J. Zwagerman

Typoscript (doorslag/kopie van een verzonden brief).

Het document is een zakelijke kennisgeving van de directeur van de gemeentelijke visafslag in Den Helder aan een leverancier, de heer J. Zwagerman. De kern van de brief is de afkeuring van een partij van twee kistjes gekookte garnalen die op 2 november 1940 waren aangeleverd. De reden voor de afkeuring door de Keuringsdienst voor Waren is dat de garnalen "verbroeid" waren. In de visserij-context betekent dit dat de garnalen tijdens het transport of de opslag te warm zijn geworden (vaak door gebrekkige koeling of door ze te dik op te tasten terwijl ze nog warm waren van het koken), waardoor ze versneld zijn bedorven en ongeschikt zijn geraakt voor consumptie. Het document is een typisch voorbeeld van de administratieve afhandeling van kwaliteitscontrole in de voedselketen tijdens de vroege oorlogsjaren.

Getypte brief op grijsachtig doorslagpapier.

Deze brief is een officiële kennisgeving aan de heer J. Zwagerman uit Den Helder betreffende een partij viswaren. De kernboodschap is dat twee kistjes gekookte garnalen die hij op 2 november 1940 had aangeboden bij de Gemeentelijke Vischafslag, zijn afgekeurd door de Keuringsdienst van Waren. De reden voor afkeuring is dat de garnalen "verbroeid" waren. In de visserijsector betekent dit dat de garnalen na het koken niet snel genoeg zijn afgekoeld, waardoor ze door hun eigen restwarmte zijn gaan broeien en bederven. Dit maakt ze ongeschikt voor menselijke consumptie. De brief is zakelijk en formeel van toon, wat gebruikelijk is voor administratieve correspondentie uit die tijd.

Getypte lijst van namen, adressen en financiële bedragen (waarschijnlijk een overzicht van registratiekosten op basis van vermogen of bedrijfswaarde).

Het document betreft een administratieve lijst, vermoedelijk opgesteld in het kader van de roof van Joodse vermogens tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Enkele observaties: * **Berekening:** De kolom "Te betalen registratie" bedraagt exact 0,6% van de "Hoofdsom". Dit duidt op een wettelijk vastgestelde heffing op kapitaal of bedrijfswaarde. * **Doelgroep:** Een groot deel van de namen (o.a. Aap, Cohen, Dotsch, Pais, Wijnschenk) is onmiskenbaar van Joodse origine. De adressen (zoals Waterlooplein, Rapenburgerstraat en Weesperstraat in Amsterdam) bevinden zich in de vooroorlogse Joodse buurten. * **Sector:** Er is een opvallend hoge concentratie aan ondernemers in de "Vischhandel" (vishandel), met name in kustplaatsen als Monnikendam, IJmuiden, Enkhuizen, Volendam en Spakenburg. * **Correcties:** Onderaan het document zijn "Suppletie" (aanvulling) en een aftrekpost (S. Moffie) verwerkt om tot een "Totaal Generaal" te komen.

Getypte lijst met namen, adressen en financiële bedragen.

* **Doel:** Het document lijkt een register te zijn van verschuldigde of betaalde registratiegelden. De kolom "Te betalen registratie" is exact 0,6% van de "Hoofdsom" (met afrondingen). * **Sectoren:** Er is een sterke nadruk op de vishandel ("Vischhandel"). Veel genoemde plaatsen zijn traditionele vissersdorpen of havensteden (Volendam, Spakenburg, Enkhuizen, IJmuiden, Den Helder). * **Geografie:** De focus ligt op Noord-Holland en de kuststeden rond het voormalige Zuiderzee-gebied, met uitschieters naar Amsterdam en Rotterdam. * **Financieel:** Het totaalbedrag aan kapitaal ("Hoofdsom") bedraagt bijna 50.000 gulden, waarover bijna 300 gulden aan registratiekosten wordt geheven.

Officiële correspondentie (brief).

* **Doel van de brief:** De brief dient als officiële kennisgeving aan de directeur van de Amsterdamse markt dat een specifieke visser uit Den Helder (Jb. Zwagermans) de opdracht heeft gekregen om de helft van zijn toegewezen vangst in Amsterdam af te leveren in plaats van lokaal. * **Administratieve verwerking:** Het document is een werkdocument. De getypte tekst bevat de opdracht, terwijl de handgeschreven toevoegingen de feitelijke uitvoering registreren. Er is een duidelijk onderscheid gemaakt tussen de levering van zoetwatervis (snoek) en zeevis (schar en bot). * **Kwanteit:** De genoteerde leveringen variëren van 12 kg tot 90 kg per keer, wat duidt op kleinschalige visserij of strikte contingentering. * **Datering van acties:** Hoewel de brief op 25 september is verzonden, loopt de administratieve afhandeling (de geregistreerde leveringen) door tot 18 november 1942, de dag waarop het document definitief is opgeborgen in het archief.

# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk

# TRANSCRIPTIE J. N. Loggem Zwanenburgwal no 14$^a$ III centrum Alhier

Eendrachtstr. 9 hs V 4.5.13 J 010723 J.Elsas Blasiusstr.122 IIIV 1.7.23 J 190822 S.v.Emrik Zwanenb.wal 34 hs V 19.8.22 J 010321 H.v.Engel Pythagorasstr.49 hsV 1.3.21 J 120123 S. Erwteman Duivelandstr.27 hs 12.1.23 J 67724 SW S.Frankenhuis Maritzstr.19 III V 9.12.00 * = geb.datum

# TRANSCRIPTIE Zwaan 100 pond schol f 2.09 <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> ||| 9/12 1/3 [Paraaf/Handtekening, mogelijk 'JB']

# TRANSCRIPTIE Th. Haasnoot V. C. <u>onderzoek Zeeland</u> <u>Rooseman</u>