E. de Valen
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 32
E. de Valen was actief als marktkoopman in 1941, verkopend op de Uilenburg (standplaats Pres. Brandstraat 28 II). In 1940 werd hij gecontroleerd op overtredingen van marktregels. In 1943 is hij opgenomen in lijsten die kenmerkend zijn voor de Joodse bevolking in Amsterdam, waarbij administratieve systematiek en mogelijke inlevering van goederen of documenten een rol speelden.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Handgeschreven administratief register in tabelvorm.
Dit document fungeert als een controlelijst van de lokale overheid (waarschijnlijk de politie of de dienst Marktwezen) om de rechtmatigheid van straathandel te toetsen. De tabel bevat een mix van actieve vergunninghouders en personen die zonder vergunning opereren of wiens vergunning is ingetrokken. Opvallend is de gedetailleerde verslaglegging van overtredingen in de kolom "bijzonderheden". Er wordt strikt onderscheid gemaakt tussen het type vergunning (bijv. voor lompen) en het artikel dat daadwerkelijk verkocht wordt (bijv. planten). De rode annotaties (zoals "V.A", "V.W", "L") zijn waarschijnlijk ambtelijke codes die verwijzen naar specifieke wijken, soorten overtredingen of vervolgacties. De data van de processen-verbaal (27 april 1940) vallen precies in de periode van de verhoogde staat van paraatheid vlak voor de Duitse inval.
Document
De handgeschreven tabel biedt een gedetailleerd inzicht in de handhaving van marktregels in Amsterdam aan het eind van de jaren dertig. Enkele opvallende punten zijn: * **Nauwgezette administratie:** Elke overtreding, inclusief de exacte datum, werd nauwkeurig bijgehouden door het Marktwezen. * **Specifieke overtredingen:** De meest voorkomende vergrijpen zijn het venten zonder de juiste vergunning, het verkopen van artikelen waarvoor geen toestemming is verleend (zoals bloemen verkopen met een lompenvergunning), en het venten in een verkeerd stadsdeel of te dicht bij een officiële markt. * **Sociaal-economische aspecten:** De opmerking "Waarschijnlijk in steun" (bij Meers en De Groot) wijst op de link tussen informele handel en de sociale zekerheid. Venters die een steunuitkering ontvingen, mochten vaak geen neveninkomsten hebben, wat leidde tot extra controles door de autoriteiten. * **G. Bloemist:** Deze persoon valt op als een recidivist met een uitzonderlijk lange lijst aan overtredingen sinds 1935, inclusief het beledigen van een ambtenaar en periodieke intrekkingen van de vergunning wegens wanbetaling.
Document
Dit document is een ambtelijk overzicht van overtredingen van de markt- en ventverordeningen in Amsterdam, gedateerd 6 mei 1940. De belangrijkste bevindingen zijn: * **Soorten overtredingen:** De meest voorkomende vergrijpen zijn het venten zonder vergunning, het verkopen van goederen waarvoor men geen vergunning heeft ("verkeerd artikel"), en het innemen van illegale standplaatsen (clandestien). Ook het venten in een verkeerde wijk of te dicht bij een markt wordt genoemd. * **Recidive:** De lijst toont een opvallend groot aantal herhaaldelijke overtreders. Met name J. Ellis en J. Deegen hebben een uitgebreide lijst van eerdere verbalen, wat wijst op een hardnekkige illegale straathandel. * **Handhavingsbeleid:** Er wordt strikt gecontroleerd op administratieve vereisten. Vergunningen worden ingetrokken bij wanbetaling van het ventgeld. Bij sommige personen wordt vermeld dat ze mogelijk "in de steun" (sociale bijstand) zitten, wat van invloed kon zijn op hun recht om een vergunning te houden of te verkrijgen. * **Handgeschreven wijzigingen:** De doorhaling en handgeschreven toevoeging bij H. Scholten suggereren een directe update of correctie van de administratieve status tijdens de verwerking van het rapport. ---
Register/administratieboek met lijsten van personen, adressen en inleveringsdata.
* **Administratieve systematiek:** De lijst is georganiseerd op serie- en volgnummer. De namen zijn bijna uitsluitend van Joodse Amsterdammers, gezien de familienamen en de locaties in de Joodse buurt en Amsterdam-Oost. * **Betekenis 'Inlevering':** De kolom 'd.d. Inlevering' duidt op de datum waarop goederen zijn afgegeven. De termen "Lompen" en "Leder" bij sommige regels wijzen op de specifieke aard van de ingeleverde goederen (bijv. textiel- of metaalinzameling). * **Interventies:** Aantekeningen zoals "d. Sicherheits pol. ing." (door Sicherheitspolizei ingenomen) en "in hechtenis" tonen aan dat het proces van onteigening hand in hand ging met arrestaties en politieoptreden. * **Geografie:** De adressen beslaan bekende straten uit de Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Nieuwe Kerkstraat, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Vrolikstraat, Blasiusstraat, Retiefstraat).
Document
Dit document is een administratief overzicht van inwoners, waarschijnlijk een index of een lijst voor de distributie van goederen of identiteitsbewijzen. De namen zijn gegroepeerd per sectienummer (S. 21 t/m 24) en lijken binnen die secties alfabetisch geordend op achternaam. Opvallend is de grote hoeveelheid namen die typisch zijn voor de Amsterdamse Joodse gemeenschap van die tijd (bijv. *de Valença, Vrachtdoender, Vischschoonmaker, Soep*). De adressen bevinden zich voornamelijk in de Jodenbuurt (o.a. Nw Uilenburgerstraat, Nw Prinsengracht) en de Transvaalbuurt (o.a. Tugelaweg, President Brandstraat), wat kenmerkend is voor de spreiding van de Joodse bevolking in Amsterdam voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verdiepingsaanduidingen (hs voor 'huis' of begane grond, en Romeinse cijfers voor etages) zijn cruciaal voor de precieze locatiebepaling in Amsterdamse huizenblokken.
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats Pres
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE DV. 11/31/2 M. [Handgeschreven: Verzonden 3/1-'40] 3 Januari 1940 den Heer G. v.d. Wal, 3de Oosterparkstraat 118 belét. <u>Amsterdam-Oost.</u> Wijk 20. Naar aanleiding van Uw brief dd. 22 December jl. ber...
# TRANSCRIPTIE vP/DV 53/95/2 M. [handgeschreven: *Verzonden 7/12 - '39.*] 6 December 1939. den Heer S.C. de Waal, Secretaris van A.S.C. "S.E.S." Zwaluwstraat 20 bov. <u>Amsterdam-Noord.</u> Naar aanleiding van Uw brief d.d. 2 dezer bericht ik U, dat het...
# TRANSCRIPTIE DV. [handgeschreven: extra] 11/31/2 M. 3 Januari 1940 den Heer G. v.d. Wal, 3de Oosterparkstraat 118 belét. Amsterdam-Oost. Wijk 20. Naar aanleiding van Uw brief dd. 22 December jl. bericht ik U, dat aan Uw sollicit...
# TRANSCRIPTIE VP/DV *extra* (handgeschreven) 53/95/2 M. 6 December 1939. den Heer S.C. de Waal, Secretaris van A.S.C. "S.E.S." Zwaluwstraat 20 bov. <u>Amsterdam-Noord.</u> Naar aanleiding van Uw brief d.d. 2 dezer bericht ik U, dat het daarin vervat...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] verz. Mr. de Raer ter. Mr. Müller [Getypt linksboven:] VP/DV. 72/37/2 M. [Handgeschreven midden:] Verzonden 17/5-'40. [Getypt rechts:] 16 Mei 1940. [Adresblok:] de Commissie voor Zakelijken bij- stand aan Gemobiliseerden, Utrechtscheweg 4, <u>A M E R S F O O R T.</u> [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 6 Mei jl. bericht ik U, dat de ventv...