H. Tibbertsma

Pagina uit een vakblad of pamflet (waarschijnlijk een uitgave van het *Nederlandsch Verbond van Markt- en Straatkooplieden*).

* **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke archaïsche spelling (bijv. *practijk*, *financieele*, *Nederlandsch*). De toon is strijdbaar en activistisch, kenmerkend voor de vroege vakbeweging en belangenorganisaties voor kleine zelfstandigen. * **Thematiek:** De kern van het document draait om de spanning tussen de informele straathandel en de toenemende regulering door de overheid (Dienst van het Marktwezen, Keuringsdienst van Waren). Er is een duidelijke oproep tot solidariteit ("Eendracht maakt macht") tegenover wat wordt gezien als willekeur van de politie en concurrentie van winkeliers. * **Historische waarde:** Het verslag over de oprichting van het landelijke verbond in hotel Krasnapolsky markeert een belangrijk moment in de institutionalisering van de ambulante handel in Nederland. De vermelding van specifieke straten (Jan Evertsenstraat) en markten geeft een gedetailleerd beeld van het Amsterdamse straatleven vlak voor de Tweede Wereldoorlog. * **Sociale context:** Het artikel over de "schandelijke practijker" van grossiers toont de kwetsbaarheid van de kleine koopman aan de onderkant van de handelsketen. De instructies voor ijsbereiding weerspiegelen de opkomende aandacht voor volksgezondheid en hygiëne.

Document

* **Fysieke kenmerken:** Het betreft een doorslag op dun, grijsachtig papier. De tekst is getypt, met uitzondering van enkele ambtelijke aantekeningen in potlood of inkt. De staat van het document is redelijk, hoewel de randen lichte slijtage vertonen. * **Inhoud:** De brief is een dwingende mededeling aan een groep marktkooplieden. De vaste stallenzetter (iemand die tegen betaling kramen opbouwt en afbreekt) voor de markt op het Mosplein stopt ermee. Omdat er geen vervanger is gevonden, moeten de kooplieden per direct (binnen twee dagen) zelf voor hun kramen en transport zorgen. * **Administratieve details:** De lijst met geadresseerden is zeer gedetailleerd en bevat namen en woonadressen. Opvallend is dat de kooplieden uit de hele stad (en zelfs daarbuiten) komen om op de markt in Amsterdam-Noord te staan. De toevoegingen 'hs' (huis/begane grond), 'I', 'II', en 'III' verwijzen naar de verdiepingen.

Getypte ambtelijke oproep/kennisgeving.

Dit document is een formele oproep aan twee personen, H. Tibbertsma en C. Scheltus, om zich te melden bij een bedrijfschef. De toon is zakelijk en dwingend ("verzoek ik U zich... te willen vervoegen"). Enkele opvallende details: * **Locatie:** De "Centrale Hal, No. H.69" verwijst zeer waarschijnlijk naar de Centrale Markthallen in Amsterdam aan de Jan van Galenstraat. Standplaats H.69 was blijkbaar ingericht als kantoorruimte voor de betreffende dienst. * **Functie:** De ondertekening door een "wnd." (waarnemend) directeur was tijdens de bezettingsjaren frequent, omdat veel zittende directeuren werden vervangen door NSB-sympathisanten of omdat functies vacant bleven door de oorlogsomstandigheden. * **Adressen:** De geadresseerden woonden in de De Clercqstraat (Amsterdam-West) en de Argonautenstraat (Amsterdam-Zuid). * **Handgeschreven notitie:** Bovenaan staat "Gerrards w/o" (of vergelijkbaar), mogelijk een referentie naar een behandelend ambtenaar of een archiefinstructie.

Brief (handgeschreven)

* **Toon en taal:** De brief is geschreven in een beleefde doch dringende toon ("Wel: Edelle: Heer"). Er wordt gebruikgemaakt van de destijds gangbare spelling (vischkoopers, neemen, termijn). * **Kern van de klacht:** De "vischkoopers van het Dapperplein" beklagen zich bij de autoriteiten over een aantal specifiek genoemde personen (P. Zwart, Mej. Rotgers, Postma en leverancier H. Bertsma). Deze personen waren reeds geschorst wegens zwarte handel, maar blijken hun praktijken clandestien voort te zetten vanuit woningen/erven aan de Oetewalerstraat. * **Economische motieven:** De schrijvers klagen dat zij "last" hebben van deze illegale handel. De illegale verkopers bieden schol en bot aan tegen "woekerprijzen". Het grote voordeel voor de klanten is dat zij bij deze clandestiene adressen "niet in een rij behoeven te staan", wat suggereert dat de officiële distributie via de markt gepaard ging met lange wachttijden en strenge controle (voedselbonnen).

A. 59, Vught, 2804. HILLEGOM, W. van Zanten, Hoofdstraat 130, Tel. 5636. HILVERSUM, Coöperatieve Veiling Vereeniging, Berensteinscheweg, Tel. 4913. HIPPOLYTUSHOEF, Albert Lont, Nieuwestraat. HOEK VAN HOLLAND, A. de Munk, Prins Hendrikstraat 234. H. de Man, Prins Hendrikstraat 243a, Tel. 12. **[Rechter pagina]**

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa

# TRANSCRIPTIE J. Briënne Lupinestr. 31 Hilversum _

# TRANSCRIPTIE Ten Katestraat. P. J. Vlietman Orteliusstraat Hr Vrij - ambtenaar Hr Rijpma is _________________________________ Jan Evertsenstraat P. v. Berkel Hillegom Ambt. Ströer .

# TRANSCRIPTIE **[Gedrukte tekst briefhoofd]** J. VAN EBBENHORST TENGBERGEN - Arts Spreekuren: 1.30 – 2.30 n.m. RIVIERENLAAN 110-112 voor fondsleden van 8–9 v.m. TELEFOON 24460 **[Handgeschreven tekst]** Ondergetekende, J. van Ebbenhorst Tengbergen, arts, verklaart, dat de heer G. Broekmans, Eemsstr. 34 II, wegens ziekte niet geregeld ter markt kan komen. [Handtekening: Tengbergen] **[A...