G. Kreveld

Officiële waarschuwingsbrief (ingebrekestelling)

* **Inhoud:** De brief is een sommatie aan de heer G. Kreveld om achterstallig marktgeld voor zijn standplaats op de Westermarkt te betalen. Hij krijgt een deadline van vier dagen (tot 8 januari) om de schuld te voldoen, op straffe van het definitief verliezen van zijn vaste marktplaats per 15 januari 1940. * **Toon:** De toon is strikt formeel en dwingend ("met nadruk", "onherroepelijk", "onmiddellijk"). Het document weerspiegelt de strakke handhaving van marktreglementen door de gemeente Amsterdam in die tijd. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar artikel 11 van het 'Reglement op de Markten'. * **Uitzonderingsclausule:** De brief biedt een ontsnappingsroute voor kooplieden die in financiële of fysieke nood verkeren (steun of ziekenhuisopname), wat duidt op een sociaal vangnet binnen de ambtelijke regels.

Document

Het betreft een officiële ambtelijke mededeling van de gemeente Amsterdam aan Gerrit Kreveld, waarin hij formeel wordt aangesteld als lid van een gemeentelijke adviescommissie. * **Administratieve sporen**: Het document vertoont veel kenmerken van een actieve archieffunctie: diverse registratienummers, een "Gezien"-stempel en een rode omlijning voor interne rapportage ("Rep"). De notitie "medegedeeld in v. verg. 1/7" suggereert dat de inhoud van deze brief later (mogelijk 1 juli) is besproken in een vergadering van de vereniging "Vooruitgang zij ons doel". * **Ondertekening**: De brief is een "eensluidend afschrift", ondertekend door de gemeentesecretaris namens het college. De burgemeester op dat moment was Willem de Vlugt. * **Tijdsgeest**: De brief is gedateerd op 26 maart 1940, minder dan twee maanden voor de Duitse inval in Nederland. De spelling ("deelen", "den heer") is de destijds gangbare spelling-De Vries en Te Winkel.

Getypte brief op officieel briefpapier van een vereniging.

In deze brief stelt de Marktkoopliedenvereniging "Vooruitgang Zij Ons Doel" de Dienst Marktwezen van de gemeente Amsterdam op de hoogte van een bestuurswissel. Omdat bestuursleden van dergelijke verenigingen vaak zitting hebben in officiële gemeentelijke adviesorganen, heeft deze interne wisseling gevolgen voor de 'Marktadviescommissie'. De secretaris, A.N. Prins, meldt dat hij tijdelijk de taken in de commissie waarneemt. Tegelijkertijd wordt de nieuwe eerste voorzitter, de heer G. Kreveld, voorgedragen aan het College van Burgemeester en Wethouders (B en W) voor de vrijgekomen plek van plaatsvervangend lid in die commissie. De brief dient als officieel bericht om de administratieve continuïteit tussen de vereniging en de gemeente te waarborgen.

Informatieblad / Nieuwsbrief voor markthandelaren.

* **Toestand van de handel:** Het document weerspiegelt een sterk gereguleerde markt. Er is sprake van de "Prijsopdrijvings- en Hamsterwet 1939", wat duidt op schaarste en de poging van de overheid om prijzen onder controle te houden. * **Metrisering:** Het verbod op termen als "pond" en "ons" en de verplichting van het metrieke stelsel (kilogram, liter) is een interessant tijdsbeeld. Hoewel het metrieke stelsel al lang officieel was, bleven oude termen in de volksmond en handel hardnekkig bestaan. * **Distributiesysteem:** De nadruk op bonnen voor werkelijk alles (van zeep tot rijwielbanden) en de specifieke vermelding van de *Wehrmachtsbezugscheine* voor Duitse soldaten onderstreept de ernst van het rantsoeneringssysteem tijdens de bezetting. * **Organisatiegraad:** De marktkooplieden zijn georganiseerd in een bond met een secretariaat, een rechtsbijstand/adviseur (Bloemhof) en een sociaal fonds (overlijdensuitkeringen). * **Solidariteit:** Het bericht over de Albert Cuypmarkt toont de solidariteit tussen handelaren in tijden van tegenslag. ---

Brief (officiële correspondentie).

* **Doel van de brief:** De vereniging informeert de Directeur van de Dienst Marktwezen over een wijziging in het dagelijks bestuur na de ledenvergadering van 13 februari 1940. Tevens wordt er verzocht om een kennismakingsgesprek ("onderhoud"). * **Toon:** Zeer formeel en hoffelijk, kenmerkend voor de ambtelijke en zakelijke correspondentie van die tijd ("Met meesten beleefdheid", "WelEdel Heer"). * **Genoemde personen:** * **G. Kreveld:** Eerste voorzitter. * **A.H. de Silva Rosa:** Eerste penningmeester. * **A.N. Prins:** Eerste secretaris (ondertekenaar van de brief). * **Administratieve sporen:** De paarse stempel "M. 1940 16/2" geeft aan dat de brief op 16 februari 1940 door de gemeente is ontvangen en geregistreerd. De handgeschreven "20" rechtsonder is waarschijnlijk een paginanummering binnen een groter dossier van de Dienst Marktwezen.

Krantenpagina / Vakblad voor markthandelaren

De tekst op deze pagina is primair gericht op de belangen en de organisatie van Amsterdamse marktkooplieden. Het hoofdartikel bespreekt een enquête over de vervroegde winkelsluiting. Hieruit blijkt een spanningsveld tussen de algemene winkeliers (die wellicht kortere dagen wilden) en de markthandelaren, die vreesden dat hun handel (die vaak afhankelijk was van de aanloop bij winkels) zou lijden onder kortere openingstijden. Het bestuur van de "Bond" tracht hierin een gematigd standpunt in te nemen, waarbij ze erkennen dat de meeste handelaren inmiddels gewend zijn aan de "acht-uur-klok", maar dat er uitzonderingen moeten zijn voor specifieke branches zoals de vishandel. Verder bevat de pagina praktische informatie over beschikbare standplaatsen op de Albert Cuypmarkt en een aankondiging over een tijdelijke bestuurswissel binnen de belangenvereniging. De rest van de pagina wordt ingenomen door advertenties die direct relevant zijn voor de doelgroep: verzekeringen, leveranciers van garen en band, verhuurders van marktkramen en diverse koffiehuizen in de buurt van bekende markten.

Administratief bijblad / mutatieformulier (Model No. 14).

Dit document is een administratief "bijblad" dat werd gebruikt voor het bijhouden van wijzigingen in een register, vermoedelijk het bevolkingsregister of een specifiek kaartsysteem van de gemeente Amsterdam. De kern van de notitie is de instructie **"afvoeren a.u.b."** per 16 december 1940. Dit betekent dat de persoon in kwestie, G. Kreveld, uit de actieve administratie van dat specifieke register verwijderd moest worden. De bureaucratische loop is zichtbaar door de verschillende data en handtekeningen: de aanvraag (16 dec), de verzending (17 dec), de verwerking door Smits (18 dec), de goedkeuring door inspecteur De Haan en de uiteindelijke archivering ("opbergen") op 20 december.

Administratief voorblad / routing slip ("Bijblad").

Dit document is een administratief geleideformulier (een zogenaamd "Bijblad") dat werd gebruikt om de circulatie van een dossier binnen een overheidsinstantie (waarschijnlijk het Ministerie van Algemene Zaken) vast te leggen. Uit de aantekeningen valt een chronologisch proces af te leiden: 1. **3 mei 1941:** Het dossier (nummer 33/36/1) wordt doorgezonden. Het betreft ene G. Kreveld, met een verwijzing naar de Westerstraat. 2. **5 mei 1941:** Een ambtenaar genaamd Dekker stuurt het stuk door naar de heer Wolff "ter kennisneming". 3. **7 mei 1941:** Het stuk passeert de ambtenaar Vosbergen (voorzien van paraaf). 4. **8 mei 1941:** Het document wordt definitief afgehandeld. De afkorting "opb" staat hoogstwaarschijnlijk voor "opbergen" (archiveren). De numerieke code onderaan ("10.000-10-1937-1016") duidt op de drukorder van dit specifieke formulier (10.000 exemplaren gedrukt in oktober 1937).

Handgeschreven kennisgeving/verklaring op briefkaartformaat.

Dit document is een aangrijpende illustratie van de administratieve afwikkeling van de Jodenvervolging in Amsterdam. Een kennis of familielid (B. Hijmans, wonend aan de Retiefstraat) informeert de inspecteur van het Marktwezen dat de marktkoopman Gerrit Kreveld is opgepakt door de Duitse politie. * **De arrestatie:** Er wordt specifiek vermeld dat Kreveld is "ingesloten door de Duitsche politie Euterpestraat". De Euterpestraat (tegenwoordig de Gerrit van der Veenstraat) was berucht omdat daar het hoofdkwartier van de *Sicherheitsdienst* (SD) en de *Zentralstelle für jüdische Auswanderung* gevestigd waren. * **Administratieve nuchterheid:** Ondanks de dramatische context van een arrestatie door de nazi-bezetter, reageert de gemeentelijke bureaucratie puur procesmatig. De aantekeningen onderaan bevestigen dat Kreveld wordt vrijgesteld van het betalen van marktgeld vanaf de dag vóór zijn arrestatie en dat hij nog 60 cent tegoed heeft. * **Identificatie:** Gerrit Kreveld (geboren in 1893) woonde inderdaad op Gaaspstraat 118. Uit historische bronnen (zoals Joods Monument) blijkt dat hij later dat jaar, op 30 september 1942, is vermoord in Auschwitz.

Ambtsbericht/Kopie van een verzonden brief.

* **Inhoud:** De brief informeert de geadresseerden dat hun echtgenoten hun marktplaatsvergunning verliezen vanwege "insluiting" (internering of arrestatie). Er wordt geen vrijstelling van het marktgeld verleend. De echtgenotes krijgen de optie om de marktplaats persoonlijk over te nemen, mits zij direct laten weten welk product zij gaan verkopen. * **Terminologie:** De term "insluiting" is hier een eufemisme voor de arrestatie en wegvoering van Joodse mannen tijdens de Duitse bezetting. * **Bureaucratie:** Het document illustreert de kille, ambtelijke manier waarop de onteigening en uitsluiting van Joodse burgers uit het economische leven werd afgehandeld. Terwijl gezinnen uiteen werden gescheurd door deportaties, hield de gemeente zich bezig met de inning van marktgeld en de formele overdracht van standplaatsen.

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.

# TRANSCRIPTIE G. W. H. Pickhard Zaanstr. 76^II [doorgehaald] Secr. A'damsche Christel. Aardappelen, groenten e fruit winkeliers vereeniging

# TRANSCRIPTIE *Gedrukte tekst op de kaart is cursief weergegeven; handgeschreven tekst is recht weergegeven.* *BRIEFKAART* *Aan* WelEd Heer Directeur v/h Marktwezen Jan v Galenstr 14. Amsterdam. W. *Afzender* S. Pruim. Gaaspstr 37 bv

# TRANSCRIPTIE M^r de Gaer

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: Verzonden 29/1] VB/HB. den Heer J. Kliffen, Curacaostraat 95 huis, AMSTERDAM-WEST. Wijk 26 B. 2c/7/2 M. 29 Januari 1943. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 18 Januari jl. bericht ik U, dat U zich met Uw verzoek dient te wenden tot den Heer De Geus, Verdeelcommissaris voor groenten en fruit, gevestigd op de Centrale Markt, alhier. De Secretaris-plaatsvervangend...