W. Eveleens

Getypte brief (vermoedelijk een doorslag voor het archief).

* **Inhoud:** De brief betreft een officiële berisping en voorwaardelijke sanctie aan het adres van marktkoopman W. Eveleens. Hij heeft op zaterdag 7 december 1940 de Albert Cuypmarkt niet tijdig verlaten, wat een overtreding is van het marktreglement. * **Sanctie:** De opgelegde straf is een ontzegging van het recht op een marktplaats voor de duur van één dag. Deze straf is echter voorwaardelijk met een proeftijd van één jaar. * **Stijl en Spelling:** Het document hanteert een formele, ambtelijke toon. Opvallend is het gebruik van de letter 'y' waar men tegenwoordig 'ij' zou verwachten (bijv. *My*, *tydstip*, *voorwaardelyk*), wat kenmerkend is voor bepaalde schrijftradities in die periode. * **Juridische grondslag:** Er wordt specifiek verwezen naar artikel 39 lid 1 van het "Reglement op de Markten".

Brief (verzoekschrift)

* **Kern van de brief:** De briefschrijvers, Heids en Eveleens, verzoeken om een tijdelijke ontheffing van hun vaste standplaats op de markt en om vrijstelling van de bijbehorende kosten (marktgeld en verlichting). * **Argumentatie:** 1. De economische omstandigheden op de markt zijn verslechterd door "verschillende maatregelen". 2. Zij zien zich genoodzaakt om in het buitenland werk te zoeken om hun gezin te kunnen onderhouden. 3. Zij ervaren het als onrechtvaardig ("onregt") om te moeten betalen voor een standplaats en faciliteiten (licht) die zij op dat moment niet gebruiken. * **Toon:** De brief is formeel en beleefd ("beleefd verzoeken", "Hoogachtend"), maar bevat ook een duidelijke uiting van onvrede over het uitblijven van een eerdere reactie en de vermeende onredelijkheid van de heffingen. * **Schrijfwijze:** Het document bevat diverse verouderde spellingen en grammaticale constructies die typerend zijn voor die periode (zoals "voorloopig", "mogh", "onregt", "buiten land").

Brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt groentenhandelaar W. Eveleens om twee gunsten van het gemeentebestuur vanwege zijn aanstaande vertrek. Ten eerste vraagt hij om zijn vaste standplaats op de Albert Cuypmarkt (tegenover nummer 88) aan te houden ("vrijhouding") tijdens zijn afwezigheid. Ten tweede vraagt hij om vrijstelling van de betaling van het marktgeld voor diezelfde periode. De toon van de brief is formeel en onderdanig, passend bij de tijd en de hiërarchische verhouding tussen burger en overheid. De schrijver vraagt zich af of de geadresseerde zelf de beslissingsbevoegdheid heeft, of dat hij zich tot het college van Burgemeester en Wethouders (B-W) moet wenden.

Document

De schrijver van de brief, groentenhandelaar W. Eveleens, reageert op een eerdere brief (van 26 oktober) betreffende zijn marktstandplaats aan de Albert Cuypstraat in Amsterdam. De kern van zijn schrijven is de mededeling dat hij zich heeft aangemeld voor "dienstneming" om aan Duitse zijde tegen het communisme te vechten. Hij verzoekt om het behoud van zijn standplaats voor onbepaalde tijd gedurende zijn afwezigheid. De tekst is doordrenkt van nationaalsocialistisch jargon en ideologie. Eveleens gebruikt de NSB-groet "Hou Zee", refereert aan de W.A. (de Weerbaarheidsafdeling, de paramilitaire tak van de NSB) als een instantie die hem kan helpen zijn rechten te herstellen, en uit scherpe kritiek op het "democratiese markt wezen". De schrijver identificeert zichzelf expliciet als een "vassist" (fascist). De grammaticale fouten en de fonetische spelling van woorden als 'vassist' duiden op een schrijver die ideologisch gedreven is, maar mogelijk beperkt geschoold.

Achterzijde van een gecensureerde envelop uit de Tweede Wereldoorlog.

* **Afzender/Bestemming:** De tekst op de achterzijde vermeldt de gegevens van W. Eveleens uit Amsterdam. De toevoeging "Berlijn & streek, Neuköln, Duitsland" suggereert dat de brief bestemd was voor het Berlijnse district Neukölln, of dat dit de herkomst van de correspondentie betreft. * **Censuurkenmerken:** De brief is gecontroleerd door de Duitse militaire censuur. De papieren strip met "Geöffnet" (Geopend) werd aangebracht nadat de brief voor inspectie was geopend en weer was dichtgeplakt. * **Locatie van controle:** De kleine letter **'c'** in de ronde stempels staat voor de *Auslandsbriefprüfstelle* in **Keulen** (Köln). Post vanuit Nederland naar Duitsland (en vice versa) werd vaak via dit kantoor gecontroleerd. * **Inspectienummer:** Het getal '106' is waarschijnlijk het persoonlijke stempelnummer van de individuele censor die de brief heeft gecontroleerd.

Div. bylagen (w.o. teek).

Eendrachtstr. 9 hs V 4.5.13 J 010723 J.Elsas Blasiusstr.122 IIIV 1.7.23 J 190822 S.v.Emrik Zwanenb.wal 34 hs V 19.8.22 J 010321 H.v.Engel Pythagorasstr.49 hsV 1.3.21 J 120123 S. Erwteman Duivelandstr.27 hs 12.1.23 J 67724 SW S.Frankenhuis Maritzstr.19 III V 9.12.00 * = geb.datum

&nbsp; <u>Weekmarkten:</u>

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (verzoekschrift). * **Datum:** 28 oktober 1941. * **Afzender:** W. Eveleens, Groentenhandelaar. * **Locatie afzender:** 1ste Jan Steenstraat 29 I, Amsterdam (bedrijfsadres: Albert Cuypstraat t.o. 88). * **Ontvanger:** Onbekend, waarschijnlijk een ambtenaar van de afdeling Marktwezen of de Gemeente Amsterdam. * **Kenmerken:** Handgeschreven op...

Antw. op No.489 P.W. dd. 7 Juli 1939. Den Heer Wethouder P.W.