B. Hakker
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
B. Hakker was een marktkoopman die in 1939 handelde in Uilenburg en Zwanenburgwal (zeepartijen). In 1940 handelde hij samen met zijn vader Nathan Hakker door gebruik te maken van een stroman (S. Meents) om goederen te kopen op veilingen in Utrecht en te verkopen, wat een omzeiling was van anti-Joodse maatregelen. In 1942 werd zijn handelsactiviteit waarschijnlijk beëindigd door een handelsverbod, waarbij zijn erkenningskaart werd ingetrokken. Meer onbekend is over zijn specifieke producten na 1940 en zijn lotgevallen na 1942.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
| B. Hakker | Tilanusstraat 17 | 28-11-18 | zeepart. |
Archiefdocumenten
Boekhoudkundig overzicht / Lijst van debiteuren.
* **Financiële status:** Het document is een saldilijst van een bedrijf. De grootste debiteur is G. J. v.d. Brink met een saldo van ruim 2662 gulden. Het totaalbedrag dat aan het einde van de pagina wordt overgedragen ("Transp" voor Transport) is 4018,29 gulden. * **Opvallende details:** Bij J. Posener is het creditbedrag doorgestreept, hoewel het saldo nog steeds is genoteerd. Bij C. Kooy overstijgt het credit het debet (een negatief saldo van 0,20), maar dit staat wel in de saldokolom genoteerd. * **Namen:** Er staan zowel individuen als firma’s ("Fa.") op de lijst. Veel namen (zoals Aysteribbe, Mok, Hakker, Moffie en Polak) zijn kenmerkend voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam en omstreken in die tijd.
Handgeschreven memo of dossiernotitie.
De tekst beschrijft een omzeiling van de vroege anti-Joodse maatregelen tijdens de Duitse bezetting van Nederland. * **Betrokkenen:** Nathan Hakker (antiquair/handelaar) en zijn zoon B. Hakker maken gebruik van S. Meents als stroman. * **De handeling:** B. Hakker koopt goederen op veilingen in Utrecht onder de naam van Meents. Deze goederen worden vervolgens verkocht in de winkel van N. Hakker. * **Motief:** Er wordt expliciet vermeld dat dit gebeurt omdat Hakker "niet buiten de OM mag koopen". De "OM" staat voor de *Omnia-Treuhandgesellschaft*, de organisatie die door de bezetter was belast met het beheer en de liquidatie ("arisering") van Joodse bedrijven. * **Administratieve sporen:** De verschillende data en initialen (wp, AB) en het rode nummer onderaan duiden op een ambtelijke verwerking van deze informatie, mogelijk door een controleur of een medewerker van de Omnia-Treuhand.
Ambtelijke notitie/conceptbrief met handgeschreven correcties.
Het document is een interne administratieve notitie die de overgang laat zien van een algemene beleidsvraag naar een specifieke casus. 1. **Beleidswijziging:** De eerste drie alinea's zijn doorgehaald. Hierin stelde de schrijver de principiële vraag of Joodse ondernemers of werknemers van opgeheven zaken zelfstandig mochten blijven handelen (bijvoorbeeld via een "Joodsche hulpmacht"). De schrijver uitte de zorg dat dit de controle op Joodse economische activiteiten zou bemoeilijken. 2. **Specifieke Casus:** De tekst die is blijven staan, handelt over de administratieve afhandeling van twee personen met de achternaam Hakker (een veelvoorkomende Joods-Nederlandse naam). * De "v. v." (waarschijnlijk *vergunningsaanvraag* of *verklaring van*) van E. Hakker wordt opgeslagen bij de vergunningen voor Joodse straathandelaren. * De "erkenningskaart" van B. Hakker moet worden opgestuurd naar de N.G.C. (vermoedelijk de *Nederlandsche Gemeenschap van Coöperatie* of een aanverwante instantie) om te worden ingetrokken. 3. **Autorisatie:** In de marge is met rode inkt genoteerd dat er overleg is geweest met een "Mr. Reuten". Na dit akkoord ("acc.") mag de betreffende dienst de kaart officieel doorzenden.
Document
* **Onderwerp:** De brief betreft de administratieve verwerking van een handelsverbod voor vier specifieke personen. Hun "erkenningskaarten" (identificatie- of vergunningsbewijzen voor handelaren) worden geretourneerd aan de centrale instantie om officieel te worden ingetrokken. * **Instanties:** De **N.G.C.** staat voor de *Nederlandsche Groenten Centrale*, een crisisorganisatie die de handel in groenten reguleerde. De brief vermeldt expliciet de betrokkenheid van de **Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied** (het bestuur onder Arthur Seyss-Inquart), wat de dwingende aard van de maatregel onderstreept. * **Personen:** De namen H. Gobits, B. Hakker, M. Koopman en S. Zoutke zijn herkenbaar als Joodse achternamen. Het document legt vast hoe zij door de bezetter systematisch uit het economische leven werden gestoten. * **Administratieve details:** De "Groep K" verwijst naar de specifieke sectie of regio binnen de N.G.C. waarbij deze handelaren geregistreerd stonden. De rode aantekening "18/3/41 M" onderaan kan een verwijzing zijn naar een eerdere verordening uit maart 1941 (mogelijk Verordening 48/41 betreffende Joodse bedrijven) die de juridische basis vormde voor deze actie.
Getypte lijst met namen, adressen, geboortedata en handelsartikelen.
Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden ("standhouders") die werkzaam waren op de Dapperstraat-markt in Amsterdam. De term "Losse plaatsen" duidt erop dat het hier gaat om kooplieden zonder vaste jaarplaats, of die op tijdelijke basis een plek kregen toegewezen. De lijst bevat gedetailleerde sociaaleconomische informatie: 1. **Demografie:** De kooplieden zijn geboren tussen 1877 en 1923. 2. **Geografie:** De woonadressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt (Weesperstraat, Waterlooplein, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Reitzstraat, Tilanusstraat). 3. **Handelswaar:** De artikelen variëren van etenswaren (kaas, consumptie-ijs, koek) tot textiel (kousen, manufacturen) en luxe goederen (bijouteriën, grammofoons). 4. **Mutaties:** De rode doorhalingen wijzen op een administratieve sanering. Namen die zijn doorgehaald, mochten hun beroep waarschijnlijk niet langer uitoefenen of waren niet langer aanwezig.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst met namen, adressen, geboortedata en handelsartikelen.
| B. Hakker | Tilanusstraat 17 | 28-11-18 | zeepart. |
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats 1
Zwanenburgwal — standplaats eepart
Relevante Archieffragmenten
# Abraham Hakker 16 Dec. 1896. Lepelstr. 32 II (C.). A.35. No. 564786 Erk K 34848. [Kantlijn links: #. Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]
# TRANSCRIPTIE VD/HG. [handgeschreven blauw:] *extra* 37/119/3 M. 2 December 1941. Ariseering N.V. Hakker. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]
Elkan Hakker 8 Sept '83 A'dam. Retiefstr. 107 III (O.). A.35 No. 564803. Erk. K. 1102. [Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr]
# TRANSCRIPTIE 23 December 1941. Mevr.Polak-Hakker is winkelhoudster van de fa.Hakker "De Concurrent", P.C.Hooftstraat 67, dezelfde firma, die ook een winkel in de Beethovenstraat 58, heeft. Fa.Hakker moet liquideeren. Dit is eenige malen mon- deling medegedeeld door 2 Duitsche heeren, namelijk Walter Sieber (Tulpstraat 2) en een ander, laatstelijk 16 December jl. Mogen thans niet mee...