J. Baas
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 23
J. Baas was actief als marktkoopman op de Centrale Markt, gespecialiseerd in 2e-handelsartikelen en overige groenten (stand 2e). In 1939 fungeerde hij als controleur bij een inspectie van de aanvoer van groenten. In 1942 woonde hij in de Agamemnonstraat 49; zijn vaste groenteman, de heer Scheltus, werd door de Gemeente-Groenteveiling uit de buurt verdreven, wat een collectieve straf voor de buurtbewoners betekende. Meer onbekend is of J. Baas zelf slachtoffer werd van arisering of verdrijving, aangezien de documenten zich richten op de controleur en de verdreven groenteman Scheltus.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
| J. Baas | 27-11-99 | 2e Jan Steenstraat 38 hs | 2e.h.artikelen X |
Archiefdocumenten
Formulier voor statistiekcontrole van de Centrale Markt te Amsterdam.
Dit formulier is een officieel verslag van een controle op de aanvoer van groenten op de Centrale Markt in Amsterdam. De controleur, J. Baas, stelde vast dat de expediteur P. Karsten uit Wervershoof een onjuiste opgave had gedaan op zijn statistiekbon. Hoewel de hoeveelheden bloemkool (totaal 1508 stuks) en peen (500 kg) overeenkwamen met de opmerkingen in de kantlijn, bleek er 180 kg aan uien (9 kisten van 20 kg) extra aanwezig te zijn die niet op de bon stonden vermeld. Dit leidde tot de conclusie dat de betrokkene "te weinig" had genoteerd. Als gevolg hiervan werd geadviseerd om Karsten een officiële waarschuwing te geven.
Document
Het document betreft een financieel overzicht van transport- en vrachtkosten die in 1940 zijn gemaakt. Het is gericht aan de directie van de **Nederlandsche Akkerbouw Centrale (NAC)** door de Directeur van het Marktwezen. De kern van de nota bestaat uit een specificatie van betalingen aan de "Amsterdamse Vereniging van Grossiers in aardappelen". De nota is onderverdeeld in drie hoofdposten: 1. Twee bedragen voor "diverse transportkosten" (f 150,64 en f 839,53). 2. Een lijst met vrachtkosten uitbetaald aan specifieke personen/transporteurs (o.a. Dijkstra, Kanis, Terpstra). 3. Overige kosten zoals "zegels" (f 3,50) en posten gerelateerd aan de haven ("Waarn. haven-rem", mogelijk verwijzend naar havenremise of liggelden). Het eindtotaal van **f 1947,50** is de som van deze posten. Hoewel de optelling van de individueel genoemde bedragen in de namenlijst niet exact uitkomt op het subtotal van f 957,33 (er lijkt een verschil van f 94,70 te zijn), wordt dit subtotaal wel als basis gebruikt voor de eindafrekening, wat kan duiden op een niet expliciet vermelde tussenpost of een administratieve correctie.
Verzoekschrift / Brief
In deze brief beklagen dertien buurtbewoners (voornamelijk vrouwen/huismoeders) uit de Agamemnonstraat en omgeving zich over een collectieve straf die hen indirect treft. Hun vaste groenteman, de heer Scheltus, is door de Gemeente-Groenteveiling uitgesloten van inkoop. Omdat groente in 1942 op de bon was en andere handelaren geen nieuwe klanten mochten aannemen (klantenbinding), konden deze gezinnen nergens anders terecht voor hun wettelijke rantsoen aan groenten. De toon van de brief is formeel en dringend. Er wordt een beroep gedaan op de "billijkheid" (rechtvaardigheid). De briefschrijvers stellen dat de straf voor de handelaar nu feitelijk een hongerstraf voor de onschuldige gezinnen is geworden.
Getypte administratieve lijst met handgeschreven (rode) annotaties en doorhalingen.
Dit document is een register van marktkooplieden die over een tijdelijke vergunning ("losse plaatsen") beschikten op de Ten Katemarkt in Amsterdam-West. Het document weerspiegelt een actieve administratie waarbij gegevens regelmatig werden bijgewerkt. De rode handgeschreven notities duiden op een controle of audit van de marktmeester, waarbij de frequentie van aanwezigheid werd genoteerd (sporadisch, af en toe, geregeld). De "X" achter de artikelen duidt waarschijnlijk op een bevestiging van de activiteit of betaling. Opvallend is de grote variëteit aan goederen: van levensmiddelen zoals verse vis (vaak uit Volendam) en bloemen, tot nicheproducten zoals likdoornzalf, zoolbeslag en eierkloppers. Er zijn diverse personen met typisch Joodse achternamen (o.a. Jacobs, Speyer, Frenkel) woonachtig in de Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Waterlooplein), wat essentieel is voor historisch onderzoek naar de Amsterdamse marktbevolking.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte administratieve lijst met handgeschreven (rode) annotaties en doorhalingen.
| J. Baas | 27-11-99 | 2e Jan Steenstraat 38 hs | 2e.h.artikelen X |
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats 2e
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] Purmerend 22 Juni in Insp. [Stempel/Kenmerk:] Nº 25 / 102 / M. 1939 24/6 [Tekst:] Ondergeteekende vraagt u langs dezer weg om Zaterdags bij zijn kaasverkoop in de Albert Cuijpstraat een assistent te mogen hebben deze is Johannes Bakker geboren 1875 te Ilpendam [Ondertekening:] W Beuse Hugo de Grootstraat 41 Purmerend
# TRANSCRIPTIE [Marginalia linksboven:] onderwerp: straf J. Sas 100.11 [Marginalia rechtsboven:] 37/6474 77/50/4 W. e. m. In bijlage dezer heb ik de eer U te doen toekomen rapporten van de controleurs Schuimer en Velthuijs van mijne dienst, resp. d.d. 15 Juni en 15 Juli j.l., waaruit blijkt, dat J.T. Sas, wonende Th. Ritmeesterstraat 12 I, als personeel in dienst bij de f^a Broedeijer, zich op ...
# TRANSCRIPTIE [Briefhoofd] **HUMUSMESTBEDRIJF A. BAAS** FABRIEKSTERREIN: CENTRALE MARKTHALLEN AMSTERDAM W. KANTOOR: NIEUWE DOELENSTRAAT 9 Bankiers: AMSTERDAMSCHE GOEDEREN-BANK N.V. TELEF. 37544 - 37644 [Handgeschreven in potlood, rechtsboven:] *4 personen* *vrije toegang* *vrijstelling?* [Onleesbare paraaf] [Rode stempel/paraaf: *GVb*?] **No. 53/6/1 M. 1943 1/2** [Handgeschreven/stempel] **AM...
# TRANSCRIPTIE Advies op No 25/102/I M39. [stempel/witruimte] Den Heer Inspecteur [stempel/witruimte] i/h Marktwezen [stempel/witruimte] Alhier. Naar aanleiding van bijgaand verzoek van H. Beuse, pl. 17 q AC, bericht ik U, dat mij geen bezwaar bestaat, dat het verzoek om assistentie door J. Bakker, oud 61 jaar, aan den kaasstal van Beuse wordt ingewilligd. Amsterdam, 29 Juni '39. [Handtekening ...
# TRANSCRIPTIE [Linksboven in kader] BIJBLAD VAN: M. No. 90/29/1 1939 DOORGEZONDEN: 25/5 [Rechtsboven in handschrift] J. de Haas geb 1-1-’07? Zuideinde 151 – Monnikendam pl. 23 Mosplein. [Hoofdtekst in handschrift] ~~Kan niet afgedaan worden beschouwd.~~ [doorgehaald] J. de Haas neemt des Zaterdags een vaste plaats in op de markt Mosplein. Het verzoek van de Eerste Coöp Verb.- Inkoop-Vereenigi...