AI-Synthese 34

S. Wolff was een ijscoman in Amsterdam. In 1943 werd hij ingedeeld bij de Werkverschaffing op de Uilenburg. In 1942 verloor hij zijn baan bij de Werkverruiming in Vledder. Hij woonde in 1940 op de Achtergracht 43. Zijn handel bestond uit ijs, maar de specifieke markten waar hij actief was (Westerstraat, Uilenburg, Lindengracht) worden in de bronnen alleen als inspectiepunten of werkverschaffingslocaties genoemd, niet als zijn vaste verkoopstand.

Lotgevallen

1940 woonadres Woonde op Achtergracht 43
1942 ontslag Ontslag uit Werkverruiming in Vledder
1942 conflict Klaagde over een 'familiekar' die op zijn gehuurde staanplaats stond
1943 werkverschaffing Ingeschreven bij Werkverschaffing op de Uilenburg op Uilenburg

Relaties

onbekende familielid (familielid) mijn vrouw (echtgenote)

Handel

ijs Uilenburg (Werkverschaffing)
ijsijscomanWerkverschaffingWerkverruimingVledderUilenburg
Gebaseerd op 6 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-330 | Pagina 78 | 1940

Adreszijde van een brief of envelop.

* **Handschrift:** Het betreft een verzorgd, zwierig Latijns cursiekschrift. De letters zijn vlot geschreven door een geoefende hand. * **Inhoud:** De tekst bevat de adressering van een brief. De toevoeging "meest Hoogacht." (waarschijnlijk een afkorting voor "Met de meeste Hoogachting" of als aanhef "Hoogachtbare") getuigt van een formele of respectvolle relatie tussen de afzender en de ontvanger. * **Adressering:** De term "Alhier" werd gebruikelijk gehanteerd wanneer de brief binnen dezelfde stad werd verzonden als waar de afzender zich bevond. * **Conditie:** Het papier vertoont duidelijke vouwlijnen. De tekst op de achterzijde (de eigenlijke brief) schijnt sterk door, wat duidt op dun papier of een type inkt dat in de loop der tijd dieper in de vezels is getrokken.

Archief 745 | 745-363 | Pagina 289 | 1941

Handgeschreven brief (klacht/verzoekschrift).

* **Inhoud:** De schrijver, S. Wolff, beklaagt zich over een "familiekar" die elke avond rond half zes (wanneer het winkelpersoneel klaar is) op zijn of haar gehuurde staanplaats gaat staan. Ondanks herhaalde waarschuwingen weigert de eigenaar van de kar te vertrekken. Wolff benadrukt dat hij/zij wekelijks betaalt voor deze staanplaats en dat de situatie financiële schade berokkent. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in een wat formeel, maar grammaticaal eenvoudig Nederlands met verouderde spelling ("famielie", "Teekene"). De zinsbouw is doorspekt met spreektaal-elementen. * **Paleografie:** Het handschrift is een vlot krulschrift, typerend voor het midden van de 20e eeuw, en over het algemeen goed leesbaar.

Archief 745 | 745-372 | Pagina 392 | 1942

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Schrijver en Toon:** De brief is geschreven door S. Wolff, een ijscoman uit Amsterdam. De toon is uiterst beleefd en nederig ("WelEdel Heer", "zoo vrij U te schryve"), wat gebruikelijk was voor correspondentie met autoriteiten in die tijd, zeker voor iemand uit een lagere sociale klasse. Het taalgebruik vertoont diverse spelfouten en grammaticale imperfecties (bijv. "Marktweze", "sukkely", "krijgge"), wat wijst op een beperkte formele scholing. * **Kern van het verzoek:** Wolff verzoekt om de teruggave van zijn ventvergunning voor het lopende jaar. Hij geeft aan dat hij deze heeft moeten inleveren bij de 'Maatschappelijke Steun' aan de Marnixstraat. * **Argumentatie:** Hij voert aan dat hij al jarenlang ijsventer is met een vaste standplaats op het Weesperplein en dat hij onlangs nog in dienst was bij de bekende melkinrichting "De Sierkan". Hij noemt zijn gevorderde leeftijd (bijna 60 jaar) en de zwakke gezondheid van zijn vrouw ("zeer sukkely") als verzachtende omstandigheden. * **Administratieve context:** De brief is voorzien van een dossiernummer en de naam "de Vries", vermoedelijk de behandelend ambtenaar bij de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam.

Archief 745 | 745-372 | Pagina 469 | 1942

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

De brief is een formeel verzoek van S. Wolff aan een directeur om toestemming of steun te verkrijgen voor het hervatten van werkzaamheden. De schrijver legt uit dat hij op 28 maart is ontslagen uit de 'Werkverruiming' in Vledder. De reden voor dit ontslag was medisch van aard: "lichaamsgebreken". Vanwege deze fysieke beperkingen kan hij het zware werk in de werkverschaffing niet meer doen en wenst hij weer te beginnen met de verkoop van ijs ("wou weer beginne met ijs"). De toon van de brief is uiterst beleefd en eerbiedig, wat gebruikelijk was voor correspondentie met autoriteiten in die tijd. De spelling ("beginne", "mij schrijven") vertoont lichte sporen van spreektaal of een beperktere schoolopleiding, maar het handschrift is regelmatig en goed leesbaar.

Archief 745 | 745-372 | Pagina 470 | 1942

Kwitantie / Betalingsbewijs voor standplaatsgeld.

Dit document is een officieel betalingsbewijs van de Amsterdamse gemeentelijke dienst 'Marktwezen'. Het betreft de betaling voor een vaste standplaats op de openbare weg. * **Berekening:** De handgeschreven berekening "[3] X [3] M = [9] M" duidt waarschijnlijk op een oppervlakte of lengte van 3 meter gedurende 3 eenheden (weken of specifieke marktdagen). Tegen een tarief van 20 cent per eenheid komt het totaalbedrag op 1 gulden en 80 cent (genoteerd als 1 80 in de rechterkolom). * **Periode:** De betaling beslaat de periode van 27 maart tot en met 10 april 1942. De kwitantie zelf is drie dagen na afloop van deze periode uitgeschreven. * **Drukwerk:** De code linksonder (4-'40) geeft aan dat dit specifieke formulier gedrukt is in april 1940, vlak voor de Duitse inval.

Archief 745 | 745-400 | Pagina 541 | 1943

Registerpagina / Handgeschreven lijst.

* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, mogelijk een bevolkingsregister, een ledenlijst van een vereniging of een distributielijst. De "S." kolom geeft waarschijnlijk een wijk- of categorienummer aan (25 t/m 28, en daarna "EZ", wat zou kunnen staan voor "Extra Zorg" of een specifieke zone). * **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in Amsterdam-Oost, met name in de Oosterparkbuurt (Vrolikstraat, Blasiusstraat, Swammerdamstraat) en de Transvaalbuurt (Krugerstraat, Tugelaweg, Dan Theronstraat). Ook de Joodse buurt rond de Rapenburgerstraat en Jodenbreestraat is vertegenwoordigd. * **Terminologie:** * **hs:** huis (begane grond). * **I, II, III:** de verdieping. * **Nw:** Nieuwe. * **str:** straat. * **Naamkunde:** Veel namen op de lijst zijn typisch Joods-Amsterdams (Swaab, Dotsch, Stodel, Vischjager, Wijnschenk, Goudsmit).

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-400 | Pagina 541 | 1943

Registerpagina / Handgeschreven lijst.

#7 S. Wolff Nw Achtergracht 43 II
register handschrift onder 80% 80%

| 25 | 277 | S. Wolff | Nw Achtergracht 43 II |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-400.md | 1943

Uilenburg — standplaats 25/2 277 Werkverschaffing

Werkverschaffing. — Overig

Relevante Archieffragmenten

**COPIE** **Aanvang ziekte:** 14-3-1944 **Naam en voorletters** de Wolff H.M.A. **Functie en No.** marktmeester No. 53 **Adres** Prinsengracht 37 I

Relevantie: 81%

Naam en voorletters: **H.M.A. de Wolff,** Functie en No.: **marktopzichter (A)** No. **53** Adres: **Uiterwaardenstraat 76 I**

Relevantie: 81%
Archief 745 | 745-390 | Pagina 124 | 1942

" " | Wolf & Co. | Wien | 8408 | " " | Singer | Wien | 4284 | " " | Astraeilla | Wien | 2056 | " " | Franz Fritz | Essen | 4510 | gr.boonen S.O.S. (Onderaan links)

Relevantie: 81% | geadresseerde | station van bestemming | gewicht | inhoud*

| 1.8.35 | 2000,- | 1.3.36 | max. | - | | 53 | H.M.A.de Wolff | 50 | 23 | geh | marktopz. | marktopz. | III | 1.5.28 | 2000,- | 1.3.36 | max. | [f] 75,- | **NIEUWE TOESTAND**

Relevantie: 81%
Archief 745 | 745-416 | Pagina 259 | 1943

# TRANSCRIPTIE Rapport de Wolff inschrijven. daarna Stevens [of: Lievens] c.s. oproepen van Gils acc G Lovink [?] 20.4.'45

Relevantie: 81%