J.H. Tuntler

Krantenknipsel (verslag van een actuele gebeurtenis).

* **Narratieve stijl:** Het artikel is geschreven in een zeer dramatische, bijna literaire stijl ("stentorstem", "gruwelijk letsel", "moedige gedrag"). Het gebruikt de tegenwoordige tijd om de spanning te verhogen tijdens de beschrijving van de redding. * **Focus op de techniek:** Er is veel aandacht voor de specifieke reddingsmethode: het springzeil. Het feit dat de brandweerlieden de hulp van omstanders (burgers) nodig hadden om het zeil strak te houden, wordt gepresenteerd als een teken van gemeenschapszin. * **Oorzaak en gevolg:** De tekst legt de schuld van de brand indirect bij een menselijke fout (het verkeerd bedienen van een petroleumlamp door de zus van de marktkoopman), wat typerend is voor die tijd om een waarschuwend element aan het nieuws toe te voegen.

Officiële oproep / circulaire.

* **Inhoud:** De brief is een dringende oproep aan organisaties om onder hun personeel of leden vrijwilligers te werven voor de 'Bloedtransfusiedienst voor Oorlogstijd'. De directeur benadrukt dat eerdere oproepen in kranten onvoldoende resultaat hebben opgeleverd en dat voorbereiding in vredestijd essentieel is om toekomstige oorlogsslachtoffers te kunnen redden. * **Doelgroep:** Er wordt specifiek gezocht naar gezonde volwassenen die niet direct voor militaire dienst kunnen worden opgeroepen: vrouwen en mannen die niet dienstplichtig zijn. * **Toon:** De toon is formeel, urgent en pragmatisch. Het benadrukt de eenvoud van de procedure (slechts enkele druppels bloed voor de test) om drempels weg te nemen. * **Administratieve details:** Er wordt gewerkt met standaardlijsten die door de GG&GD verstrekt en later weer opgehaald worden, wat duidt op een grootschalige, georganiseerde wervingscampagne.

Getypte brief/circulaire (pagina 2).

De tekst op deze tweede pagina van een brief bevat instructies voor de administratieve afhandeling van ziektegevallen en hersteldmeldingen. De kernpunten zijn: * **Termijnen:** Formulieren moeten wekelijks, maar uiterlijk 14 dagen na herstel, worden ingestuurd naar het bureau van de G.G.D. * **Prioriteit:** De informatievoorziening aan controlerende artsen mag onder geen beding vertraging oplopen (extra onderstreept in de tekst). * **Proefperiode:** Er loopt een proef waarbij ook de "verloren werktijd" genoteerd moet worden. De directeur vraagt om een evaluatie van de extra werklast die dit met zich meebrengt na 30 september. * **Ingangsdatum:** De nieuwe werkwijze gaat in op 1 augustus. * **Correcties:** In de laatste alinea is de zinsnede "Ik zend U van dezen brief" met paars potlood of inkt doorgehaald en onderstreept, wat duidt op een wijziging of nadruk bij de verzending.

Getypte briefpagina (pagina 2).

Dit document is de tweede pagina van een circulaire of instructiebrief, verzonden door de directeur van een Gemeentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst (G.G.D.). De kern van de tekst betreft administratieve voorschriften rondom ziekteverzuim en hersteldmeldingen. Er wordt gesproken over een "proef" waarbij een nieuw gegeven geregistreerd moet worden: de "verloren werktijd" op de hersteldmelding. De directeur vraagt om een evaluatie van de extra administratieve last die dit met zich meebrengt na afloop van de proefperiode op 30 september. Verder wordt de nadruk gelegd op een tijdige verzending van rapportages naar controlerend artsen, wat expliciet is onderstreept om het belang aan te geven.

Notulen (verslag) van een vergadering.

* **Kern van de bespreking:** De commissie overlegt over de ruimtelijke ordening en de belangen van Amsterdam bij de aanleg van de "Zuidelyke polders" (de huidige Flevopolder). Er wordt gezocht naar een directe lijn van overleg met de landelijke Dienst der Zuiderzeewerken om achteraf kritiek te voorkomen. * **Belangrijke spelers:** Ir. C.J. Neiszen (Wethouder PW Amsterdam), de Secretaris-Generaal van Waterstaat en Ir. V.J.P. de Blocq van Kuffeler (destijds een sleutelfiguur bij de Zuiderzeewerken). * **Tijdlijn:** Er wordt gesproken over een start van de Zuidwestelijke polder over ongeveer 7 jaar (ca. 1948). Dit is een interessante inschatting midden in de oorlogstijd. * **Prioriteiten:** Het document vermeldt expliciet dat het "agrarisch belang" de hoofdzaak blijft, maar dat Amsterdam haar eigen belangen (zoals hygiëne en stedebouw) veilig wil stellen.

Getypte notulen of een ambtelijk verslag (pagina 4).

Dit document verslaat een bespreking over de volksgezondheid in Amsterdam en omgeving in relatie tot grootschalige infrastructurele projecten. De kernpunten zijn: 1. **Malaria en Waterbeheer:** Er is grote zorg over de toename van malaria in Amsterdam-Noord. De overgang van zout naar brak of zoet water door de Zuiderzeewerken beïnvloedt de populatie van de *anopheles*-mug (malariamug). Men vreest dat het lozen van brak water uit nieuwe polders de situatie zal verergeren. 2. **Verzilting:** Er is een spanningsveld tussen de gewenste daling van het zoutgehalte (na de afsluiting van de Zuiderzee) en de mogelijke stijging door de uitmaling van de nieuwe Zuidelijke polders (de huidige Flevopolder). 3. **Luchtvaart en Infectieziekten:** De rol van de G.G.D. bij luchthavens (Schiphol en een destijds overwogen vlieghaven in het IJmeer) wordt benadrukt, met name wat betreft het toezicht op 'exotische ziekten' die door reizigers meegebracht kunnen worden. 4. **Arbeidsomstandigheden:** De noodzaak voor medische keuringen van Amsterdamse arbeiders die in de nieuwe polders gaan werken wordt aangehaald. ---

Officieel afschrift (mededeling) van de Gemeentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst (G.G.D.) Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document betreft een administratieve mededeling over de openingstijden van de spreekuur-controle voor gemeentepersoneel. De directeur van de G.G.D. laat weten dat de medische controles op zaterdag 27 december 1941 (de dag na Tweede Kerstdag) gewoon volgens het reguliere rooster van werkdagen zullen plaatsvinden. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven tekst onderaan geeft aan dat deze specifieke kopie was bedoeld voor de medewerkers van de hoofdkantoren. Verschillende parafen en het paarse "Gezien"-stempel tonen aan dat de mededeling door de betreffende afdelingen is ontvangen en verwerkt. * **Toon:** De tekst is zakelijk, formeel en direct, passend bij een ambtelijk schrijven uit die periode.

Dienstbrief.

* **Kern van de correspondentie:** De Bloedtransfusiedienst heeft hulp nodig van de directie van het Marktwezen om te achterhalen welke van hun ambtenaren zich als bloeddonor hebben opgegeven. * **Administratieve uitdaging:** De brief onthult een beperking in de toenmalige administratie van het Rode Kruis: donateurs stonden enkel op alfabetische volgorde geregistreerd, waardoor het onmogelijk was om een lijst te genereren op basis van werkgever of beroepsgroep. * **Urgentie:** De handgeschreven aantekening "Spoed" en de snelle doorlooptijd (ontvangst geregistreerd op 6 september, actie uitgezet op 14 september) wijzen erop dat de bloedvoorziening tijdens de oorlogsjaren een hoge prioriteit genoot. * **Ambtelijke hiërarchie:** De brief is ondertekend door Dr. J.H. Tuntler, een prominente figuur in de Amsterdamse volksgezondheid, wat het gewicht van het verzoek onderstreept. De interne notities tonen aan hoe dergelijke verzoeken naar de afdelingshoofden ("chefs afd.") werden doorgeleid voor uitvoering.

Besluit (uittreksel/extract) van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document is een officieel besluit van de (tijdens de bezetting door de Duitsers aangestelde) burgemeester van Amsterdam, Edward Voûte. Het markeert de formele transformatie van het gebouw van de "Joodsche Invalide" aan het Weesperplein naar een algemeen gemeentelijk ziekenhuis, genaamd het "Centraal Ziekenhuis". De administratieve inbedding van dit nieuwe ziekenhuis wordt direct geregeld: de administratie wordt ondergebracht bij de bestaande structuren van het Wester Gasthuis, op een vergelijkbare wijze als bij het Binnengasthuis. Dr. J.H. Tuntler, een bekende figuur in de toenmalige Amsterdamse volksgezondheid, wordt aangesteld als waarnemend directeur. Het besluit werkt met terugwerkende kracht vanaf 14 februari 1944, wat suggereert dat de feitelijke ingebruikname al had plaatsgevonden voordat het papierwerk was afgerond.

# TRANSCRIPTIE **Verhoor van den verdachte J. VLEESDRAAGER.**

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer

# TRANSCRIPTIE den heer J.J.de Kort-Halli, Lindengracht 336 _A_L_H_I_E_R_(C).

# TRANSCRIPTIE J. H. J. Dogger 3d | 6 - 7 - 8 Sept | Kamhasti Drukker 3d | 6 - 7 - 8 Sept | " Lobbes 3d | 13 - 14 - 15 Oct | Petroleum _________________________________________________________________

½ C | 20-1-09 | Lange Houtstr. 24 A II - | x M.W. 9/11 42 [p. post] | | 25 | 56 Stodel S. | ½ Z | 30-9-84 | Rapenburgerstr. 79 I - - | x J.R. | [Linksonder handgeschreven:] *Gmt*