AI-Synthese 33

J.R. Schrama was een aardappelgrossier die in 1940 een rijvergunning aanvraagde samen met Hoogesteger, Pennings en Kunst. In 1942 werd hij genoteerd op de Waterloopleinmarkt, hoewel de specifieke standplaats onbekend is. Hij gebruikte luxe auto's en was betrokken bij de distributie van benzine en benzogas tijdens de bezetting.

Lotgevallen

1940 rijvergunning Aanvraag rijvergunning en extra benzinetoewijzing voor luxe auto's
1942 registratie Genoteerd in distributie-inventarisatie op Waterlooplein op Waterloopleinmarkt

Relaties

Hoogesteger (zakenpartner) Pennings (zakenpartner) Kunst (zakenpartner)

Handel

aardappelen Waterloopleinmarkt
aardappelenrijvergunningluxe autobenzineWaterloopleinmarkt
Gebaseerd op 5 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-328 | Pagina 149 | 1940

Doorslag van een getypte brief/memo.

* **Inhoud:** Het document betreft een verzoek aan de Rijkshoofdinspecteur van het Verkeer om rijvergunningen en extra benzinetoewijzingen te verlenen aan een groep aardappelgrossiers. De afzender beargumenteert dat deze ondernemers, ondanks het gebruik van "luxe auto's" (personenwagens), essentieel zijn voor hun bedrijfsvoering. * **Administratieve details:** Er wordt verwezen naar een telefonisch overleg met een zekere heer Berendes. De lijst bevat namen, adressen en de toenmalige provinciale kentekens (beginnend met de 'G' van Noord-Holland). * **Schaarste:** Het document illustreert de directe gevolgen van de schaarste aan brandstof aan het begin van de bezetting. Er wordt gesproken over specifieke hoeveelheden benzine in liters ("l."), waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen de reguliere toewijzing vanuit Haarlem en een gevraagde "aanvulling". * **Handgeschreven annotaties:** De aantekeningen bovenin en in de kantlijn wijzen op het interne verwerkingsproces bij de ontvangende of verzendende instantie.

Archief 745 | 745-328 | Pagina 150 | 1940

Handgeschreven brief/notitie (waarschijnlijk een kopie of concept van uitgaande correspondentie).

Het document is een zakelijke correspondentie waarin de schrijver refereert aan een gesprek met een zekere heer Berendes. Er wordt een lijst van vier personen (C. Hoogesteger, H. Pennings, J.R. Schrama en C. Kunst) overlegd die werkzaam zijn als aardappelgrossiers. De schrijver pleit ervoor dat deze personen een rijvergunning krijgen voor hun "luxe auto's". Opvallend zijn de "G."-nummers achter de adressen; dit zijn de toenmalige telefoonnummers (waarbij de G staat voor het betreffende district of de centrale). De spelling "meening" met dubbel 'e' is conform de spelling-Marchant die tot 1947 officieel was.

Archief 745 | 745-328 | Pagina 151 | 1940

Handgeschreven administratieve notitie/lijst.

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een vlot, 20e-eeuws cursief handschrift. Het gebruik van de "l." afkorting voor liters en de specifieke terminologie wijst op een ambtelijke of logistieke context. * **Geografie:** De locaties bevinden zich in de regio Amsterdam en de Haarlemmermeer (Van Baerlestraat, Sloterweg, Hoofddorp, Halfweg). De toewijzingen worden centraal vanuit Haarlem geregeld. * **Sleutelbegrippen:** * *Toewijzing:* De officieel vastgestelde hoeveelheid brandstof. * *Aanvulling:* Een extra hoeveelheid bovenop de standaard toewijzing. * *Grossier:* Een groothandelaar (in dit geval A. Troost), wiens gegevens blijkbaar al bekend zijn bij een zeker "Heer Beerends". * **Getallen:** Er worden specifieke hoeveelheden genoemd (60 l, 300 l, 500 l, 600 l, 1000 l), wat duidt op zakelijk of agrarisch gebruik (gezien de adressen in de Haarlemmermeer).

Archief 745 | 745-377 | Pagina 443 | 1942

Administratief overzicht (grootboekblad) van brandstoftoewijzing en -verbruik.

* **Doel van het document:** Het bijhouden van de distributie en het werkelijke verbruik van "Benzogas" per individuele afnemer. Dit was een essentieel onderdeel van de rantsoenering tijdens de bezetting. * **VBNA:** De afkorting VBNA staat voor *Vloeibaar Butaan- en Aardgas*. In het document valt op dat veel verbruikscijfers verwijzen naar "zie v.d. Vlugt" (met name naar M. v.d. Vlugt aan de Jan van Galenstraat 16). Dit suggereert dat v.d. Vlugt fungeerde als een centraal distributie- of vulpunt voor een groep gebruikers. Het enorme verbruik van v.d. Vlugt zelf (4500 $m^3$ en 3010 $m^3$) bevestigt dit. * **Scherpe Rantsoenering:** Er is een duidelijke trend zichtbaar: in de tweede periode (augustus-september) is de toewijzing voor bijna iedereen fors verlaagd (meestal van 500 naar 180 $m^3$), wat wijst op toenemende schaarste en strengere controle door de bezetter. * **Uitzonderingen:** Bij J.J. Sol staat de opmerking "Auto verkocht aan Tabel Zijlstr.", wat verklaart waarom er geen verbruik meer is in de tweede periode. ---

Archief 745 | 745-368 | Pagina 517 | 1942

Document

Dit document is een inventarisatie van transportmiddelen in gebruik bij de tuinbouwsector rondom Amsterdam. Het onderscheid tussen benzineauto's en "Gasgas-auto's" (waarschijnlijk een verschrijving voor houtgas- of generatorauto's) duidt op een periode van brandstofschaarste. In de lijst vallen de vele adressen aan de **Sloterweg**, **Akerweg** en **Osdorperweg** op. Dit waren de belangrijkste tuinbouwgebieden die Amsterdam destijds van verse groenten voorzagen (de voormalige gemeente Sloten). De lijst bevat specifieke details zoals het laadvermogen (variërend van 1500 tot 4000 kg), wat essentieel was voor de logistieke planning van de voedselvoorziening. De opmerking over de paraatheid (6 uur van tevoren melden) wijst op een centraal gecoördineerde inzet, mogelijk in het kader van de distributie tijdens de bezettingsjaren. ---

Koopliedenlijsten

Bron: 745-368.md | 1942

Waterlooplein

Relevante Archieffragmenten

40 | 180 | 180 | | C. J. Weerdenburg | Sloterweg 1012 | - | - | 180 | 180 | | G. J. Schrama | Spaarnw. weg 545 H'meer | - | - | 180 | 137. | **Amsterdam, 19.9.42** [Handtekening/Paraaf] [Stempel: G. v. Vlugt]

Relevantie: 80%
Archief 745 | 745-403 | Pagina 493 | 1943

# TRANSCRIPTIE J.G. Overkamp [rechtsboven:] pers. bew. A 35/623317 geb. 25/3 '91 Rozenstraat 50 ^II

Relevantie: 79%
Archief 745 | 745-315 | Pagina 29 | 1940

# TRANSCRIPTIE afz. J. E. Schrandt Corn. Anthoniszstr 49 II Amsterdam. Z.

Relevantie: 79%

| 180 | | Fa G. M. Ruha | Sloterpolder 325 | 500 - | 500 | 180 - | 240 | | H.G. Schrama | Hoofdweg 56 H'meer | 500 - | 150 | 180 - | 30 | ### [Rechterzijde tabel]

Relevantie: 78%
Archief 745 | 745-342 | Pagina 246 | 1941

# TRANSCRIPTIE **Verhoor van den verdachte J. VLEESDRAAGER.**

Relevantie: 78%