A. Glas

Rapportage van het Marktwezen betreffende overtredingen of verzuim door marktkooplieden.

Dit document is een ambtelijk rapport van de afdeling Marktwezen in Amsterdam, gedateerd eind april 1940. Het betreft een lijst van marktkooplieden die de regels omtrent persoonlijke aanwezigheid en vervanging hebben overtreden op zaterdag 27 april 1940. In die tijd was het voor marktkooplieden verplicht om persoonlijk hun kraam te bemannen; vervanging door anderen (zoals familieleden of 'jonge mannen') zonder officiële toestemming was een overtreding. De tabel specificeert de namen, hun standplaatsnummers (Ph-nummers), de wijk (bijv. 1e W) en de aard van de onreglementaire vervanging. Opvallend zijn de handgeschreven kanttekeningen en de afhandeling op 6 mei 1940. L. van Kolm krijgt een voorwaardelijke straf, terwijl de anderen een waarschuwing krijgen. Voor C. Rustenburg is de situatie ernstiger; hij was reeds gestraft voor wangedrag op eerdere data in april en er wordt gesproken over ontruiming van zijn standplaats.

Getypt afschrift van een brief.

* **Kernproblematiek:** De brief beschrijft de nijpende voedselsituatie in de Amsterdamse wijk Betondorp tijdens de bezetting. De schrijfster beklaagt zich over de onbetrouwbare levering door een visboer en het feit dat schaarse goederen (zoals aal/paling) onder de toonbank aan "vaste klanten" elders worden verkocht tegen hogere prijzen. * **Sociale aspecten:** De schrijfster (78 jaar) en haar ziekelijke man (79 jaar) representeren de kwetsbare ouderen in oorlogstijd. Ze beschrijft fysieke verzwakking ("je wordt zoo flauw", "wij vervallen ook hard") door een gebrek aan vetten, boter en kaas. * **Handhaving en corruptie:** Er is sprake van onvrede over de controle. De politie wordt erbij gehaald, maar de visboer weet hen te misleiden. Ook wordt er melding gemaakt van woekerprijzen bij slagers (10 tot 12 gulden voor vet), wat wijst op een bloeiende zwarte markt. * **Toon:** De brief is enerzijds uiterst eerbiedig ("vriendelijk en beleefd"), maar anderzijds wanhopig en aanklagend ("het is een schandaal").

Ambtelijke correspondentie / Adviesbrief.

De brief is een reactie op een klacht (mogelijk ingediend door Mevr. A. Glas) over de visvoorziening. Centraal staat de handelaar A. Klamer, een Volendammer die een viswinkel exploiteert in Tuindorp Watergraafsmeer (Amsterdam-Oost). De kern van de zaak is de bureaucratische scheiding van visstromen: aal (paling) via de afslag in Volendam, en zeevis via de distributie in Amsterdam. Opvallend is de repressieve toon: de schrijver meldt dat er afspraken zijn gemaakt met de C.C.D. om de handelaar te laten "schaduwen" (volgen/observeren) zodra hij zijn nieuwe toewijzing paling ontvangt. Dit wijst op een vermoeden van illegale handel of het onttrekken van vis aan de officiële distributiekanalen.

Ambtelijke correspondentie (doorslag of kopie van een verzonden brief).

Dit document is een officiële afwijzing van een verzoek van een bewoonster van de Amsterdamse wijk Watergraafsmeer. Mevrouw Glas-Piet had blijkbaar verzocht om een vaste "vischventer" (visboer) voor haar buurt aan te stellen. De kernpunten van de brief zijn: 1. **Afwijzing:** Het verzoek om een specifieke visventer aan te wijzen wordt niet gehonoreerd. 2. **Onderzoek:** Er is sprake van een klacht of melding over een "Volendammer" (waarschijnlijk een visboer uit Volendam die in de wijk actief was). De wethouder bevestigt dat er een onderzoek naar diens gedragingen loopt. 3. **Administratieve opvolging:** De handgeschreven notities onderaan tonen de interne ambtelijke verwerking. Er wordt verwezen naar het rapport van de **C.C.D.** (Centrale Crisis Controle Dienst). Dit was de instantie die tijdens de oorlog toezag op de naleving van de distributieregels en prijsbeheersing. De namen "Gottmer", "v. Beun" en "th. Visscher" verwijzen vermoedelijk naar betrokken ambtenaren of inspecteurs.

Officiële ambtelijke brief/geleidebrief.

Deze brief dient als geleidebrief voor een rapport van de **Centralen Crises Controledienst (CCD)**. De directeur van een niet nader genoemde afdeling stuurt dit rapport door naar de Wethouder voor de Levensmiddelen. De kern van de zaak is een klacht van een zekere **Mevrouw A. Glas-Piet**. Er wordt gerefereerd aan eerdere correspondentie van oktober 1942, wat aangeeft dat de afhandeling van de klacht en het bijbehorende onderzoek door de CCD enige maanden in beslag heeft genomen. De brief is strikt zakelijk en formeel van toon ("heb ik de eer U... te doen toekomen").

Formele brief/kennisgeving van het gemeentebestuur.

Deze brief is een officiële mededeling aan een burger (Mw. Glas-Piet) over de uitkomst van een onderzoek naar aanleiding van een eerdere klacht of melding. Uit de tekst blijkt dat er toezicht is gehouden op de handelswijze van een "vischkoopman Klauwer". De gemeente concludeert dat er na meerdere controles geen bewijs is gevonden dat de koopman de geldende voorschriften heeft overtreden. De brief is doorspekt met ambtelijk jargon ("mededeeling", "contrôle", "verhandelen") en toont de actieve rol van het gemeentelijk apparaat in het controleren van de handel tijdens de oorlogsjaren. De aanwezigheid van diverse dossiernummers en parafen wijst op een gestructureerde archivering en afhandeling binnen de gemeentelijke diensten.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (doorslag/kopie) van een ambtelijke instantie (vermoedelijk de Marktwezen van de gemeente Amsterdam). * **Datum:** 27 augustus 1940. * **Afzender:** De Directeur (ongetekend, archiefkopie). * **Geadresseerde:** Den Heer H. Glas, Aurikelstraat 49, Amsterdam-Noord. * **Kenmerk:** 25/161/2 M. / VP/HG. * **Fysieke kenmerken:** Getypte tekst op gr...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële brief/kennisgeving. * **Datum:** 5 september 1941. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Marktdienst Amsterdam). * **Ontvanger:** Den Heer G.v.d. Glas, Vechtstraat 30 I, Amsterdam-Zuid. * **Kenmerk:** HG. / 25/106/2 M. * **Bijzonderheden:** Bevat handgeschreven aantekeningen ("Verzonden 5/9-'41" en een naam in de bovenmarge).

# DOCUMENT INFO * **Instelling:** Marktwezen Amsterdam (Gemeente Amsterdam) * **Afzender:** De Directeur van het Marktwezen * **Adres afzender:** Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (W.) * **Geadresseerde:** Den Heer H. Glas * **Adres geadresseerde:** Aurikelstraat 49 hs, Amsterdam-Noord * **Datum van verzending:** 27 december 1940 * **Referentienummer:** 25/264/2 M. * **Kenmerk:** ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datering:** juli 1940 (stempel vermeldt 15/7). * **Afzender:** H. Glas, Aurikelstraat 49, Amsterdam (Noord). * **Ontvanger:** De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat, Amsterdam. * **Kenmerk:** Nº 25/136/M. 1940.

# TRANSCRIPTIE **A f s c h r i f t .** GEMEENTE AMSTERDAM __________________ <u>No.496/LM . 1942 29/5.</u> <u>No.46A/268/1 M..1942 2/6.</u> San den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>S T A D H U I S .</u> Afd. K.B. No.695. Bijlagen 1 28 Mei 1942. Op het Centraal Klachten-bureau vervoegde zich C.Bos, Balistraat 69 III, alhier, zich er over beklagende, dat hij uitgesloten...