M. Goossens
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
M. Goossens (geb. ca. 1909) was een groenten- en fruitverkoper die in 1942 zijn handelsactiviteiten in Amsterdam probeerde te laten erkennen. Hij verkocht op de Waterlooplein (stand B) en de Centrale Markt. In 1939 kreeg hij een sommatie wegens niet-betaald staangeld aan de Jan Evertsenstraat. In 1942 werd hij geconfronteerd met prijsbeheersing en in 1944 kreeg hij toestemming om zijn standplaats aan de Jan Evertsenstraat tijdelijk over te dragen aan zijn moeder, Pietertje Goossens-van Wijk.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Officiële waarschuwingsbrief.
* **Inhoud:** De brief is een formele sommatie aan een marktkoopman die al drie weken zijn staangeld voor de markt aan de Jan Evertsenstraat niet heeft betaald. Hij krijgt een uiterste deadline (4 februari) om te betalen, anders verliest hij op 11 februari definitief zijn vaste staanplaats. * **Toon:** De toon is ambtelijk, dwingend en zakelijk. Het gebruik van onderstrepingen bij termen als "met nadruk", "onherroepelijk wordt ingetrokken" en "onmiddellijk" benadrukt de ernst van de situatie. * **Uitzonderingen:** Er wordt expliciet ruimte gelaten voor sociale verzachtende omstandigheden, zoals het trekken van een werkloosheidsuitkering ("steun geniet") of ziekenhuisopname. Dit duidt op een regeling waarbij armoede of ziekte reden kon zijn voor uitstel of kwijtschelding, mits gemeld. * **Administratie:** De handgeschreven aantekening "verzonden 2/2" bevestigt de verzenddatum door de administratie. De code links onderaan duidt op het gebruikte standaardformulier van de gemeente (A.Z. Model No. 8).
Handgeschreven brief / verzoekschrift.
* **Inhoud:** De brief is een dringend verzoek van drie straathandelaren aan een onbekende autoriteit (vermoedelijk de marktmeester of de politiecommissaris) voor een gesprek ("onderhoud"). * **Kernprobleem:** De afzenders klagen over oneerlijke concurrentie. Zij hebben legale standplaatsen in de Jan Evertsenstraat en op het Mercatorplein, maar hun broodwinning wordt bedreigd door "personen die er een klandestiene standplaats op na houden" (illegale straathandel). * **Toon:** De toon is formeel en beleefd, maar getuigt van grote frustratie. Er wordt expliciet vermeld dat eerdere klachten geen resultaat hebben opgeleverd. * **Taalgebruik:** Het document bevat enkele archaïsche spellingen en grammaticale keuzes die kenmerkend zijn voor die tijd (zoals "gebeurdt" met -dt en de interpunctie met veel punten midden in zinnen).
Ambtelijk rapport van de Gemeente Amsterdam, Afdeling Marktwezen.
Dit document is een intern ambtelijk rapport dat deel uitmaakt van een procedure voor het verkrijgen van een handelsvergunning. * **De kern van de zaak:** De heer M. Goossens vraagt een officiële erkenning aan om in groenten en fruit te mogen handelen. Hij claimt jarenlange ervaring, maar kan dit niet met documenten staven. * **Het onderzoek:** De controleur (Velthin) heeft de archieven van het Marktwezen geraadpleegd en stelt vast dat de beweringen van de aanvrager niet overeenstemmen met de officiële registraties. Goossens staat namelijk al sinds 1934/1935 geregistreerd als handelaar in *bloemen en planten*, niet in levensmiddelen. * **Administratieve proces:** De handgeschreven noten tonen de verdere afhandeling. De instructie "Doorzenden bij T.E. [waarschijnlijk Toezicht Economie] met rapport Velthin" en de aantekening "modelbriefje" suggereren dat de aanvraag op basis van deze bevindingen met een standaardbrief zal worden beantwoord (waarschijnlijk een afwijzing of een verzoek om nadere opheldering).
Tuchtbeschikking (tuchtrechtelijke uitspraak wegens prijsopdrijving).
Deze tuchtbeschikking is een juridisch document uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland. Het richt zich op de handhaving van de **Prijsbeheersching**, een systeem dat door de bezetter was opgezet om inflatie en zwarte handel in schaarse goederen (zoals voedsel) tegen te gaan. De verdachte, **Arie Benjamin**, een Amsterdamse groentenhandelaar, wordt beschuldigd van het verkopen van producten boven de vastgestelde maximumprijzen. De details tonen aanzienlijke overschrijdingen: * **Klei-aardappelen:** Verkocht voor 11 cent, terwijl 8,5 cent was toegestaan. * **Spruitkool:** De meest extreme overtreding; verkocht voor 60 cent per kilo, terwijl de maximumprijs slechts 29 cent was (meer dan een verdubbeling). * **Witte uien:** Verkocht voor 11 cent in plaats van de toegestane 10 cent. De tekst onderstreept de bureaucratische nauwkeurigheid waarmee overtredingen werden vastgelegd, inclusief verwijzingen naar specifieke opsporingsambtenaren en rapportnummers.
Doorslag van een officiële brief (ambtelijke correspondentie).
In deze brief wordt officieel toestemming verleend aan de heer M. Goossens om zich voor een periode van drie maanden op zijn marktplaats aan de Jan Evertsenstraat te laten vervangen. De aangewezen vervangster is zijn moeder, Pietertje Goossens-van Wijk. De brief is een typisch voorbeeld van ambtelijke correspondentie uit de oorlogsjaren, herkenbaar aan het gebruik van doorslagpapier en de formele, ietwat ouderwetse spelling ("den tijd"). De afkorting "wnd." onder de ondertekening staat voor "waarnemend", wat aangeeft dat de eigenlijke directeur op dat moment niet in functie was of dat de post tijdelijk werd waargenomen.
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats B
Relevante Archieffragmenten
M. de Haan.
# TRANSCRIPTIE HG. *extra* [handgeschreven] 90/59/2 M. 10 Augustus 1940. den Heer G.J. Goosen, Kromme Waal 11 I, <u>Amsterdam-Centrum.</u> wijk 1. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 24 Juli jl. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt(en) Mosplein te laten bystaan - niet vervangen - door A. Meulemans. Deze assi- stentie mag slechts bestaan uit het schoon...
# TRANSCRIPTIE № 90/59/1 M. 1940 $^{26}/_{7}$ Amsterdam 24/7 - 40 *in map* De Ondergeteekende G.J. Goosen marktplaatshouder in versche- gerookte visch op de Zaterdagsmarkt op 't Mosplein (Noord) verzoekt gaarne voor een Assistent kaart voor A. Meulemans wonende Dotterbloem str 7 h Noord tevens visch rooker op Noord voor 't schoonmaken van visch en helper van den klanten en in pakker G.J. Goose...
(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa
# TRANSCRIPTIE **[Stempel linksboven]** BIJBLAD VAN: M. No. 90/59/1 1940 DOORGEZONDEN: 26/7 **[Rechtsboven, handgeschreven]** G. J. Goosen. p. a. h.z. Maasplein. **[Midden rechts, handgeschreven]** Mr. Dijkstra advies 29-7-40 [onleesbare paraaf, mogelijk de Boer] **[Hoofdtekst, handgeschreven]** Aan den Heer Inspecteur, Dit verzoek kunt U m.i. toestaan. A. Meulemans is een zelfstandige vischve...