H. Elting
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 44
H. Elting was een marktkoopman met een vaste standplaats op de Dapperstraat in Amsterdam, waar hij in december 1939 een eigen kraam kreeg toegewezen. Hij werd in juli en november 1940 herhaaldelijk gestraft voor het niet tijdig ontruimen van zijn standplaats op zaterdagavond. In 1941 stopte hij met het gebruik van standplaatsnummer 128 op de Dappermarkt. Meer onbekend over zijn specifieke producten, exacte lotgevallen na 1941 en overlijdensdatum.
Lotgevallen
Handel
Bron-evidence
*No 26/70/3 bl. 21/10 '38. Wegens wangedrag het recht ontnomen om een plaats op een der markten in te nemen van 24 t/m 30 october 1938.*
De hieronder genoemde kooplieden, hebben de markt te laat ontruimd, op Zaterdag 23 November 1940. dus niet om 17 1/2 uur zooals hun allen bekend was. M.i. moeten zij hiervoor worden gestraft. . H. Elting. pl. Nº 198.
*No 26/70/4 bl. 24/10 '38. straf voorwaardelijk opgelegd. proeftijd 2 jaar.*
*2 dagen schorsing op 3 en 4 Dec. a.s.*
*No 26/70/3 bl. 21/10 '38. Wegens wangedrag het recht ontnomen om een plaats op een der markten in te nemen van 24 t/m 30 october 1938.*
*No 26/70/4 bl. 24/10 '38. straf voorwaardelijk opgelegd. proeftijd 2 jaar.*
*2 dagen schorsing op 3 en 4 Dec. a.s.*
Archiefdocumenten
Getypte officiële brief (mogelijk een doorslag voor het archief).
Het document is een formeel antwoord op een verzoek van een marktkoopman, de heer H. Elting. De inhoud is een officiële goedkeuring: de heer Elting krijgt toestemming om op zijn toegewezen plek op de Dappermarkt in Amsterdam gebruik te maken van een eigen kraam. De brief is getypt in de zakelijke stijl die gebruikelijk was voor de vooroorlogse Nederlandse bureaucratie. De toevoeging "Wijk 18" bij het adres duidt op de specifieke administratieve indeling van Amsterdam in die tijd. De handgeschreven notitie "extra" zou kunnen wijzen op een bijzondere behandeling of een extra kopie voor een specifiek dossier. De naam "Lex. Gr. de Graer" is vermoedelijk een archief- of dossierverwijzing.
Ambtsbericht/Rapportage betreffende markttoezicht.
Dit document is een officiële rapportage van een marktmeester of toezichthouder aan de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van de klacht is een overtreding van het marktreglement: vijf "vaste plaatshouders" op de Dappermarkt waren op zaterdagavond 13 juli 1940 om 21:20 uur nog niet "ingesteld" (hun kraam/plek was nog niet gereed of zij waren niet aanwezig), terwijl de uiterste tijd 21:00 uur was. Het document bevat gedetailleerde informatie over de betrokkenen: * **Namen en standplaatsnummers** op de Dapperstraat. * **Woonadressen**, die zich vrijwel allemaal in de directe omgeving van de markt bevinden (Oosterparkbuurt en Indische Buurt). * **Sanctie:** De afhandeling onderaan het document stelt een straf vast van "1 dag voorwaardelijk". Dit betekent dat de kooplui bij een volgende overtreding hun standplaats voor één dag zouden kunnen verliezen.
Doorslag van een officiële kennisgeving/waarschuwing van de marktautoriteit.
Het document is een officiële administratieve maatregel tegen vijf marktkooplieden in Amsterdam. Zij hebben de regels van de Dapperstramarkt overtreden door op zaterdag 13 juli 1940 niet op tijd (voor 21:00 uur) hun kraam te ontruimen, ondanks een eerdere waarschuwing. De directeur van de marktdienst legt een voorwaardelijke straf op: een schorsing van één dag (ontneming van het recht op een staanplaats). Deze straf heeft een proeftijd van één jaar. De toon is strikt juridisch en verwijst direct naar het geldende 'Reglement op de Markten'. Opvallend is dat de brief aan vijf verschillende personen is gericht, wat suggereert dat zij ofwel bij elkaar stonden of dat er die avond een collectieve controle heeft plaatsgevonden waarbij meerdere kooplieden op dezelfde overtreding zijn betrapt.
Doorslag van een officiële kennisgeving/berisping.
* **Inhoud:** Het document is een officiële collectieve aanzegging van een voorwaardelijke straf. De marktkooplieden hebben de markt aan de Dapperstraat op een zaterdagavond niet op tijd (vóór 21:00 uur) verlaten, wat een overtreding was van het marktreglement. * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar Artikel 39 lid 1 van het 'Reglement op de Markten'. De strafmaat is één dag ontzegging van de markttoegang, met een proeftijd van één jaar. * **Administratieve details:** De nummers aan de rechterzijde (bijv. no. 26/57/2 M.) zijn waarschijnlijk dossiernummers of vergunningsnummers van de betreffende marktkooplieden. De handgeschreven term "extra" suggereert een afwijkende of aanvullende administratieve afhandeling.
Ambtsbericht/Rapport van het Marktwezen.
Het document is een officiële rapportage over het overtreden van de markttijden in de Dapperstraat te Amsterdam. De kern van de klacht is dat een groep kooplieden op zaterdag 23 november 1940 hun kramen niet op de reglementaire tijd van 17:30 uur (17 1/2 uur) hadden ontruimd. De rapporteur, Schlutugt, adviseert expliciet om de genoemde personen te straffen. De lijst is onderverdeeld in vijftien "vaste plaatshouders" (kooplieden met een vaste staanplaats, aangeduid met hun standplaatsnummer) en twee "losse kooplieden" (zonder vaste plek, geïdentificeerd aan de hand van hun woonadres). Bij één koopman, J. Visser, staat de aantekening "Avondvergunning", wat suggereert dat hij mogelijk een ontheffing had of juist ondanks die vergunning de regels nog overtrad. Het handschrift is een typisch midden-20e-eeuws Nederlands kantoorhandschrift, goed leesbaar en zakelijk van toon. De rode onderstrepingen en de administratieve nummers bovenin duiden op een actieve dossierbehandeling door de gemeentelijke instantie.
Administratief register / Strafregister van marktkooplieden.
Dit document functioneert als een disciplinair overzicht van marktkooplieden op de Dapperstraat in Amsterdam. De structuur per persoon bevat de naam, het vaste plaatstummer op de markt, de geboortedatum en het woonadres. Daaronder volgen de overtredingen en de bijbehorende sancties. De meest voorkomende overtredingen zijn: 1. **Wangedrag:** Het tijdelijk ontzeggen van de toegang tot de markt (H. Elting). 2. **Tijdsovertredingen:** Niet tijdig inpakken of de markt verlaten (v.d. Linde, Bootsma, Kroon). 3. **Reglementaire overtredingen:** Het innemen van een te grote plek (Goedel) of het laten vervangen door onbevoegden (Bootsma, Slosken). 4. **Technische gebreken:** Een ondeugdelijke weegschaal (Visser). De straffen variëren van een "1e waarschuwing" tot voorwaardelijke schorsingen en effectieve uitsluiting voor enkele dagen.
Brief / Ambtelijke kennisgeving.
Deze brief is een officiële tuchtrechtelijke beschikking aan een marktkoopman, de heer H. Elting. De kern van de zaak is een overtreding van de marktvoorschriften: Elting heeft op zaterdag 23 november 1940 zijn goederen niet op tijd van de Dappermarkt in Amsterdam-Oost verwijderd. De sanctie is tweeledig: 1. **Tenuitvoerlegging oude straf:** Omdat dit een herhaalde overtreding is, wordt een eerder opgelegde voorwaardelijke straf (uit een brief van 18 juli 1940) omgezet in een effectieve straf: één dag ontzegging van de markt. 2. **Nieuwe straf:** Voor de actuele overtreding van 23 november krijgt hij nogmaals één dag ontzegging. Het resultaat is dat de man voor twee opeenvolgende dagen (3 en 4 december 1940) geen standplaats mag innemen op de Amsterdamse markten. De toon is strikt zakelijk en autoritair, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd.
Marktregister / Administratief kasboek van standplaatshouders.
* **Structuur:** Het document is een strak vormgegeven administratief overzicht. Er zijn kolommen voor standplaatsnummer, naam, handelswaar en een sectie voor de dagen van de week (M, D, W, D, V, Z) om de aanwezigheid bij te houden. * **Inhoud:** Het aanbod is zeer divers: van versproducten (groenten, fruit, vis, kaas) tot textiel (manufacturen, kousen, schorten) en specialistische artikelen zoals "ansichtkaarten", "gummi hakken" en "2e hands boeken". * **Opmerkelijke details:** * Veel namen wijzen op een Joodse achtergrond (o.a. Blits, Isaac, Lakmaker, Naarden, Boas), wat typerend is voor de markten in grote steden als Amsterdam (bijv. de Waterloopleinmarkt of Albert Cuypmarkt) in deze periode. * Bij nummer 200 (L. Keizer) staat een interessante aantekening: *"te lang in steun om het nog te controleeren"*, wat impliceert dat deze persoon een uitkering ("steun") ontving en mogelijk daardoor niet meer actief was op de markt. * De kolom "Bijzonderheden" bevat diverse korte notities zoals "vrouw", "man", "werkt als knecht" of "maakt zelf sigaren".
Kennisgeving opzegging vaste marktplaats
Dit document is een officieel formulier van de gemeente Amsterdam (Dienst van het Marktwezen) waarmee een marktkoopman, in dit geval H. Elting, zijn vaste staplaats op de Dappermarkt opzegt. * **Plaatsnummer:** Het betreft vaste plaats nummer 128 op de Dapperstraat. * **Datumcorrectie:** Opvallend is dat het jaartal voorgedrukt staat als "193..", wat door de invuller handmatig is gewijzigd naar "1941". Dit duidt op het gebruik van oude formulierenvoorraad tijdens de oorlogsjaren. * **Administratieve verwerking:** De opzegging is gedaan op 5 februari 1941 en gaat in op 10 februari 1941. De paarse stempels onderaan tonen de administratieve afhandeling en de datum van afvoer uit de registers.
Getypte lijst met namen, adressen, geboortedata en handelsartikelen.
Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden ("standhouders") die werkzaam waren op de Dapperstraat-markt in Amsterdam. De term "Losse plaatsen" duidt erop dat het hier gaat om kooplieden zonder vaste jaarplaats, of die op tijdelijke basis een plek kregen toegewezen. De lijst bevat gedetailleerde sociaaleconomische informatie: 1. **Demografie:** De kooplieden zijn geboren tussen 1877 en 1923. 2. **Geografie:** De woonadressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt (Weesperstraat, Waterlooplein, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Reitzstraat, Tilanusstraat). 3. **Handelswaar:** De artikelen variëren van etenswaren (kaas, consumptie-ijs, koek) tot textiel (kousen, manufacturen) en luxe goederen (bijouteriën, grammofoons). 4. **Mutaties:** De rode doorhalingen wijzen op een administratieve sanering. Namen die zijn doorgehaald, mochten hun beroep waarschijnlijk niet langer uitoefenen of waren niet langer aanwezig.
Archieflijst-vermeldingen
Marktregister / Administratief kasboek van standplaatshouders.
| 184 | H. Elting | kaas |
Getypte lijst met namen, adressen, geboortedata en handelsartikelen.
| H. Elting | Wagenaarstraat 115 | 1-6-03 | kaas |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats A
Waterlooplein — standplaats kaas
meerdere — standplaats Dapperstr 98<br>Dapperstraat 48 5/2 bedankt voor Dapperstraat
Relevante Archieffragmenten
M. de Haan.
[Rechtsboven in de marge:] F.H. 7. 6000. 50 hv. 754. 12-'38
Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.
(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa
[Hoofdtekst:]