L. Wins
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
L. Wins was een marktkoopman die actief was op de Waterlooplein, Westerstraat en Lindengracht. In 1941 verzocht hij om toestemming voor een eigen standplaats op het Waterlooplein, maar dit verzoek werd door de inspecteur van marktopzicht negatief beantwoord en door de directeur formeel afgewezen. In 1942 was hij nog wel vermeld in de marktplijst voor textiel op het Waterlooplein.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Handgeschreven verzoekschrift/brief.
* **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek van een burger (L. Wins) aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. De schrijver verzoekt om toestemming om voor één dag met een eigen "staat" (waarschijnlijk bedoeld als standplaats of eigen verkoopmateriaal/kraam) op de markt te mogen staan. * **Stijl en taalgebruik:** De brief is geschreven in een uiterst beleefde, enigszins archaïsche ambtelijke stijl ("Den Weledelen Heer", "uedele", "verschuldigen gevoelens"). Dit was gebruikelijk in de correspondentie met overheidsinstanties in die tijd, waarbij de burger zich nederig opstelde. * **Schrijfstijl:** Het handschrift is een vlot, hellend cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. Er is sprake van een lichte tautologie in de zin "toe te staan (...) te mogen staan", wat erop wijst dat de schrijver mogelijk niet hoogopgeleid was maar wel de juiste formele toon probeerde te treffen. * **Administratieve verwerking:** Het paarse stempel en de handgeschreven code "n.c. Insp." laten zien dat de brief direct in het ambtelijke circuit is opgenomen voor inspectie of beoordeling.
Briefkaart (postkaart).
De voorzijde van deze briefkaart toont een zakelijke correspondentie binnen Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. * **Administratieve verwerking:** De kaart is voorzien van een groot archiefstempel ("M. 1941") van de afdeling Marktwezen, wat duidt op een systematische registratie van inkomende post. De handgeschreven "22/11" is vermoedelijk de datum van ontvangst of verwerking, twee dagen na verzending. * **Postzegel:** De gebruikte postzegel van 4 cent bevat de 'V' van 'Victorie', een propagandamiddel dat door de Duitse bezetter werd geïntroduceerd (waarbij de 'V' stond voor "Duitsland wint voor Europa op alle fronten"). * **Locaties:** De Jan van Galenstraat 14 was het adres van de Centrale Markthallen. De afzender bevindt zich in de Nieuwe Amstelstraat, een straat in het hart van de toenmalige Joodse buurt van Amsterdam.
Ambtsbericht / Adviesnota betreffende marktplaatsvergunning.
* **Inhoud:** Het document is een negatief advies van de inspecteur van marktopzicht betreffende een verzoek van marktkoopman L. Wins. Wins wilde toestemming om een eigen marktkraam (stal) te plaatsen op het Waterlooplein. * **Argumentatie:** De inspecteur voert drie redenen aan voor afwijzing: 1. **Gebrek aan anciënniteit/trouw:** De verzoeker heeft nog maar kort een vaste plek en maakte daar weinig gebruik van. 2. **Logistiek:** Het dagelijks toewijzen van een plek voor een eigen stal is praktisch onuitvoerbaar omdat de beschikbare (vacante) plekken per dag verschillen. 3. **Reglementair:** Het marktterrein is niet bedoeld als opslagplaats voor particuliere kramen. * **Ambtelijke hiërarchie:** Men ziet de procesgang van registratie (stempel 22/11), adviesvorming door de inspecteur (26/11) tot aan de uiteindelijke afwijzing door de chef marktopzicht (5/12). ---
Doorschlag van een getypte brief (officieel schrijven).
* **Inhoud:** De brief is een korte, formele afwijzing. De directeur deelt de heer L. Wins mede dat zijn verzoek, gedaan per briefkaart op 19 november 1941, niet gehonoreerd kan worden. * **Toon:** De toon is afstandelijk en bureaucratisch. Het woord "niet" is onderstreept om de afwijzing te benadrukken. * **Vorm:** Het betreft een doorslag op dun papier, wat gebruikelijk was voor archiefkopieën in die tijd. De handgeschreven notitie bevestigt de verzending op de datum van de brief.
Document
* **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt en de omliggende wijken (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Rapenburg, St. Anthoniesbreestraat). * **Economie:** Het document geeft een gedetailleerd beeld van de kleine middenstand en markthandel in die tijd. Veelvoorkomende artikelen zijn "ongeregeld" (diverse/tweedehands goederen), "visch", "fruit", "textiel" en "garen en band". * **Demografie:** De namen wijzen op een uitsluitend Joodse populatie, met zowel Asjkenazische als Sefardische namen (zoals Montesinos). De geboortedata lopen uiteen van de jaren 1860 tot 1913, wat duidt op een mix van gevestigde handelaren en jongere ondernemers.
Getypte administratieve lijst met handgeschreven correcties.
* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam. Het betreft een register van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam. * **Annotaties:** De rode onderstrepingen en handgeschreven adreswijzigingen (zoals bij L. Wins) wijzen op een actief bijgehouden administratie. De Romeinse cijfers achter de adressen duiden de verdieping aan. * **Codes:** In de rechterkolom staan de letters T, A en L. De precieze betekenis kan variëren per register, maar vaak staat 'T' voor 'Toestemming' of 'Toegewezen'. De handgeschreven 'x' achter sommige namen suggereert een extra controle of een specifieke statuswijziging. * **Adrescorrecties:** Opvallend is de wijziging bij L. Wins naar de Nieuwe Amstelstraat 18, een adres in het hart van de toenmalige Jodenbuurt.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst - Waterlooplein
| L. Wins | 10- 4-1877 | Nw. Amstelstraat 18 II | textiel |
Administratieve lijst - Dapperstraat
| L.Wins | 10-4-77 | Nw.Amstelstraat 18 II | Waterlooplein | 19-1-42 |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats aterlooplein 19-1-42
Waterlooplein — standplaats textiel
Relevante Archieffragmenten
| G. Wins | K. Amstelstraat 14 ^II | | 27 | 180 | S W Menburg | Krugerplein. 34. | | 27 | 182 | A Worms | B Viljoenstraat 11 | | 19 | 172 | | | ### Rechterpagina (Pagina 1)
(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa
# TRANSCRIPTIE W. L. M. te zijner aanzien zal nemen. [Paraaf, mogelijk 'DD' of 'SJ']
# TRANSCRIPTIE [Gecentreerd getypt] den heer L.Jansen, Prinsengracht 8 I A l h i e r (C)
# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...