Ambtsbericht/Kopie van een verzonden brief. 17 september 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Markthallen of de afdeling Marktwezen te Amsterdam). HB.

[handgeschreven in blauw potlood: Verzonden 17/9]

20/26/1 M.

17 September 1942.

Hiermede bericht ik U, dat bij insluiting geen vrijstelling van betaling van marktgeld kan worden verleend. De aan Uw echtgenoot verleende marktplaats op de markt [open ruimte] zal derhalve worden ingetrokken, tenzij U persoonlijk van de plaats gebruik wenscht te maken, en mij daarvan onder opgave van het door U te verkoopen artikel ten spoedigste kennis geeft.

De Directeur,

Gezonden aan:

Mevrouw G. Kreveld, Retiefstraat 35 II, Amsterdam-Oost.
Mevrouw J. Fransman, Lepelkruisstraat 15 II, Amsterdam-Oost. * Inhoud: De brief informeert de geadresseerden dat hun echtgenoten hun marktplaatsvergunning verliezen vanwege "insluiting" (internering of arrestatie). Er wordt geen vrijstelling van het marktgeld verleend. De echtgenotes krijgen de optie om de marktplaats persoonlijk over te nemen, mits zij direct laten weten welk product zij gaan verkopen.
* Terminologie: De term "insluiting" is hier een eufemisme voor de arrestatie en wegvoering van Joodse mannen tijdens de Duitse bezetting.
* Bureaucratie: Het document illustreert de kille, ambtelijke manier waarop de onteigening en uitsluiting van Joodse burgers uit het economische leven werd afgehandeld. Terwijl gezinnen uiteen werden gescheurd door deportaties, hield de gemeente zich bezig met de inning van marktgeld en de formele overdracht van standplaatsen. * Historische periode: De brief is gedateerd 17 september 1942. Dit was een periode van grootschalige razzia’s en deportaties van Joden uit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder naar de vernietigingskampen.
* Locatie: De genoemde adressen (Retiefstraat en Lepelkruisstraat) bevonden zich in wijken met een grote Joodse populatie in Amsterdam-Oost, die zwaar werden getroffen door de vervolging.
* Betekenis: Dit type document diende vaak als voorbode van de volledige liquidatie van Joodse bedrijven en standplaatsen. Als de vrouw niet in staat was de handel voort te zetten (vanwege zorg voor kinderen, gebrek aan middelen of eigen naderende deportatie), verviel de standplaats definitief aan de gemeente, die deze vervolgens aan een niet-Joodse gegadigde kon vergeven. De namen G. Kreveld en J. Fransman komen voor in archieven van slachtoffers van de Holocaust, wat bevestigt dat deze gezinnen direct getroffen zijn door de Shoah. G. Kreveld J. Fransman Marktwezen