21 november 1941 W. Eveleens (groentenhandelaar) Noot: De originele spelling, interpunctie en doorhalingen zijn zo nauwkeurig mogelijk overgenomen.

[Rechtsboven:]
Amsterdam 21/11 1941

[Linksboven:]
38/54

Mijnheer
Naar aanleiding van u schrijven van
26/10 deel ik u mede dat ik het zeer
op prijs zou stellen als u mij voor
onbepaalde tijd zoo lang als mijn
dienstneming duurt ~~met~~ met duitsland
tegen het kommunisme.
anders hoop ik na den oorlog
mijn standplaats met behulp
van nering en ambacht des
noods met hulp van W.A.
terug te krijgen want het
democratiese markt wezen
schijnt zoonder f 135 per week van
een vassist die tegen kommunisme
strijd niet te kunnen bestaan

Hou Zee
W. Eveleens.
1ste Jan Steenstraat 29 I Amsterdam

[Stempel linksonder:]
GROENTENHANDEL
VAN
W. EVELEENS
Alb. Cuypstraat voor 88 De schrijver van de brief, groentenhandelaar W. Eveleens, reageert op een eerdere brief (van 26 oktober) betreffende zijn marktstandplaats aan de Albert Cuypstraat in Amsterdam. De kern van zijn schrijven is de mededeling dat hij zich heeft aangemeld voor "dienstneming" om aan Duitse zijde tegen het communisme te vechten. Hij verzoekt om het behoud van zijn standplaats voor onbepaalde tijd gedurende zijn afwezigheid.

De tekst is doordrenkt van nationaalsocialistisch jargon en ideologie. Eveleens gebruikt de NSB-groet "Hou Zee", refereert aan de W.A. (de Weerbaarheidsafdeling, de paramilitaire tak van de NSB) als een instantie die hem kan helpen zijn rechten te herstellen, en uit scherpe kritiek op het "democratiese markt wezen". De schrijver identificeert zichzelf expliciet als een "vassist" (fascist). De grammaticale fouten en de fonetische spelling van woorden als 'vassist' duiden op een schrijver die ideologisch gedreven is, maar mogelijk beperkt geschoold. Deze brief moet worden gezien in de context van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) en specifiek de periode na de Duitse inval in de Sovjet-Unie (juni 1941). De strijd tegen het "Bolsjewisme" werd door de bezetter en de NSB gepresenteerd als een kruistocht voor de Europese beschaving, waarvoor vele Nederlandse vrijwilligers werden geworven voor het Oostfront.

De Albert Cuypmarkt was in 1941 een toneel van grote spanningen. Joodse marktkooplieden werden in deze periode stelselmatig van de markt geweerd en vervolgd. Collaborateurs en NSB-leden probeerden vaak te profiteren van de nieuwe orde om hun eigen economische belangen veilig te stellen. De brief illustreert de directe link tussen individuele politieke collaboratie en de hoop op sociaaleconomische bevoordeling (het behoud van de standplaats) binnen het nationaalsocialistische systeem. W. Eveleens NSB