E. van Essen
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
E. van Essen was een haringkoopman met een vaste standplaats op de Albert Cuypstraat. In juli 1940 kreeg hij toestemming om zijn standplaats drie maanden niet te bezoeken vanwege oorlogsomstandigheden, onder voorwaarde van wekelijkse rapportage en betaling van marktgeld. Hij bleef actief tot 1943, waar hij ook potplanten verkocht. Een document uit 1939 vermeldt een verzoek van een 'H. van Essen' in verband met S.J. Burghout; de relatie met E. van Essen is onzeker. Een standplaats op het Waterlooplein is niet nader geïdentificeerd.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
Op 28 Maart 38 is aan E. van Essen een voorkeurkaart uitgereikt
Archiefdocumenten
Document
* **Onderwerp:** De brief is een reactie op een informatieverzoek van de heer S.J. Burghout over een persoon genaamd H. van Essen. * **Inhoud:** De afzender (een directeur van een onbekende dienst, vermoedelijk de Amsterdamse Marktdienst) laat weten dat H. van Essen niet in hun bestanden voorkomt. Wel is er informatie over een E. van Essen (wiens voorletter in de brief expliciet is onderstreept), die als koopman op de Albert Cuypmarkt werkt. * **Sleutelgegevens:** * **Personen:** S.J. Burghout (ontvanger), H. van Essen (gezochte persoon), E. van Essen (bekende persoon/koopman). * **Locaties:** Gedempte Burgwal 28 (Den Haag), Albert Cuypstraat (Amsterdam), Gerard Doustraat 155 II (Amsterdam-Zuid). * **Data:** Briefdatum 21 februari 1939; E. van Essen staat op de markt sinds maart 1938.
Brief (verzoekschrift)
In deze brief wendt E. van Essen, een haringkoopman uit de Albert Cuypstraat, zich tot de autoriteiten. De kern van zijn verzoek is het behoud van zijn standplaatsvergunning ("plaatsbeschikking"). Vanwege de oorlogsomstandigheden in juli 1940 kan hij geen haring meer inkopen. Hij vraagt om een uitstel van enkele maanden wat betreft zijn verplichtingen of de geldigheid van zijn plek, zodat hij de tijd heeft om ofwel een ander product te vinden om te verkopen, ofwel op een andere manier in zijn levensonderhoud te voorzien, zonder daarbij zijn vaste plek op de markt definitief te verliezen.
Ambtelijke notitie / besluit (Bijblad).
Het document is een ambtelijke beslissing betreffende een verlofaanvraag van een marktkoopman genaamd E. van Essen. Van Essen heeft standplaats nummer 258 op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De kern van de beslissing is dat Van Essen toestemming krijgt om drie maanden lang zijn standplaats niet in te nemen. Hieraan is echter de voorwaarde verbonden dat hij gedurende deze periode wel wekelijks het verschuldigde marktgeld moet blijven betalen. Er wordt verwezen naar een voorafgaand rapport van de chef marktopzichter. De afkorting "m.i." staat voor "mijns inziens", wat duidt op een ambtelijk advies dat door een hogere functionaris (mogelijk Jonkheer van Moerkerken) is goedgekeurd.
Doorslag van een officiële brief/beschikking.
* **Kernboodschap:** De heer E. van Essen krijgt van de directeur toestemming om zijn marktplaats op de Albert Cuypmarkt gedurende maximaal drie maanden niet te bezetten. * **Voorwaarde:** Het marktgeld (de staangeld-vergoeding) moet tijdens deze periode van afwezigheid wel gewoon doorbetaald worden. * **Bestuurlijke context:** De brief getuigt van de strikte regelgeving rondom marktplaatsen in Amsterdam; marktkooplui hadden een bezettingsplicht om de continuïteit en levendigheid van de markt te waarborgen. Voor tijdelijke afwezigheid was officiële toestemming nodig. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk taalgebruik ("d.d. 2 dezer", "na dato dezes").
Officiële brief/kennisgeving (waarschijnlijk een doorslag van een verzonden bericht).
De brief is een formeel antwoord op een verzoek van een marktkoopman, de heer E. van Essen. Uit de tekst blijkt dat er op de Amsterdamse markten een strikte bezettingsplicht gold: kooplieden waren verplicht hun aangewezen plek regelmatig in te nemen. De directeur verleent hier een ontheffing van deze plicht voor een periode van maximaal drie maanden. **Opvallende taalkundige en administratieve details:** * **Spelling:** Het document gebruikt de destijds gangbare spelling met 'y' in plaats van 'ij' (hierby, tydens, Wyk). * **Typefout:** In de tekst staat "Uw plaate", wat zeer waarschijnlijk een typefout is voor "Uw plaats". * **Financiële voorwaarde:** De toestemming voor afwezigheid is niet vrijblijvend; het marktgeld (de staanplaatsvergoeding) moet gedurende de afwezigheid volledig worden doorbetaald om het recht op de plek te behouden.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst op doorslagpapier (waarschijnlijk een ambtelijk register).
| E. van Essen | 12-11-02 | Albert Cuypstraat 220 II | idem | 1-10-43 | potplanten |
Koopliedenlijsten
meerdere — standplaats idem 1-10-43 potplanten
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
M. de Haan.
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Doorslag van een officiële brief/beschikking. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Gemeente Amsterdam). * **Ontvanger:** Den Heer E. van Essen, Albert Cuypstraat 220 I, Amsterdam-Zuid. * **Datum:** 23 juli 1940. * **Referentienummers:** 25/127/2 M, VP/G. * **Kenmerken:** Getypt op dun doorslagpapier met handg...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (verzoekschrift) * **Datum:** 2 juli 1940 * **Afzender:** E. van Essen, Albert Cuypstraat 220 I, Amsterdam * **Ontvanger:** Onbekend (geadresseerd aan "Wel Ed. Heer", waarschijnlijk de marktmeester of een gemeentelijke instantie) * **Kenmerk:** No 25/129/1 M. 1940
# TRANSCRIPTIE [Links boven, getypt:] E. van Meekeren Ruyterkade 19 Amsterdam.-
# TRANSCRIPTIE [Gecentreerd bovenaan de achterzijde] E.v. Meekeren De Ruijterkade 19 Amsterdam.