B. Appel

Statistiek-controle formulier voor de aanvoer van goederen.

Dit document is een officieel inspectierapport van de Centrale Markt in Amsterdam. Het doel van de controle was om te verifiëren of de door de tuinder (A.A.J. Ruhé uit Osdorp) opgegeven hoeveelheden groenten op de statistiekbon overeenkwamen met de daadwerkelijke aanvoer. Uit de controle bleek dat de tuinder aanzienlijk minder had opgegeven dan hij in werkelijkheid aanvoerde: * **Andijvie:** 56 kg meer aangevoerd dan opgegeven (23 kratten i.p.v. 15). * **Wortelen:** 8 bosjes meer aangevoerd (11 kratten i.p.v. de opgegeven 80 bosjes). * **Boerenkool:** 7 kg meer aangevoerd (12 kratten i.p.v. 11). Het document bevat diverse handtekeningen van de controleur, de chef en de bedrijfschef, wat wijst op een strikte administratieve procedure. De handgeschreven notitie "Waarschuwing" onderaan suggereert dat deze overtreding werd afgedaan met een officiële berisping.

Administratieve kaart van de marktdienst (oproeping/waarschuwing)

Dit document is een officiële vastlegging van verzuim door een marktkoopman, de heer B. Appel. Uit de kaart blijkt dat de betrokkene op de markt in de Westerstraat (Amsterdam) een vaste standplaats had (nummer 106), maar deze niet regelmatig bezette. De chronologie is als volgt: 1. **15 oktober 1940:** Eerste officiële waarschuwing. 2. **11 en 13 december 1940:** Oproepingen om te verschijnen voor de marktdienst wegens aanhoudend verzuim. 3. **13 december 1940:** De inspecteur noteert dat de koopman verzoekt om nog één dag vrijstelling (voor 16 december) en belooft daarna weer trouw aanwezig te zijn. Dit verzoek wordt geaccepteerd ('acc.'). 4. **20 december 1940:** Het dossier wordt (voorlopig) gesloten en opgeborgen.

Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).

Het document is een administratieve lijst van de Amsterdamse marktdienst. Het bevat de namen van 67 kooplieden die worden afgevoerd van hun standplaatsen op diverse Amsterdamse markten (waaronder de Joubertstraat, Gaaspstraat en het Waterlooplein). Per persoon zijn de geboortedatum, het woonadres, de marktlocatie en de handelswaar genoteerd. De lijst getuigt van een strikte bureaucratische vastlegging van vergunningmutaties. Opvallend is het gebruik van aanhalingstekens (") om herhaling van marktlocaties en artikelen aan te duiden.

Getypte lijst van marktkooplieden.

* **Demografie:** De lijst bevat namen van personen die nagenoeg allemaal van Joodse afkomst zijn. De geboortedata lopen uiteen van 1874 (B. Rozelou) tot 1920 (E. de Leeuw), wat wijst op een brede leeftijdsgroep die actief was in de handel. * **Geografie:** De woonadressen concentreren zich in de bekende Amsterdamse wijken waar veel Joodse burgers woonden, zoals de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg), de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tilanusstraat, Blasiusstraat) en de Rivierenbuurt (Rijnstraat, Lekstraat). * **Economie:** De verhandelde artikelen laten een divers beeld zien van de marktsector: textiel, manufacturen, verse eetwaren (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) en huishoudelijke artikelen. * **Administratieve bijzonderheden:** De optelsom onderaan is cruciaal. Het toont aan dat er 271 plaatsen zijn toegewezen ("uitgereikt"), terwijl er in eerste instantie slechts 254 beschikbaar waren, wat resulteert in een tekort of overschot van 17 plaatsen (mogelijk extra plekken die buiten het reguliere raster werden gecreëerd).

Administratieve lijst van marktkooplieden (mutatielijst).

* **Structuur:** Het document is een tabel met vijf kolommen, hoewel de kolommen niet met lijnen zijn gescheiden. Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van aanhalingstekens (") om herhalingen van marktlocaties of handelstypen aan te geven. * **Handschrift:** Het betreft een vlot, zakelijk kantoorschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. Namen en adressen zijn duidelijk leesbaar, met specifieke aanduidingen voor verdiepingen (bijv. III of h voor huis). * **Gegevens:** De lijst bevat een grote diversiteit aan producten, variërend van dagelijkse levensmiddelen (groenten, vis) tot textiel en luxeartikelen (zeemleer, dassen). * **Locaties:** De genoemde markten zijn de Jonkerstraat (een zijstraat van de Jodenbreestraat), Gaaspstraat en het Waterloopplein. Dit zijn locaties in Amsterdam met een sterke historische link naar de Joodse gemeenschap.

Document

* **Administratieve Structuur:** De lijst is georganiseerd in vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel. Aan de voet van de pagina staat een berekening van de totale capaciteit van de marktstandplaatsen. De beschikbare capaciteit (240 met een 20% marge) komt uit op 288 plaatsen, waarvan er 271 zijn toegewezen, met een overschot van 17. * **Artikelen:** Er is een breed scala aan koopwaar zichtbaar, variërend van eerste levensbehoeften (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) tot textielwaren (manufacturen, kanten, mode-artikelen) en huishoudelijke artikelen. * **Geografie:** De adressen bevinden zich uitsluitend in Amsterdam, met een sterke concentratie in wijken als de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg, Jodenbreestraat), de Pijp (Albert Cuypstraat, Van Woustraat) en Amsterdam-Oost (Tilanusstraat, Retiefstraat, Blasiusstraat).

# TRANSCRIPTIE -4- B. AARDAPPELVERVOER. 1. De Afdeeling "Bestellingen" van de V.B.N.A., Hr.Bouwman, Den Haag.

# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] **BIJBLAD VAN:** **M. * No.** 85/20/1 **193**9 **DOORGEZONDEN:** 11/2 [Rechtsboven:] 717 A. v. Engel - Kleerekoper. pl. no. 117 Dapperstraat. [Midden:] Opbergen Zie verklaring plaatshouder Hr. Renz inz. eigen materiaal overneming 1-3-39 de Boer [Rechts midden:] 13-2-39 de Boer [Rechtsonder:] Verklaring door A.v. Engel getekend J.R.

# TRANSCRIPTIE Dapperstraat [tab] 15 Aug: 1939 Den Heer <u>Inspecteur</u> Hierbij zou ik U in overweging willen geven, het verzoek van Dhr: L.v. Collem pl: n: 133, om alleen voor zaterdag assistentie te mogen hebben, toe te staan tot hulp bij den verkoop en toezicht te houden op het stelen. Naam assistente [tab] Marktopz: C. Prins [tab] J. Benz geb: 25 Juni 1921 Wytenbachstr: 61

# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] BIJBLAD VAN: M. No. 28/18/1 193.9. DOORGEZONDEN: 11/2 [Rechtsboven, handgeschreven:] 710 [Hoofdtekst, handgeschreven:] R. Menist - Appelboom pl. no. 47 Dapperstr. S. Menist pl. no. 248 Westerstr. Kan m.i. als afgedaan worden beschouwd. Plaats Dapperstraat wordt m.i.v. 6/2 '39 wegens wanbetaling ingetrokken. Plaats Westerstraat idem m.i.v. 13/2 '39. Inschri...

# TRANSCRIPTIE **[Stempel linksboven]** BIJBLAD VAN: M. No. 25/9/1 1941 DOORGEZONDEN: 9/1-'41 **[Hoofdtekst handgeschreven]** B. Clarenburg - Hijman plaats 279 Alb. Cuypstraat (ook: pl 22 Dapperstraat en Waterlooplein) Aan B. Clarenburg-Hijman m.i. worde bericht dat zij haar plaats op de markt aan de Alb. Cuypstraat geregeld, d.w.z. twee maal per week moet innemen daar anders de plaats wordt ing...