraat). Dit document valt in de periode vlak voordat de grootschalige deportaties naar de kampen in het oosten begonnen (juli 1942).
Het toont hoe nauwgezet de overheid de financiële administratie van marktgelden bijhield, zelfs wanneer de burgers in kwestie door de bezetter werden weggevoerd. De genoemde locaties (Transvaalbuurt en Rivierenbuurt) waren wijken met een grote Joodse populatie die in deze jaren zwaar getroffen werden door razzia's. B. Hijmans G. Kreveld H. Hiermede Marktwezen Politie Zentralstelle